{"id":92074,"date":"2023-05-03T12:50:35","date_gmt":"2023-05-03T08:50:35","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=92074"},"modified":"2023-05-03T12:55:48","modified_gmt":"2023-05-03T08:55:48","slug":"heyd%c9%99r-%c9%99liyev-az%c9%99rbaycanciliq-ideologiyasinin-banisidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=92074","title":{"rendered":"HEYD\u018fR \u018fL\u0130YEV AZ\u018fRBAYCAN\u00c7ILIQ IDEOLOGIYASININ BANISIDIR"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/image-22.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-92075\" width=\"324\" height=\"461\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>Novruzov K\u0259rim BDU-n\u0131n m\u0259zunu, tarix\u00e7i<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck o\u011flu, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu, Az\u0259rbaycan siyasi sisteminin yarad\u0131c\u0131s\u0131, az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131n banisi, Az\u0259rbaycanda milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk prosesinin ba\u015flad\u0131c\u0131s\u0131 v\u0259 idar\u0259edicisi Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck yenilikl\u0259r\u0259, o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r\u0259 imza at\u0131b ki, yuxar\u0131da sadalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z titullar\u0131n he\u00e7 biri Onun titanik f\u0259aliyy\u0259tini tam \u0259hat\u0259 etmir. Biz bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev eras\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015f Ulu \u00f6nd\u0259r haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n, ad\u0259t\u0259n, Onu bir \u00dcmummilli lider kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndiririk. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, m\u00fcbahis\u0259siz olaraq bel\u0259dir. Amma bu zaman biz\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin f\u0259aliyy\u0259tini bir q\u0259d\u0259r m\u0259hdudla\u015fd\u0131rm\u0131\u015f oluruq. Onun f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 bir q\u0259d\u0259r s\u0131rf milli kontekstd\u0259 yana\u015fm\u0131\u015f oluruq. Lakin Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xsiyy\u0259ti v\u0259 Onun f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n etnosiyasi co\u011frafiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 deyil v\u0259 Ulu \u00f6nd\u0259rin bir siyas\u0259t\u00e7i kimi f\u0259aliyy\u0259ti d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n etnosiyasi co\u011frafiyas\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. O, ist\u0259r Sovet xalqlar\u0131 m\u00fcst\u0259visind\u0259 v\u0259 ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u015e\u0259rqi Avropadan tutmu\u015f, h\u0259tta, Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r olan xalqlar\u0131n tarixind\u0259 rol oynam\u0131\u015f, onlar\u0131n yax\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 v\u0259 onlar\u0131n h\u0259yat\u0131na t\u0259sir ed\u0259c\u0259k prosesl\u0259r\u0259 imza atm\u0131\u015f bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, hesab edirik ki, bu g\u00fcn Ulu \u00f6nd\u0259ri h\u00f6rm\u0259tl\u0259 anark\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev\u015f\u00fcnaslar\u0131n v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev sev\u0259rl\u0259rin, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n ara\u015fd\u0131rmal\u0131 oldu\u011fu elmi istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259, m\u0259hz, bu olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/image-24.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-92080\" width=\"605\" height=\"403\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Heyd\u0259r \u018fliyev az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 haradan v\u0259 nec\u0259 ba\u015flad\u0131&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Biz bu g\u00fcn Ulu \u00f6nd\u0259rin bu vaxta q\u0259d\u0259r t\u0259dqiqatdan v\u0259 \u00fcmumi k\u00fctl\u0259vi yana\u015fmadan k\u0259narda qalan f\u0259aliyy\u0259tinin b\u0259zi spektrl\u0259ri haqq\u0131nda fikirl\u0259rimizi bildirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131q. \u00dcmumi yana\u015fma Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131 m\u0259hz Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 g\u0259ldikd\u0259n sonra ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259dir&#8230; Ancaq biz hesab edirik ki, Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131n\u0131, r\u00fc\u015feyml\u0259rini h\u0259l\u0259 Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259sin\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015flatm\u0131\u015fd\u0131r. Biz bilirik ki, D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259si Sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ideoloji v\u0259 siyasi \u0259saslar\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131ran, onu idar\u0259 ed\u0259n v\u0259 y\u00f6nl\u0259ndir\u0259n \u0259sas orqan idi. V\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Sovet Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 q\u0259d\u0259r D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259sin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131 olmam\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n, Az\u0259rbaycan ziyal\u0131s\u0131n\u0131n, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n beyinl\u0259rinin ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259n faci\u0259l\u0259rin \u0259sas t\u00f6r\u0259dicisi v\u0259 \u0259sas ideyavericisi d\u0259, m\u0259hz, bu sistemd\u0259n do\u011furdu. V\u0259 biz bilirik ki, Sovet quruculu\u011fu prosesind\u0259, 1937-ci il repressiyas\u0131nda, h\u0259m\u00e7inin, ondan sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259\u00a0 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ziyal\u0131lar\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi repressiyan\u0131n m\u0259rk\u0259zi, m\u0259hz, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131 idi. Bu t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131 sanki Az\u0259rbaycan\u0131n daxilind\u0259 Antiaz\u0259rbaycan\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin m\u0259rk\u0259zini, konsentrasiyas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edirdi. Bu yana\u015fma Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131na r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r davam etdi. Onun r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 is\u0259 respublikan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131ndan Antiaz\u0259rbaycan\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r, Az\u0259rbaycan\u0131 sevm\u0259y\u0259n m\u00fcxt\u0259lif xalqlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri t\u0259mizl\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131. V\u0259 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131n r\u00fc\u015feymi d\u0259, milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk prosesinin r\u00fc\u015feymi d\u0259 el\u0259 oradan c\u00fcc\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bundan sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Ulu \u00f6nd\u0259r \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tini siyasi sah\u0259y\u0259 transfer etdikd\u0259n sonra, y\u0259ni, 1969-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin birinci katibi se\u00e7ildikd\u0259n sonra art\u0131q bu r\u00fc\u015feym daha bir m\u00fcnbit sferaya d\u00fc\u015fm\u0259kl\u0259 siyasi populyarl\u0131q qazand\u0131. Bel\u0259likl\u0259, art\u0131q 1978-ci ild\u0259 Ulu \u00f6nd\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi f\u0259aliyy\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan dili Az\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dili kimi Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fc. Hesab edirik ki, bu, Ulu \u00f6nd\u0259rin Az\u0259rbaycan xalq\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 misilsiz xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri idi. \u0130deyan\u0131n ideologiyaya \u00e7evrilm\u0259si v\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259nims\u0259nilm\u0259si H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 art\u0131q az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyas\u0131 bir ideya \u015f\u0259klind\u0259n, y\u0259ni, bir f\u0259rdin, bir siyas\u0259t\u00e7inin, bir \u00f6nd\u0259rin ideyas\u0131ndan ideologiyaya \u00e7evrilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, bu ideologiyaya \u00e7evrilm\u0259 prosesi d\u0259, m\u0259hz, ideya m\u00fc\u0259llifi t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irildi. Bundan sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131n xalq t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nims\u0259nilm\u0259si, d\u0259rk olunmas\u0131 prosesi ba\u015flad\u0131. Bu istiqam\u0259td\u0259 at\u0131lan ilk add\u0131m\u0131n ilkin n\u0259tic\u0259si is\u0259, m\u0259hz, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin az\u0259rbaycanl\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu. \u00c7\u00fcnki biz bilirik ki, o d\u00f6vrd\u0259 Bak\u0131n\u0131 ist\u0259nil\u0259n yerd\u0259 v\u0259 ist\u0259nil\u0259n \u015f\u0259kild\u0259 \u00fcmumi universal m\u00f6h\u00fcr\u00fc beyn\u0259lmil\u0259l \u015f\u0259h\u0259r m\u00f6h\u00fcr\u00fc idi. Bu beyn\u0259lmil\u0259l \u015f\u0259h\u0259r bir kosmopolit bak\u0131l\u0131lar anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259, milli \u00fcns\u00fcrl\u0259ri r\u0259dd edirdi. Bel\u0259likl\u0259, h\u0259tta o d\u00f6vrd\u0259 m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259td\u0259 D\u0259rb\u0259nd kimi neft m\u0259rk\u0259zi olan Bak\u0131n\u0131 da hans\u0131sa bir \u015f\u0259kild\u0259 federasiyaya ba\u011flamaq, bu m\u00fcmk\u00fcn olmayanda is\u0259, he\u00e7 olmasa Bak\u0131n\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131ndan qorumaq siyas\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/image-23.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-92078\" width=\"665\" height=\"449\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Kosmopolit Bak\u0131dan milli Bak\u0131ya do\u011fru<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>M\u0259hz bu z\u0259ncirl\u0259ri, y\u0259ni, Bak\u0131n\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lardan ay\u0131ran o z\u0259ncir halqalar\u0131n\u0131 Ulu \u00f6nd\u0259r q\u0131rd\u0131. 1969-cu ild\u0259n ba\u015flayaraq 1970-ci ill\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n regionlar\u0131ndan, rayonlar\u0131ndan, k\u0259ndl\u0259rind\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n m\u0259hz Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 Bak\u0131 bir Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 \u00e7evrildi v\u0259 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ilk n\u0259tic\u0259si Bak\u0131n\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131la\u015fmas\u0131 oldu. V\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu proses h\u0259m iqtisadi, h\u0259m siyasi,\u00a0 h\u0259m milli intellektual\u00a0 m\u00fcst\u0259vid\u0259 ba\u015f verirdi. Y\u0259ni, regiondan g\u0259l\u0259n g\u0259ncl\u0259rin i\u015fl\u0259, qalacaqla t\u0259min olunmas\u0131, m\u0259skunla\u015fmas\u0131\u00a0 prosesi vard\u0131r. H\u0259min d\u00f6vr Az\u0259rbaycanda h\u0259m s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri tikildi, h\u0259m yataqxanalar tikildi, h\u0259m d\u0259 yeni q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259r v\u0259 mikrorayonlar sal\u0131nd\u0131. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259, Bak\u0131 az\u0259rbaycanla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. Biz, sad\u0259c\u0259 Ulu \u00f6nd\u0259rin siyasi ideoloji\u00a0 f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259hlil etdiyimiz \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi v\u0259 sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bar\u0259sind\u0259 \u00e7ox dan\u0131\u015fmaq ist\u0259mirik. Heyd\u0259r \u018fliyev eras\u0131 m\u00fcxt\u0259lif sosial, iqtisadi v\u0259 ideoloji qatlardan ibar\u0259tdir. Biz Ulu \u00f6nd\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda g\u00f6r\u0259c\u0259yik ki, dediyimiz bu era ayr\u0131-ayr\u0131 qatlardan v\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Bu qatlar\u0131n v\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259r biri Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 ayr\u0131ca s\u0259hif\u0259dir. \u018fn \u0259sas\u0131 odur ki, bu s\u0259hif\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259tinin inki\u015faf\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva ed\u0259n, onu stimulla\u015fd\u0131ran s\u0259hif\u0259l\u0259rdir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, Ulu \u00f6nd\u0259rin hakimiyy\u0259tinin ikinci d\u00f6vr\u00fc Onun SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 apar\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 yen\u0259 Az\u0259rbaycan daima Ulu \u00f6nd\u0259rin diqq\u0259tind\u0259 olmaqla respublikam\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131 ba\u015fl\u0131ca m\u0259s\u0259l\u0259 kimi SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 tutulurdu. V\u0259 n\u0259hay\u0259t Ulu \u00f6nd\u0259rin sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259ki f\u0259aliyy\u0259ti Onu art\u0131q m\u00fcst\u0259qil bir d\u00f6vl\u0259tin, m\u00fcst\u0259qil bir xalq\u0131n lideri kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan verir. Genetik olaraq, liderlik keyfiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 y\u00fcks\u0259k xarizmaya sahib olan Heyd\u0259r \u018fliyev he\u00e7 k\u0259sin proqnozla\u015fd\u0131ra bilm\u0259y\u0259c\u0259yi prosesl\u0259r ba\u015f ver\u0259rk\u0259n, XX \u0259srin sonlar\u0131nda bunlar\u0131 proqnozla\u015fd\u0131rma\u011f\u0131, h\u0259m\u00e7inin, \u00f6z yeri v\u0259 m\u00f6vqeyini bu prosesl\u0259rin i\u00e7ind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259yi d\u0259qiqlikl\u0259 bacar\u0131rd\u0131. Eyni zamanda, Onun q\u0259bul etdiyi \u015f\u0259xsi q\u0259rarlar bir n\u00f6v Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n siyasi q\u0259rarlar\u0131na \u00e7evrilirdi. \u018fn \u0259sas\u0131 is\u0259 bu q\u0259rarlar uzaqg\u00f6r\u0259n v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc, konkret h\u0259d\u0259f\u0259 do\u011fru istiqam\u0259tl\u0259nmi\u015f oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn bizim \u00fcmummilli yolumuzu i\u015f\u0131qland\u0131ran mayaka \u00e7evrildi. O, b\u00f6y\u00fck m\u00fc\u0259llim, m\u00fck\u0259mm\u0259l natiq, dahi t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131 idi Ulu \u00f6nd\u0259rin ba\u015fqa b\u00f6y\u00fck keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 Onun b\u00f6y\u00fck m\u00fc\u0259llim, dahi t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131 v\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l natiq olmas\u0131nda idi. Heyd\u0259r \u018fliyev \u201cideya, ideologiya v\u0259 t\u0259bli\u011fat\u201d universal \u00fc\u00e7l\u00fck formulas\u0131ndan \u00e7ox m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 etm\u0259yi bacar\u0131rd\u0131. O, ideyan\u0131 verir, onu ideologiyaya \u00e7evirir v\u0259 h\u0259min ideologiyan\u0131n k\u00fctl\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nims\u0259nilm\u0259sini t\u0259min edirdi. El\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k universal formula olan az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131n da m\u00fc\u0259llifi, t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 icraedicisi, m\u0259hz, Ulu \u00f6nd\u0259rimiz olub. \u018fslind\u0259, bir xalq\u0131n vahid ideologiya \u0259traf\u0131nda t\u0259\u015fkilatlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ill\u0259r ke\u00e7ir. Y\u0259ni, h\u0259r hans\u0131 bir ideologiyan\u0131n m\u0259nims\u0259nilm\u0259si, \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 xalq\u0131n h\u0259min ideologiyan\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131na \u00e7evrilm\u0259 prosesi uzun ill\u0259r, b\u0259lk\u0259 d\u0259 q\u0259rin\u0259l\u0259r, y\u00fczill\u0259r apar\u0131r. Amma Ulu \u00f6nd\u0259r \u00f6z\u00fcn\u0259xas x\u00fcsusi \u00e7evik \u00fcsul v\u0259 metodlarla bu prosesi el\u0259 etdi ki, q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n ba\u015fl\u0131ca milli-siyasi ideologiyas\u0131na \u00e7evrildi. Bir q\u0259d\u0259r sonra is\u0259 bu \u00f6z m\u00fcsb\u0259t b\u0259hr\u0259sini verdi. Az\u0259rbaycanda bu ideologiyan\u0131n b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131 v\u0259 m\u0259nims\u0259nilm\u0259si il\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 etnik separat\u00e7\u0131l\u0131\u011fa son qoyuldu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck o\u011flu, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu, Az\u0259rbaycan siyasi sisteminin yarad\u0131c\u0131s\u0131, az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131n banisi, Az\u0259rbaycanda milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk prosesinin ba\u015flad\u0131c\u0131s\u0131 v\u0259 idar\u0259edicisi Ulu \u00f6nd\u0259r<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-92074","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92074","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92074"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92074\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92081,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92074\/revisions\/92081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}