{"id":91369,"date":"2023-04-04T10:59:06","date_gmt":"2023-04-04T06:59:06","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=91369"},"modified":"2023-04-04T11:15:05","modified_gmt":"2023-04-04T07:15:05","slug":"ad-gunu-yoxsa-dogum-gunu-deyilm%c9%99lidir-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=91369","title":{"rendered":"\u00abAD G\u00dcN\u00dc\u00bb, YOXSA \u00abDO\u011eUM G\u00dcN\u00dc\u00bb DEY\u0130LM\u018fL\u0130D\u0130R?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu<\/em><br><br>T\u0259krar<br><br>Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sind\u0259 dig\u0259r t\u00fcrk dilli xalqlardan f\u0259rqli olaraq do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u0259 \u00abad g\u00fcn\u00fc\u00bb deyilir. H\u0259tta bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n olan dostlar\u0131m\u0131z bu deyimin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yibl\u0259r. Amma biz -t\u00fcrkl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yanl\u0131\u015f olan \u0259slind\u0259 \u00abdo\u011fum g\u00fcn\u00fc\u00bb deyili\u015fidir.<br><br>\u00c7\u00fcnki ta q\u0259dimd\u0259n h\u0259l\u0259 sang-sak c\u0259miyy\u0259tind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259n \u0259r ads\u0131z ya\u015fayard\u0131. Ad qoyma t\u00f6r\u0259si sonrak\u0131 d\u00f6n\u0259ml\u0259rd\u0259 O\u011fuzlarda qald\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00abKitabi D\u0259d\u0259 Qorqud\u00bbda yet\u0259rinc\u0259 izl\u0259ri var. Do\u011fu\u015fdan aslanlar aras\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f Aruzun o\u011flu qam\u0131\u015fl\u0131qdan \u00e7\u0131x\u0131b tez-tez at basard\u0131. Onun Basat ad\u0131 (y\u0259ni \u00abat basan\u00bb) bu hadis\u0259yl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Beyr\u0259k quldurlar\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259n qovdu\u011funa g\u00f6r\u0259, Bams\u0131 Beyr\u0259k ad\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131. Dirs\u0259 xan\u0131n o\u011flunun ad\u0131 dastandan bel\u0259 ke\u00e7\u0259r: \u00abBayandur xan\u0131n a\u011f meydan\u0131nda bu o\u011flan c\u0259ng etmi\u015fdir. Bir bu\u011fa \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f. S\u0259nin o\u011fulun ad\u0131 Bu\u011fac olsun\u00bb.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dastanda Amran (\u0130mran) O\u011fuz elind\u0259 \u0259min-amanl\u0131\u011f\u0131 qorudu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn bu ad\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131. D\u0259d\u0259 Qorqud B\u0259kil ad\u0131n\u0131 elin q\u00fcdr\u0259tl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi xidm\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 vermi\u015fdir. Ad almam\u0131\u015f \u0259rl\u0259r m\u0259nsub olduqlar\u0131 tayfan\u0131n ad\u0131yla \u00e7a\u011fr\u0131lard\u0131lar. Bel\u0259 \u0259rl\u0259r\u0259 evl\u0259nm\u0259k yasaq olmasa da q\u0131z tapmaq problem idi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ad \u0259slind\u0259 h\u0259r bir \u0259rin kimlik v\u0259siq\u0259si say\u0131l\u0131rd\u0131. D\u0259d\u0259 Qorqud dastan\u0131nda yalan\u00e7\u0131n\u0131n ad\u0131 Yal\u0131nc\u0131q olmas\u0131n\u0131 xat\u0131rlada bil\u0259r\u0259m. Qlp\u00e7aq t\u00fcrkl\u0259rind\u0259 is\u0259 yetkin \u0259rl\u0259r\u0259 toteml\u0259r\u0259 uy\u011fun Kobak (K\u00f6p\u0259k), Kon\u00e7ak (Qanc\u0131q) v\u0259 s. kimi adlar verilirdi. Xat\u0131rlad\u0131m ki, B\u00f6y\u00fck \u00c7ingiz xan\u0131n Rusiyaya h\u00fccum zaman\u0131 \u00f6nc\u0259 yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 sonra s\u00f6zl\u0259rind\u0259n d\u00f6nd\u00fckl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259zaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 voyevodalar Kobyakovlar, Kon\u00e7aqovlar v\u0259 s. onlar\u0131n soyundand\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ad qazanmam\u0131\u015f \u0259rl\u0259r\u0259 \u00f6ld\u00fckd\u0259 balbal d\u00fcz\u0259ldilm\u0259zmi\u015f. T\u00fcrkl\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya \u00f6mr\u00fc bu ad\u0131n qazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarixd\u0259n hesablanard\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>X\u0259z\u0259rd\u0259n \u015f\u0259rqd\u0259ki t\u00fcrkl\u0259r aras\u0131nda da bu t\u00f6r\u0259nin izl\u0259rin\u0259 rast g\u0259lm\u0259k olar. Yenisey t\u00fcrkl\u0259rin\u0259 m\u0259xsus runi yaz\u0131lar\u0131n\u0131 q\u0259l\u0259m\u0259 alan A. \u015eerbak \u00abKeje eliq Xovu\u00bb abid\u0259sinin \u00f6n yaz\u0131s\u0131n\u0131 qeyd\u0259 al\u0131b: \u00abO\u011flan at\u0131m \u00c7ubu\u00e7 Inal\u2026ta at\u0131m Kumul \u00f6qe\u00bb (O\u011flan ad\u0131m \u00c7ubu\u00e7 Inal, ki\u015filik ad\u0131m Kumul \u00d6qe).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>M\u0259\u015fhur Bilg\u0259 Xaqan\u0131n ilk ad\u0131 is\u0259 Mogilyand\u0131r\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Siyah\u0131n\u0131 yet\u0259rinc\u0259 uzatmaq olar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bu m\u00f6vzuya d\u0259y\u0259rli alimimiz M. Seyidov d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 toxunub. Sadalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z faktlardan ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, t\u00fcrk t\u00f6r\u0259sind\u0259 \u00abad qoyma\u00bb x\u00fcsusi bir mahiyy\u0259t\u0259 malik olub. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259n do\u011fru Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sind\u0259ki \u00abad g\u00fcn\u00fc\u00bb deyimidir. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u00abdo\u011fum g\u00fcn\u00fc\u00bb dilimiz\u0259 t\u00f6r\u0259siz xalqlar\u0131n dilind\u0259n kalka yolu il\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir.<br><br><em>ADINIZ V\u018f AD G\u00dcNL\u018fR\u0130N\u0130Z QUTLU OLSUN\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu T\u0259krar Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sind\u0259 dig\u0259r t\u00fcrk dilli xalqlardan f\u0259rqli olaraq do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u0259 \u00abad g\u00fcn\u00fc\u00bb deyilir. H\u0259tta bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n olan dostlar\u0131m\u0131z bu<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-91369","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91369"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91369\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91374,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91369\/revisions\/91374"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}