{"id":91191,"date":"2023-03-26T17:07:18","date_gmt":"2023-03-26T13:07:18","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=91191"},"modified":"2023-03-26T17:07:20","modified_gmt":"2023-03-26T13:07:20","slug":"yuxari-sinif-sagirdl%c9%99rind%c9%99-bacarigin-artirilmasinda-motivasiyanin-rolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=91191","title":{"rendered":"<strong>YUXARI S\u0130N\u0130F \u015eAG\u0130RDL\u018fR\u0130ND\u018f BACARI\u011eIN ARTIRILMASINDA MOT\u0130VAS\u0130YANIN ROLU<\/strong>"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-205.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-91192\" width=\"362\" height=\"352\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-205.png 720w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-205-300x292.png 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-205-150x146.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 362px) 100vw, 362px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>Elnur S\u0259lim <br>M\u00fc\u0259llim<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>D\u0259rs t\u0259limin \u0259sas t\u0259\u015fkili formas\u0131 kimi motivasiyan\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259y\u0259 \u00e7evir\u0259r\u0259k onlar\u0131n idrak f\u0259all\u0131\u011f\u0131na t\u0259kan ver\u0259n tam prosesdir. Motivasiya ist\u0259nil\u0259n bir f\u0259aliyy\u0259t mexanizmini i\u015fl\u0259k ed\u0259n q\u00fcvv\u0259dir. \u0130nteraktiv v\u0259 ya f\u0259al d\u0259rs m\u0259hz motivasiyadan ba\u015flan\u0131r. D\u0259rsin sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rinin gedi\u015find\u0259 d\u0259 motivasiya \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. Bel\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn d\u0259rsl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n bir m\u0259qs\u0259d \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulur. B\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 d\u0259rs prosesi bu m\u0259qs\u0259d\u0259 \u00e7atma\u011fa xidm\u0259t edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir \u00e7ox hallarda m\u00fc\u0259lliml\u0259r motivasiya ed\u0259rk\u0259n yaln\u0131z hans\u0131sa m\u00f6vzuya dair suallar verm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nirl\u0259r. Bu qism\u0259n do\u011fru yana\u015fmad\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu zaman \u015fagirdl\u0259rd\u0259 m\u00f6vzuya tam maraq oyanm\u0131r. Yax\u015f\u0131 olar ki, m\u00fcxt\u0259lif diaqramlardan, vizual \u0259yani v\u0259saitl\u0259rd\u0259n, posterl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilsin. \u00c7\u00fcnki motivasiyanm qeyri-adiliyi \u015fagirdl\u0259rd\u0259 m\u00f6vzuya d\u0259rin maraq oyad\u0131r v\u0259 diqq\u0259tin tam olaraq d\u0259rs\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cF\u0259al t\u0259lim\u201d istilah\u0131nda olan \u201cinteraktivlik\u201d, y\u0259ni daxili f\u0259all\u0131q \u201c\u0259n\u0259n\u0259vi\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u0259rsl\u0259rd\u0259 d\u0259 vard\u0131r. D\u0259rsd\u0259 \u015fagirdl\u0259rin t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fcn f\u0259all\u0131\u011f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si, y\u0259ni \u00f6yr\u0259n\u0259nl\u0259rin t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fcn inki\u015faf etdirilm\u0259si t\u0259l\u0259bi h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259sas m\u0259qs\u0259d olmu\u015fdur. Lakin \u201c\u0259n\u0259n\u0259vi\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u0259rsl\u0259rd\u0259 \u201cquru didaktizm\u201d, elmiliy\u0259 daha \u00e7ox diqq\u0259t ayr\u0131lmas\u0131, motivasiyan\u0131n yarad\u0131lmamas\u0131, frontall\u0131q, emosionall\u0131\u011f\u0131n z\u0259ifliyi, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131l\u0131\u011fa, fikir m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 yer verilm\u0259m\u0259si kimi faktorlar h\u0259min t\u0259l\u0259bin bug\u00fcnk\u00fc m\u00fcst\u0259vid\u0259 realla\u015fmas\u0131na imkan verm\u0259mi\u015fdir (\u0130lyasov, 2018)<\/p>\n\n\n\n<p>Buradan bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, m\u00fcvafiq t\u0259lim metodlar\u0131n\u0131n se\u00e7ilm\u0259si t\u0259lim prosesinin gedi\u015fin\u0259 v\u0259 t\u0259lim n\u0259tic\u0259l\u0259rinin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259hsilalanlar\u0131n motivasiyas\u0131na t\u0259sir ed\u0259n xarici faktordur. F\u0259al t\u0259limin s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259\u015fkili prosesind\u0259 pedaqoji m\u00fchitin t\u0259lim metodlar\u0131na, nail olunacaq m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 yarad\u0131lmas\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259nl\u0259rin motivasiyas\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na m\u0259sul olan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin diqq\u0259tind\u0259n yay\u0131nmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir \u00e7ox t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar motivasiyaya \u015fagirdl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 s\u00f6vq ed\u0259n daxili t\u0259hrikedici q\u00fcvv\u0259 kimi t\u0259rif verirl\u0259r. Onlar d\u0259rk etm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l t\u0259qlid etm\u0259yi \u00f6yr\u0259nirl\u0259r (G\u0259nc ana v\u0259 u\u015faqlar\u0131n maarifl\u0259ndirilm\u0259si, 2015).<\/p>\n\n\n\n<p>Daxili motivasiyas\u0131 y\u00fcks\u0259k olan \u015fagirdl\u0259r \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n informasiyaya olan maraq say\u0259sind\u0259 m\u0259lumat\u0131n daha da d\u0259rinliyin\u0259 ged\u0259r\u0259k, geni\u015f biliy\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259kl\u0259 u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri halda, daxili motivasiyas\u0131 olmayan v\u0259 xarici motivasiyas\u0131 z\u0259if olanlar \u00e7\u0259tinlik d\u0259r\u0259c\u0259si daha az olan tap\u015f\u0131r\u0131qlara meyilli olurlar. Daxili motivasiyal\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259nl\u0259rin f\u0259all\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259si y\u00fcks\u0259k olur, onlar x\u00fcsusi s\u0259yl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131ya \u00e7\u0131xan \u00e7oxsayl\u0131 mane\u0259l\u0259ri d\u0259f etm\u0259y\u0259 israrl\u0131 olur, tap\u015f\u0131r\u0131qlara daha \u00e7ox vaxt s\u0259rf edir, onlar\u0131 h\u0259v\u0259sl\u0259 yerin\u0259 yetirir, n\u0259tic\u0259d\u0259 is\u0259 t\u0259lim prosesinin gedi\u015fi asanla\u015f\u0131r. Ancaq xarici faktorlar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201cAz\u0259rbaycan\u201d m\u00f6vzusunda ke\u00e7il\u0259n d\u0259rsl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r, ad\u0259t\u0259n, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259bi\u0259t m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259rini g\u00f6st\u0259rir v\u0259 \u015fagirdl\u0259rd\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6z\u0259l t\u0259bi\u0259ti var\u201d, \u201cBunun q\u0259drini bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bi\u0259tini qorumaq g\u0259r\u0259kdir\u201d kimi fikirl\u0259ri al\u0131rlar. Amma bu motivasiyan\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi geni\u015fl\u0259ndirs\u0259k, daha maraql\u0131 olar. Qara q\u0131z\u0131l &#8212; neft buruqlan, a\u011f q\u0131z\u0131l &#8212; pamb\u0131q tarlalar\u0131, q\u0131z\u0131l v\u0259 k\u00f6m\u00fcr m\u0259d\u0259nl\u0259ri, \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131 \u0259ks olunmu\u015f l\u00f6vh\u0259l\u0259ri d\u0259 \u015fagirdl\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259rib v\u0259t\u0259nimizin yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olmas\u0131 v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rimizin d\u0259 m\u0259hz bu s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n yurdumuza g\u00f6z dikm\u0259si bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259rin al\u0131nmas\u0131na asanl\u0131qla nail olmaq olar. Motivasiyanin d\u00fczg\u00fcn qavran\u0131lmasmda veril\u0259n suallar\u0131n x\u00fcsusi rolu var. Motivasiya zaman\u0131 qapal\u0131 suallardan istifad\u0259 etm\u0259k olmaz. Sual se\u00e7il\u0259rk\u0259n 2 v\u0259 ya daha \u00e7ox cavab\u0131 olan suallara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, \u015fagirdl\u0259r m\u00fcxt\u0259lif f\u0259rziyy\u0259l\u0259r ir\u0259li s\u00fcrs\u00fcnl\u0259r. Bu zaman sinifd\u0259 m\u00fcbahis\u0259 yaranacaq v\u0259 bu da d\u0259rsi daha maraql\u0131 ed\u0259c\u0259kdir. T\u0259biidir ki, \u015fagirdl\u0259r\u0259 \u201cbu n\u0259dir?\u201d, \u201cbu kimdir?\u201d tipli suallarla m\u00fcraci\u0259t ets\u0259k, onlar konkret cavab ver\u0259c\u0259k, fikir m\u00fcxt\u0259lifliyi yaranmayacaq. Lakin \u201cG\u00f6st\u0259ril\u0259n \u0259\u015fyalardan hans\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur?\u201d, \u201cH\u0259min \u015f\u0259xsin hans\u0131 xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015fdur?\u201d suallar\u0131 \u015fagirdl\u0259ri d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 vadar ed\u0259c\u0259kdir. \u018fg\u0259r \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yli haqq\u0131nda m\u0259tn ke\u00e7il\u0259c\u0259ks\u0259, dahi b\u0259st\u0259kar\u0131n \u015f\u0259klini g\u00f6st\u0259rib \u201cBu kimin \u015f\u0259klidir ?\u201d dem\u0259kd\u0259ns\u0259, \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t himninin m\u00fc\u0259llifl\u0259ri bar\u0259d\u0259 n\u0259 bilirsiniz?\u201d sual\u0131 il\u0259 motivasiyaya ba\u015flamaq daha d\u00fczg\u00fcn olar.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u0259rs t\u0259limin \u0259sas t\u0259\u015fkili formas\u0131 kimi motivasiyan\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259y\u0259 \u00e7evir\u0259r\u0259k onlar\u0131n idrak f\u0259all\u0131\u011f\u0131na t\u0259kan ver\u0259n tam prosesdir. Motivasiya ist\u0259nil\u0259n bir<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-91191","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-thsil"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91191"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91194,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91191\/revisions\/91194"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}