{"id":93393,"date":"2023-07-01T10:16:38","date_gmt":"2023-07-01T06:16:38","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=93393"},"modified":"2023-07-01T10:16:39","modified_gmt":"2023-07-01T06:16:39","slug":"tarixd%c9%99-bu-gun-1-iyul","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=93393","title":{"rendered":"Tarixd\u0259 bu g\u00fcn: 1 iyul"},"content":{"rendered":"\n<p>1962-ci il 1 iyulda&nbsp;<strong>Afrikan\u0131n c\u0259nubundak\u0131 Ruanda v\u0259 Burundi<\/strong>&nbsp;xalqlar\u0131 \u00f6z m\u00fcst\u0259qilikl\u0259rini elan etdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; \u018fhalisi ox\u015far etnik t\u0259rkib\u0259 malik olan bu \u00f6lk\u0259l\u0259r m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131qdan sonra da uzun m\u00fcdd\u0259t silahl\u0131 qar\u015f\u0131durma \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fay\u0131blar.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;<strong>Ruanda q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 20-ci \u0259srd\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin \u00fczl\u0259\u015fdiyi \u0259n faci\u0259vi soyq\u0131r\u0131mlardan biri<\/strong>dir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>***<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; 1982-ci ilin 1 iyulunda 4 erm\u0259ni terror\u00e7usu T\u00fcrkiy\u0259nin Hollandiyadak\u0131 ba\u015f konsulu&nbsp;<strong>K\u0259mal\u0259ddin D\u0259mir\u0259l<\/strong>\u0259 qar\u015f\u0131&nbsp;<strong>sui-q\u0259sd<\/strong>&nbsp;t\u00f6r\u0259tdil\u0259r. Hadis\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 diplomat\u0131 z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259km\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Terror akt\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fc \u201c<strong>Erm\u0259nistan\u0131n q\u0131rm\u0131z\u0131 ordusu<\/strong>\u201d adland\u0131ran qrupla\u015fma \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; 1955-ci ild\u0259&nbsp;<strong>Sovet h\u00f6kum\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 NATO-ya qar\u015f\u0131 qurulmu\u015f Var\u015fava Pakt\u0131<\/strong>na&nbsp;<strong>Berlin divar\u0131n\u0131n y\u0131x\u0131lmas\u0131<\/strong>&nbsp;v\u0259&nbsp;<strong>SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131&nbsp;<\/strong>il\u0259 1991-ci ilin 1 iyul tarixind\u0259 r\u0259sm\u0259n son qoyuldu. H\u0259min g\u00fcn \u00c7exoslavakiyan\u0131n paytaxt\u0131 Praqada \u201c<strong>Dostluq, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 yard\u0131m haqq\u0131nda Var\u015fava m\u00fcqavil\u0259si<\/strong>\u201dnin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 protokol imzaland\u0131. Bununla da&nbsp;<strong>Avropada sosializm sisteminin daya\u011f\u0131<\/strong>&nbsp;aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>***&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; 156 il&nbsp;<strong>\u0130ngilt\u0259r\u0259nin hakimiyy\u0259ti alt\u0131nda olan<\/strong>&nbsp;v\u0259 235 adadan ibar\u0259t&nbsp;<strong>Honq Konq yar\u0131madas\u0131<\/strong>&nbsp;1997-ci il iyulun 1-d\u0259&nbsp;<strong>\u00c7in h\u00f6kum\u0259ti<\/strong>n\u0259 t\u0259hvil verildi.<\/p>\n\n\n\n<p>***&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1 iyulda h\u0259m d\u0259 bu tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r xat\u0131rlan\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Alman filosofu, riyaziyyat\u00e7\u0131 v\u0259 fizik&nbsp;<strong>Vilhelm Leybnits<\/strong>&nbsp;(Gottfried&nbsp;Wilhelm&nbsp;Leibniz) 1646-c\u0131 ilin bu g\u00fcn\u00fc anadan olub.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;<strong>Branderburq Elmi C\u0259miyy\u0259ti<\/strong>nin t\u0259sis\u00e7isi v\u0259 r\u0259hb\u0259ri olan Vilhelmin t\u0259dqiqatlar\u0131 \u0259sas\u0259n&nbsp;<strong>diferensial v\u0259 inteqral hesablaman\u0131n d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259si<\/strong>n\u0259 h\u0259sr edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Vilhelm Leybnits bir m\u00fcdd\u0259t \u201c<strong>Rusiyada iqtisadiyyat v\u0259 elmin t\u0259r\u0259qqisi \u00fc\u00e7\u00fcn layih\u0259<\/strong>\u201d \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. (1646-1716)<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;<strong>Romantizm c\u0259r\u0259yan\u0131n\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259si<\/strong>, m\u0259\u015fhur frans\u0131z yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131, \u0259sl ad\u0131&nbsp;<strong>Amandina L\u00fcsil Avrora D\u00fcpen<\/strong>&nbsp;olan&nbsp;<strong>Jorj Sand<\/strong>&nbsp;1804-c\u00fc il iyulun 1-d\u0259 Parisd\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lib. \u201c\u0130ndiana\u201d, \u201cValentina\u201d, \u201cLeliya\u201d, \u201cKonsuelo\u201d, \u201cC\u0259nab Antoan\u0131n g\u00fcnah\u0131\u201d, \u201cQar adam\u201d, \u201cOras\u201d v\u0259 ba\u015fqa romanlar\u0131 ona b\u00f6y\u00fck \u015f\u00f6hr\u0259t qazand\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;<strong>Jorj Sand publisitikas\u0131<\/strong>nda&nbsp;<strong>sol respublika\u00e7\u0131lar<\/strong>\u0131n v\u0259&nbsp;<strong>utopik sosialistl\u0259r<\/strong>in m\u00f6vqeyind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. (1804-1876)<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Tan\u0131nm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131, ictimai v\u0259 h\u0259rbi xadimi&nbsp;<strong>\u0130smay\u0131l b\u0259y Qutqa\u015f\u0131nl\u0131&nbsp;<\/strong>1806-c\u0131 il 1 iyulda anadan olub.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; 30 ild\u0259n art\u0131q Rusiya ordusunda xidm\u0259t ed\u0259n \u0130.Qutqa\u015f\u0131nl\u0131 general-mayor r\u00fctb\u0259sin\u0259d\u0259k y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Qas\u0131m b\u0259y Zakir, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundov kimi Az\u0259rbaycan \u0259dibl\u0259ri il\u0259 yax\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri saxlayan \u0130smay\u0131l b\u0259y Qutqa\u015f\u0131nl\u0131ya 1835-ci ild\u0259 Var\u015favada frans\u0131z dilind\u0259 n\u0259\u015fr etdirdiyi&nbsp;<strong>\u201cR\u0259\u015fid b\u0259y v\u0259 S\u0259ad\u0259t xan\u0131m\u201d hekay\u0259si&nbsp;<\/strong>b\u00f6y\u00fck \u015f\u00f6hr\u0259t qazand\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; 1852-ci ild\u0259 M\u0259kk\u0259 ziyar\u0259ti zaman\u0131 q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 qeydl\u0259r ilk d\u0259f\u0259 1967-ci ild\u0259 \u201c<strong>S\u0259f\u0259rnam\u0259<\/strong>\u201d ad\u0131 il\u0259 \u00e7ap edilib. H\u0259min \u0259s\u0259rd\u0259 G\u0259nc\u0259 v\u0259 Bor\u00e7al\u0131 mahal\u0131n\u0131n, \u018fr\u0259bistan\u0131n \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259rinin t\u0259bi\u0259ti, \u0259halisi, t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat verilib. (1806-1869)<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;<strong>Az\u0259rbaycan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f h\u0259rbi xadimi<\/strong>, \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 tank briqadas\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015fm\u00fc\u015f general&nbsp;<strong>N\u00fcsr\u0259t Ba\u011f\u0131rov<\/strong>&nbsp;1920-ci ilin bu g\u00fcn\u00fc d\u00fcnyaya g\u0259lib. G\u00f6st\u0259rdiyi igidlik v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011fa g\u00f6r\u0259 17 orden v\u0259 medallarla t\u0259ltif edilib. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra Az\u0259rbaycan Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Sonralar&nbsp;<strong>\u201cDinamo\u201d \u0130dman C\u0259miyy\u0259ti<\/strong>n\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n N\u00fcsr\u0259t Ba\u011f\u0131rovun&nbsp;<strong>Az\u0259rbaycanda k\u00fctl\u0259vi b\u0259d\u0259n t\u0259rbiy\u0259si v\u0259 idman\u0131n inki\u015faf\u0131&nbsp;<\/strong>sah\u0259sind\u0259 \u0259v\u0259zsiz xidm\u0259tl\u0259ri olub. (1920-1996)<\/p>\n\n\n\n<p>***&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; &#171;Doklar \u00fcz\u0259rind\u0259&#187; v\u0259 &#171;Ata&#187; filml\u0259riyl\u0259 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259ti qazanm\u0131\u015f aktyor&nbsp;<strong>Marlon Brando<\/strong>&nbsp;2004-c\u00fc ilin bu g\u00fcn\u00fc 80 ya\u015f\u0131nda h\u0259yata g\u00f6zl\u0259rini yumub. (1924-2004)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1962-ci il 1 iyulda&nbsp;Afrikan\u0131n c\u0259nubundak\u0131 Ruanda v\u0259 Burundi&nbsp;xalqlar\u0131 \u00f6z m\u00fcst\u0259qilikl\u0259rini elan etdil\u0259r. &nbsp; \u018fhalisi ox\u015far etnik t\u0259rkib\u0259 malik olan bu \u00f6lk\u0259l\u0259r m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131qdan sonra<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-93393","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93393","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=93393"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93393\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93395,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93393\/revisions\/93395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=93393"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=93393"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=93393"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}