{"id":9185,"date":"2020-07-06T03:27:39","date_gmt":"2020-07-05T23:27:39","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=9185"},"modified":"2020-07-06T03:51:22","modified_gmt":"2020-07-05T23:51:22","slug":"rusiya-generali-erm%c9%99nil%c9%99ri-qarabagdaki-agir-m%c9%99glubiyy%c9%99td%c9%99n-nec%c9%99-xilas-etdi-h%c9%99rb-tarixi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=9185","title":{"rendered":"Rusiya general\u0131 erm\u0259nil\u0259ri Qaraba\u011fdak\u0131 a\u011f\u0131r m\u0259\u011flubiyy\u0259td\u0259n nec\u0259 xilas etdi &#8212; H\u018fRB TAR\u0130X\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Moskvada ya\u015fayan h\u0259myerlimiz, Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sini t\u0259dqiq ed\u0259n, \u0259sl\u0259n A\u011fdamdan olan h\u00f6rm\u0259tli ziyal\u0131m\u0131z M\u0259mm\u0259d V\u0259limm\u0259m\u0259dovun Rusiya Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Qaraba\u011fda erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 nec\u0259 k\u00f6m\u0259k etdikl\u0259ri v\u0259 \u00e7ox kritik bir zamanda erm\u0259nil\u0259r\u0259 x\u00fcsusi d\u0259st\u0259k verm\u0259kl\u0259, nec\u0259 Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 a\u00e7ar rol oynayan bir \u0259m\u0259liyyat ke\u00e7irdikl\u0259ri bar\u0259d\u0259 yazd\u0131qlar\u0131n\u0131 oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBirinci Qaraba\u011f M\u00fcharib\u0259sind\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131 7-ci \u00fcmumqo\u015fun ordusu b\u00f6lm\u0259l\u0259rinin (komandir general Fyodor Reut) erm\u0259ni h\u0259rbi\u00e7il\u0259rinin t\u0259r\u0259find\u0259 olmas\u0131 m\u00f6vzusu az t\u0259dqiq edilib. Bunun \u0259traf\u0131nda \u00e7oxlu \u015fayi\u0259l\u0259r, dedi-qodular, a\u00e7\u0131q-a\u015fkar mifl\u0259r var. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, erm\u0259ni t\u0259r\u0259fi bu c\u00fcr faktlar bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 sevmir, \u00e7\u00fcnki bel\u0259 olduqda, t\u0259k ba\u015f\u0131na vuru\u015fan &#171;fenomenal Qaraba\u011f ordusu&#187; tarix\u00e7\u0259sini silmi\u015f olurlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra vaxt darl\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 ke\u00e7mi\u015f Sovet Ordusunun bir \u00e7ox b\u00f6lm\u0259l\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ke\u00e7mi\u015f Zaqfqaziya H\u0259rbi Dair\u0259sinin ( ZakVO) \u0259razisind\u0259 taleyin h\u00f6km\u00fcn\u0259 burax\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra ZakVO h\u0259rbi b\u00f6lm\u0259l\u0259rinin hans\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olmas\u0131 19-cu Hava H\u00fccumundan M\u00fcdafi\u0259 \u0259lahidd\u0259 ordusunun k\u0259\u015ffiyyat r\u0259isi polkovnik Valeri Simonovun m\u0259qal\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259trafl\u0131 t\u0259svir edilmi\u015fdir. H\u0259r halda, 7-ci Ordu \u0259sg\u0259rl\u0259rinin Qaraba\u011fda erm\u0259ni qo\u015funlar\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarda i\u015ftirak etm\u0259sin\u0259 dair t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f bir ne\u00e7\u0259 a\u015fkar fakt m\u00f6vcuddur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/107386757_3137207246358479_5613705328787455077_n.jpg?_nc_cat=108&amp;_nc_sid=8024bb&amp;_nc_ohc=cXD6pQ6rtvwAX-2odub&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=767c2852d97e2946a2cf95925d8a9806&amp;oe=5F274DFF\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: 1 \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>13-14 iyun 1992-ci il d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri zaman\u0131 Az\u0259rbaycan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri S\u0131rxav\u0259nd, Ki\u00e7an, Qazan\u00e7\u0131, Manikli, Ba\u015f G\u00fcneyp\u0259y\u0259, Orta G\u00fcneyp\u0259y\u0259, B\u0259\u015firl\u0259r v\u0259 Qara\u015flar ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rini azad etdi. H\u00fccumun m\u0259qs\u0259di Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n m\u0259rk\u0259zi hiss\u0259sind\u0259n A\u011fd\u0259r\u0259 rayonuna aparan yegan\u0259 yolu v\u0259 Xa\u00e7\u0131n\u00e7ay \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259ki yegan\u0259 k\u00f6rp\u00fcn\u00fc n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k idi. K\u00f6rp\u00fcn\u00fc g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k yolda h\u0259r\u0259k\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqla, Az\u0259rbaycan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri erm\u0259ni q\u00fcvv\u0259l\u0259rini tam par\u00e7alay\u0131b, onlar\u0131 A\u011fd\u0259r\u0259 rayonuna \u0259lav\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259r g\u00f6nd\u0259rib m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259k imkan\u0131ndan m\u0259hrum etmi\u015f olurdu.<br>Erm\u0259ni qo\u015funlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 q\u0259d\u0259r kritik oldu\u011funu Robert Ko\u00e7aryan kitab\u0131nda bel\u0259 t\u0259svir edir: \u201c<strong>Xa\u00e7\u0131n \u00e7ay\u0131n k\u0259nar\u0131ndak\u0131 S\u0131rxav\u0259nd k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259t yaranm\u0131\u015fd\u0131. D\u00fc\u015fm\u0259nin h\u00fccumunun m\u0259qs\u0259di Mardakert rayonuna aparan \u00e7ay \u00fcz\u0259rind\u0259ki yegan\u0259 k\u00f6rp\u00fcn\u00fc \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k idi. K\u00f6rp\u00fcn\u00fc g\u00f6t\u00fcrs\u0259ydil\u0259r, onlar q\u00fcvv\u0259l\u0259rimizi tamamil\u0259 par\u00e7alayard\u0131lar v\u0259 zirehli texnikalar\u0131 o d\u00f6vrd\u0259 \u015fidd\u0259tli d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin d\u0259 ke\u00e7irildiyi Qaraba\u011f\u0131n \u015fimal\u0131na ke\u00e7irm\u0259k imkan\u0131ndan m\u0259hrum ed\u0259rdil\u0259r. V\u0259ziyy\u0259t o q\u0259d\u0259r kritik idi ki, Vazgen Sarkisyan ilk d\u0259f\u0259 olaraq b\u00f6lm\u0259l\u0259rimiz\u0259 havadan d\u0259st\u0259k verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn helikopterl\u0259r g\u00f6nd\u0259rm\u0259y\u0259 q\u0259rar verdi. &#171;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130yunun 15-d\u0259 erm\u0259ni qo\u015funlar\u0131 S\u0131rxav\u0259nd b\u00f6lg\u0259sind\u0259 \u0259ks-h\u00fccuma ke\u00e7di. Erm\u0259ni qo\u015funlar\u0131n\u0131n h\u00fccumuna Mi-24 helikopterl\u0259ri k\u00f6m\u0259k edirdi . M\u00fchasir\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xanda Az\u0259rbaycan qo\u015funlar\u0131 t\u0259xmin\u0259n 70 n\u0259f\u0259r itirdi. Bu istiqam\u0259td\u0259 ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan komandiri \u015eirin Mirz\u0259yev \u015f\u0259hid oldu. N\u0259tic\u0259d\u0259 erm\u0259ni qo\u015funlar\u0131 S\u0131rxav\u0259nd, Qazan\u00e7\u0131, Ki\u00e7an, Manikli, Ba\u015f Guneyp\u0259y\u0259, Orta Guneyp\u0259y\u0259, B\u0259\u015firl\u0259r v\u0259 Qara\u015flar k\u0259ndl\u0259rini yenid\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259 bildi, h\u0259m\u00e7inin A\u011fd\u0259r\u0259 rayonuna ged\u0259n yola n\u0259zar\u0259ti b\u0259rpa etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Polkovnik V. Gulyaev v\u0259 ba\u015f leytenant V. Tere\u015fenkonun komandanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 7-ci Ordunun t\u0259rkibind\u0259 olan 382-ci \u0259lahidd\u0259 vertolyot eskadronuna aid bir \u0259d\u0259d Mi-24 helikopterini Az\u0259rbaycan h\u0259rbi\u00e7il\u0259ri vura bildi. Ekipaj \u00f6ld\u00fc. Bu fakt S\u0131rxav\u0259nd b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki erm\u0259ni qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u0259ks-h\u00fccumuna at\u0259\u015f d\u0259st\u0259yinin 7-ci Ordunun 382-ci X\u00fcsusi Helikopter Eskadronunun helikopterl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n verildiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>11 sentyabr 1992-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun M\u0259rcim\u0259k k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda Erm\u0259nistanda dislokasiya olunan 7-ci ordunun alt\u0131 rus \u0259sg\u0259ri \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc \u2013 s\u0131ravi \u0259sg\u0259rl\u0259r Yaroslav Evstiqneyev, Vladislav Kudinov, Konstantin Tuki\u015f, Andrey Filippov, Mixail Lisovoy v\u0259 ba\u015f leytenant Vladimir Semion. B\u00fct\u00fcn bu h\u0259rb\u00e7il\u0259r dislokasiya yeri Yerevan olan 7-ci Ordunun 797-ci x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 rotas\u0131nda (39826 sayl\u0131 h\u0259rbi hiss\u0259) xidm\u0259t edirdil\u0259r. 12 may 1993-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan Ali M\u0259hk\u0259m\u0259sinin h\u0259rbi kollegiyas\u0131 onlar\u0131n 1992-ci il iyunun 15-d\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n A\u011fd\u0259r\u0259 rayonunun S\u0131rxav\u0259nd k\u0259ndi u\u011frunda ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etdikl\u0259rini v\u0259 30-a yax\u0131n \u0259sg\u0259ri \u00f6ld\u00fcrd\u00fckl\u0259rini, Az\u0259rbaycan ordusunun \u00fc\u00e7 tank\u0131n\u0131 v\u0259 piyada d\u00f6y\u00fc\u015f ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131 vurduqlar\u0131na g\u00f6r\u0259 g\u00fcnahkar bildi v\u0259 Vladimir Semionu 15 il h\u0259bs c\u0259zas\u0131na m\u0259hkum edib, qalanlar\u0131na is\u0259 \u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fc verdi.<br>Sonradan, Az\u0259rbaycan il\u0259 Rusiya aras\u0131nda dostluq v\u0259 mehriban qon\u015fuluq \u0259laq\u0259l\u0259rini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259, xo\u015fm\u0259raml\u0131l\u0131q \u0259lam\u0259ti olaraq bu h\u0259rbi qulluq\u00e7ular Rusiya t\u0259r\u0259fin\u0259 t\u0259hvil verildi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/arxiv\/www.fedai.az\/www.fedai.az\/i.hizliresim.com\/0G6JZ8.jpg\" alt=\"B\u0130Z H\u0130YL\u018fG\u018fR V\u018f M\u018fNFUR B\u0130R D\u00dc\u015eM\u018fNL\u018f \u00dcZB\u018f\u00dcZ\u00dcK\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, tam \u0259minlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, 15-16 iyun 1992-ci il tarixd\u0259 S\u0131rxav\u0259nd k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 RF-nin h\u0259m 797-ci X\u00fcsusi \u018fm\u0259liyyat Alay\u0131n\u0131n h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131, h\u0259m d\u0259 382-ci \u018flahidd\u0259 Helikopter Eskadronunun h\u00fccum helikopterl\u0259ri i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r. Bu b\u00f6lm\u0259l\u0259rin h\u0259r ikisi 7-ci Ordunun t\u0259rkibind\u0259 idi. H\u0259m\u00e7inin, 10-11 sentyabr 1992-ci ild\u0259 7-ci Ordunun 797-ci X\u00fcsusi \u018fm\u0259liyyat Komandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u0259rb\u00e7il\u0259ri \u0259sir al\u0131nd\u0131qlar\u0131 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun M\u0259rcim\u0259k k\u0259ndi \u0259razisind\u0259 k\u0259\u015ffiyyat-m\u00fc\u015fahid\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131blar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bel\u0259likl\u0259, 7-ci Ordunun h\u0259r hans\u0131 bir k\u00f6m\u0259k-d\u0259st\u0259yini q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 r\u0259dd ed\u0259n erm\u0259ni t\u0259r\u0259finin a\u00e7\u0131qlamas\u0131, yum\u015faq des\u0259k, \u0259sass\u0131zd\u0131r.<\/strong><br>\/moderator az\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Moskvada ya\u015fayan h\u0259myerlimiz, Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sini t\u0259dqiq ed\u0259n, \u0259sl\u0259n A\u011fdamdan olan h\u00f6rm\u0259tli ziyal\u0131m\u0131z M\u0259mm\u0259d V\u0259limm\u0259m\u0259dovun Rusiya Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Qaraba\u011fda erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 nec\u0259 k\u00f6m\u0259k<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-9185","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-qarabag"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9185","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9185"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9185\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9189,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9185\/revisions\/9189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9185"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9185"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9185"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}