{"id":91064,"date":"2023-03-21T12:28:07","date_gmt":"2023-03-21T08:28:07","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=91064"},"modified":"2023-03-21T12:28:09","modified_gmt":"2023-03-21T08:28:09","slug":"s%c9%99m%c9%99d-vurgunun-dogum-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=91064","title":{"rendered":"S\u0259m\u0259d Vur\u011funun do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mart\u0131n 21-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ilk Xalq \u015fairi, g\u00f6rk\u0259mli dramaturq, alim, ictimai xadim S\u0259m\u0259d Vur\u011funun do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Onu Az\u0259rbaycan xalq\u0131na sevdir\u0259n \u015feirl\u0259rind\u0259ki sad\u0259lik, s\u0259mimilik, xalq dilin\u0259 yax\u0131nl\u0131q, lakin b\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, d\u0259rin m\u0259nal\u0131l\u0131qd\u0131r. \u015eairin \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n q\u0131z\u0131l fondunda yer alm\u0131\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri bu g\u00fcn d\u0259 poeziyam\u0131z\u0131n qiym\u0259tli incil\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. S\u0259m\u0259d Vur\u011fun c\u0259mi 50 il ya\u015famas\u0131na baxmayaraq, onun \u0259d\u0259bi irsi \u00f6z\u00fcnd\u0259n sonrak\u0131 Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn Xalq \u015fairi S\u0259m\u0259d Vur\u011funun anadan olmas\u0131ndan 117 il \u00f6t\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259m\u0259d Yusif o\u011flu V\u0259kilov 1906-c\u0131 ild\u0259 Qazax q\u0259zas\u0131n\u0131n Yuxar\u0131 Salahl\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olub. Atas\u0131 g\u00f6z\u0259l saz ifa\u00e7\u0131s\u0131 kimi tan\u0131n\u0131b. U\u015faql\u0131q ill\u0259rini do\u011fma k\u0259ndind\u0259 ke\u00e7ir\u0259n S\u0259m\u0259d ibtidai t\u0259hsilini rus-tatar m\u0259kt\u0259bind\u0259 al\u0131b. Onun 6 ya\u015f\u0131 olark\u0259n anas\u0131 M\u0259hbub xan\u0131m v\u0259fat edib. S\u0259m\u0259d atas\u0131 Yusif a\u011fan\u0131n v\u0259 ana n\u0259n\u0259si Ai\u015f\u0259 xan\u0131m\u0131n himay\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcb. \u015eairin ana babas\u0131 Mehdixan a\u011fa K\u00f6h\u0259nsal t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fc il\u0259 tan\u0131nan el \u015fairi idi. \u015eairin ana n\u0259n\u0259si Ai\u015f\u0259 xan\u0131m Molla P\u0259nah Vaqifin n\u0259slind\u0259n idi.<\/p>\n\n\n\n<p>1918-ci ild\u0259 g\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas v\u0259 maarif\u00e7i Firudin b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli Qazaxda Qori m\u00fc\u0259lliml\u0259r seminariyas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan \u015f\u00f6b\u0259sini t\u0259\u015fkil edib. Bu m\u0259kt\u0259b\u0259 q\u0259bul olunan k\u0259nd u\u015faqlar\u0131 aras\u0131nda S\u0259m\u0259d v\u0259 Mehdixan V\u0259kilov qarda\u015flar\u0131 da var idi. Mehdixan V\u0259kilov S\u0259m\u0259din b\u00f6y\u00fck v\u0259 yegan\u0259 qarda\u015f\u0131 olub. Qarda\u015f\u0131 Hac\u0131m\u0259mm\u0259d v\u0259 bac\u0131s\u0131 Nabat is\u0259 u\u015faq ya\u015flar\u0131nda v\u0259fat edib. S\u0259m\u0259d Vur\u011fun 1924-c\u00fc ild\u0259 seminariyan\u0131 bitirdikd\u0259n sonra Qazax, Quba v\u0259 G\u0259nc\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 f\u0259nnini t\u0259dris edib.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259m\u0259d Vur\u011fun g\u0259ncliyind\u0259 h\u0259r \u015feyl\u0259 maraqlanan, h\u0259ssas, bununla yana\u015f\u0131, \u00e7ox q\u0259tiyy\u0259tli, m\u00f6hk\u0259m irad\u0259li, haz\u0131rcavab olub. H\u0259l\u0259 t\u0259hsil ill\u0259rind\u0259 Vaqif, Vidadi, Zakir v\u0259 Sabir yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, Pu\u015fkin v\u0259 Lermontovun, t\u00fcrk \u015fairl\u0259rind\u0259n Tofiq Fikr\u0259t, Namiq Kamal, Mehmed Eminin \u0259s\u0259rl\u0259rini oxuyub. 1930-cu ill\u0259rd\u0259 o, Aleksandr Pu\u015fkinin \u201cYevgeni Onegin\u201d, Maksim Qorkinin \u201cQ\u0131z v\u0259 \u00f6l\u00fcm\u201d, \u015eota Rustavelinin \u201cP\u0259l\u0259ng d\u0259risi geymi\u015f p\u0259hl\u0259van\u201d, Nizami G\u0259nc\u0259vinin \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d \u0259s\u0259rl\u0259rini Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eairin ilk \u00e7ap \u0259s\u0259ri olan \u201cCavanlara xitab\u201d \u015feiri 1924-c\u00fc ild\u0259 Tiflisd\u0259 \u00e7\u0131xan \u201cYeni fikir\u201d q\u0259zetind\u0259 d\u0259rc olunub. 1930-cu ill\u0259rd\u0259 \u015fairin \u201cK\u00f6n\u00fcl d\u0259ft\u0259ri\u201d v\u0259 \u201c\u015eeirl\u0259r\u201d kitablar\u0131 \u00e7apdan \u00e7\u0131x\u0131b. 1934-c\u00fc ild\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan\u201d \u015feiri \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n incil\u0259rind\u0259n hesab olunur. 1937-ci ild\u0259 \u201cVaqif\u201d, sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u201cXanlar\u201d, \u201cF\u0259rhad v\u0259 \u015eirin\u201d, \u201c\u0130nsan\u201d dramlar\u0131n\u0131, \u201cZ\u0259ncinin arzular\u0131\u201d, \u201cMu\u011fan\u201d, \u201cAyg\u00fcn\u201d v\u0259 \u201cZaman\u0131n bayraqdar\u0131\u201d poemalar\u0131n\u0131 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>1954-c\u00fc ild\u0259 S\u0259m\u0259d Vur\u011fun Az\u0259rbaycan SSR Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n vitse-prezidenti v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilib. O, m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 SSR\u0130-nin \u0259n y\u00fcks\u0259k orden v\u0259 medallar\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunub. 1956-c\u0131 ilin mart\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n Xalq \u015fairi\u201d f\u0259xri ad\u0131 t\u0259sis edilib v\u0259 ilk d\u0259f\u0259 bu ada S\u0259m\u0259d Vur\u011fun layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eair 1956-c\u0131 il may\u0131n 27-d\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib v\u0259 F\u0259xri xiyabanda d\u0259fn edilib.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mart\u0131n 21-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ilk Xalq \u015fairi, g\u00f6rk\u0259mli dramaturq, alim, ictimai xadim S\u0259m\u0259d Vur\u011funun do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Onu Az\u0259rbaycan xalq\u0131na sevdir\u0259n \u015feirl\u0259rind\u0259ki sad\u0259lik, s\u0259mimilik, xalq dilin\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-91064","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dbi-dusunclr"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91064"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91066,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91064\/revisions\/91066"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}