{"id":94213,"date":"2023-08-03T10:05:59","date_gmt":"2023-08-03T06:05:59","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=94213"},"modified":"2023-08-03T10:06:00","modified_gmt":"2023-08-03T06:06:00","slug":"sizofreniya-v%c9%99-onun-%c9%99lam%c9%99tl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=94213","title":{"rendered":"\u015eizofreniya v\u0259 onun \u0259lam\u0259tl\u0259ri"},"content":{"rendered":"\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u015eizofreniya n\u0259dir?<\/strong><\/h6>\n\n\n\n<p>H\u0259rfi m\u0259nas\u0131 \u201ca\u011fl\u0131n par\u00e7alanmas\u0131\u201d (\u201c\u015fizo\u201d par\u00e7alanma, \u201cfreniya\u201d is\u0259 a\u011f\u0131l) olan \u015fizofreniya beyind\u0259ki b\u0259zi kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin d\u0259yi\u015film\u0259si il\u0259 ortaya \u00e7\u0131xan bir x\u0259st\u0259likdir. Daha \u00e7ox 17- 25 ya\u015f aras\u0131nda rast g\u0259lin\u0259n bu problem bir \u00e7ox hallarda m\u00fcalic\u0259 olunsa da t\u0259\u0259s\u00fcfl\u0259r olsun ki b\u0259zi \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 ist\u0259diyimiz faydan\u0131 ver\u0259 bilmirik.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 yay\u0131lmas\u0131 1% olan \u015fizofreniya x\u0259st\u0259l\u0259ri c\u0259miyy\u0259td\u0259 yay\u0131lan fikirl\u0259rin \u0259ksin\u0259 olaraq he\u00e7d\u0259 aqressiv qorxulu deyil onlar\u0131n cinay\u0259t etm\u0259si, ani sald\u0131rqanl\u0131q hissl\u0259ri dem\u0259k olar ki, yox s\u0259viyy\u0259sin\u0259dir.<a><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eizofreniya, x\u0259st\u0259l\u0259rin real v\u0259 qeyri-real hadis\u0259l\u0259ri ay\u0131rd ed\u0259 bilm\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan, emosiyalar\u0131n idar\u0259 edilm\u0259sin\u0259 v\u0259 normal davran\u0131\u015fa mane olan ciddi beyin x\u0259st\u0259liyidir. Bu x\u0259st\u0259lik \u00e7ox vaxt beyind\u0259 yava\u015f-yava\u015f inki\u015faf edir, el\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ciddi f\u0259sadla yaranmam\u0131\u015f erk\u0259n diaqnostika v\u0259 m\u00fcalic\u0259 x\u0259st\u0259liyin idar\u0259 olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacibdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>X\u0259st\u0259lik \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 t\u0259hrif edilmi\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r, varsan\u0131lar, qorxu v\u0259 paranoyyadan ibar\u0259tdir. Televiziya seriallar\u0131 v\u0259 filml\u0259ri \u015fizofreniya x\u0259st\u0259l\u0259rini aqressiv v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 tan\u0131tsa da, \u0259slind\u0259 bel\u0259 deyil. \u015eizofreniya x\u0259st\u0259l\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259 \u015fidd\u0259t\u0259 meyl yoxdur v\u0259 bu x\u0259st\u0259l\u0259r m\u00fcalic\u0259 il\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259ns\u0259 dostlar\u0131, ail\u0259si v\u0259 ya t\u0259k ba\u015f\u0131na h\u0259yatlar\u0131n\u0131 c\u0259miyy\u0259t i\u00e7ind\u0259 davam etdir\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eizofreniya k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 remissiya d\u00f6vrl\u0259ri \u015f\u0259klind\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259n bir x\u0259st\u0259likdir v\u0259 bir \u00e7ox psixiatrik x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin pe\u015f\u0259 v\u0259 sosial h\u0259yatlar\u0131nda daha \u00e7ox m\u0259nfilikl\u0259r yarad\u0131r. X\u0259st\u0259liyin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259 d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 real v\u0259 qeyri-real elementl\u0259ri bir-birind\u0259n ay\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131n olur. Bu v\u0259ziyy\u0259t psixoz adlan\u0131r v\u0259 \u015fizofreniya \u0259n a\u011f\u0131r psixotik x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n biridir. Semptomlar\u0131n \u015fidd\u0259ti insandan insana v\u0259 x\u0259st\u0259liyin \u015fidd\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259yi\u015fir.&nbsp;<br>\u015eizofreniya ciddi v\u0259 kompleks ruhi x\u0259st\u0259likdir. Psixozun \u0259n \u00e7ox g\u00f6r\u00fcl\u0259n formas\u0131d\u0131r.&nbsp;<br>(Psixoz \u2013 reall\u0131\u011f\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131n itirilm\u0259si dem\u0259kdir) \u018fvv\u0259ll\u0259r funksional psixiatrik x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n biri kimi t\u0259snif edilirdis\u0259, indi \u0259sas\u0259n beyin fiziologiyas\u0131n\u0131n anormall\u0131\u011f\u0131 kimi q\u0259bul edilir. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada insanlar aras\u0131nda h\u0259r 100 n\u0259f\u0259rd\u0259n birind\u0259 rast g\u0259linir.<br><br>\u015eizofreniyan\u0131n \u0259sas\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 qavray\u0131\u015f\u0131n pozulmas\u0131 dayan\u0131r. X\u0259st\u0259lik zaman\u0131 intelektual qabiliyy\u0259t \u0259sas\u0259n pozulmasa da, f\u0259rdi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259 etm\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131 itirilir. \u015eizofreniya ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 zaman\u0131 x\u0259st\u0259nin m\u00f6vcud m\u0259\u015f\u011fulliy\u0259tind\u0259 u\u011fursuzluqlar, d\u0259rsl\u0259rd\u0259 geri qalma, i\u015f yerind\u0259 i\u015fl\u0259rini yerin\u0259 yetir\u0259 bilm\u0259m\u0259k, ail\u0259d\u0259, i\u015fd\u0259, dostlar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 pozulmalar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br>\u018fsas\u0131 olmayan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin olmas\u0131, x\u00fcsusi il\u0259 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n izl\u0259nm\u0259, z\u0259r\u0259r g\u00f6rm\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin ba\u015fqa insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n oxunmas\u0131 v\u0259 ya yad d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin a\u011f\u0131llar\u0131na yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 sair kimi reall\u0131qla \u00f6rt\u00fc\u015fm\u0259y\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin biruz\u0259 verm\u0259si.&nbsp;<br><br>Halusinasiyalar, olamayan \u015feyl\u0259rin g\u00f6z\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259si, \u0259mr ver\u0259n s\u0259sl\u0259r, a\u015fa\u011f\u0131layan, danlayan v\u0259 ya \u00f6z aralar\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131lan \u0259slind\u0259 olmayan s\u0259sl\u0259rin e\u015fidilm\u0259si kimi duy\u011fu orqanlar\u0131n\u0131n qavrama qabiliyy\u0259tinin pozulmas\u0131.&nbsp;<br>Dan\u0131\u015f\u0131q qabiliyy\u0259tinin pozulmas\u0131, uy\u011funsuz dan\u0131\u015fma, \u00e7ox v\u0259 m\u0259nas\u0131z dan\u0131\u015fma, c\u00fcml\u0259nin qramatik qurulu\u015funun pozulmas\u0131, yeni s\u00f6zl\u0259r \u201ck\u0259\u015fv etm\u0259\u201d.&nbsp;<br>Davran\u0131\u015f qabiliyy\u0259tl\u0259rinin pozulmas\u0131, h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rd\u0259 yava\u015flama v\u0259 ya donmalar (katatoniya)&nbsp;<br>Emosiyalar\u0131n azalmas\u0131, \u00f6z\u00fcn\u0259 qapanma, az dan\u0131\u015fmaq v\u0259 ya susmaq&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u015eizofreniyan\u0131n \u0259lam\u0259tl\u0259ri n\u0259l\u0259rdir ?<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p>Bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi \u015fizofreniyada da x\u0259st\u0259liyin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda simptomlar daha y\u00fcng\u00fcl olur v\u0259 bu d\u00f6vrd\u0259 x\u0259st\u0259nin yax\u0131nlar\u0131 ancaq onun s\u0259hh\u0259tind\u0259 n\u0259yins\u0259 d\u00fczg\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlaya bil\u0259r. X\u0259st\u0259liyin simptomlar\u0131na emosiya, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 davran\u0131\u015fla ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif probleml\u0259r daxildir. Bu kimi problemi olan insanlarda \u00e7ox vaxt hal\u00fcsinasiyalar v\u0259 qeyri-m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil nitq v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc ifad\u0259 ed\u0259 bilm\u0259m\u0259 kimi probleml\u0259r tez-tez rast g\u0259linir.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Fikirl\u0259rin d\u0259yi\u015fm\u0259si v\u0259 ya beyind\u0259 \u0259ks s\u0259da verm\u0259si<\/li>\n\n\n\n<li>D\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin oxunmas\u0131 v\u0259 ya h\u0259rk\u0259s\u0259 ayd\u0131n olmas\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Beyind\u0259n fikirl\u0259rin o\u011furlanmas\u0131 v\u0259 ya beyin\u0259 fikir yeridilm\u0259si<\/li>\n\n\n\n<li>Davran\u0131\u015flar\u0131 m\u00fczakir\u0259 ed\u0259n v\u0259 ya ona m\u00fcxt\u0259lif \u0259mrl\u0259r ver\u0259n s\u0259sl\u0259rin e\u015fidilm\u0259si<\/li>\n\n\n\n<li>\u00d6z\u00fcn\u00fc y\u00fcks\u0259k siyasi v\u0259 dini \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 eynil\u0259\u015fdirm\u0259<\/li>\n\n\n\n<li>\u00dcst\u00fcn hissl\u0259rinin olmas\u0131n\u0131 iddia etm\u0259si (vergi verilib, \u0259limd\u0259 \u015f\u0259fa var v\u0259 s)<\/li>\n\n\n\n<li><\/li>\n\n\n\n<li><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Bundan \u0259lav\u0259, \u015fizofreniyan\u0131n simptomlar\u0131:<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>\u015eizofreniya x\u0259st\u0259l\u0259ri qeyri-real hadis\u0259l\u0259r\u0259 inanma\u011fa meyllidirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, pasiyent kimins\u0259 ona obsesif a\u015fiq oldu\u011fu, z\u0259r\u0259r g\u00f6rd\u00fcy\u00fc v\u0259 ya t\u0259qib edildiyi, ba\u015fqalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n izl\u0259nildiyi v\u0259 ya b\u00f6y\u00fck bir f\u0259lak\u0259tin ba\u015f ver\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 qeyri-real fikirl\u0259r v\u0259 ya \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259r ola bil\u0259r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u015eizofreniyada \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n reall\u0131qda olmayan \u015feyl\u0259ri g\u00f6rm\u0259k v\u0259 ya e\u015fitm\u0259k kimi hallar hal\u00fcsinasiyalar olaraq xarakteriz\u0259 olunur. Bunlar \u015fizofreniyal\u0131 insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n tamamil\u0259 real olaraq hiss olunur v\u0259 normal t\u0259cr\u00fcb\u0259nin g\u00fcc\u00fcn\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Hal\u00fcsinasiyalar ist\u0259nil\u0259n m\u0259nada ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r, lakin ad\u0259t\u0259n e\u015fitm\u0259 \u015f\u0259klind\u0259 olur.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil olmayan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 nitq \u015fizofreniyan\u0131n ba\u015fqa bir \u00fcmumi simptomudur. X\u0259st\u0259l\u0259r dan\u0131\u015fark\u0259n fikirl\u0259rini ifad\u0259 ed\u0259 bilmirl\u0259r, suallara cavablar\u0131 sualla qism\u0259n v\u0259 ya tamamil\u0259 \u0259laq\u0259siz ola bil\u0259r, dan\u0131\u015fark\u0259n m\u0259nas\u0131z s\u00f6zl\u0259r, m\u0259nas\u0131z c\u00fcml\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259d\u0259 bil\u0259r.<br>\u015eizofreniya x\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259 nizams\u0131z motor h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri v\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259 bil\u0259r. U\u015faq h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri, h\u0259y\u0259can, diqq\u0259ti h\u0259d\u0259f\u0259 c\u0259ml\u0259m\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik, laz\u0131ms\u0131z v\u0259 \u015fi\u015firdilmi\u015f h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r, g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r\u0259 m\u00fcqavim\u0259t, g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r\u0259 m\u00fcqavim\u0259t, yersiz v\u0259 q\u0259rib\u0259 duru\u015f n\u00fcmun\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259ril\u0259 bil\u0259r.&nbsp;<br><br><strong>\u015eizofreniyan\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259ri n\u0259l\u0259rdir?<br><\/strong>\u015eizofreniyan\u0131n d\u0259qiq s\u0259b\u0259bi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259mi\u015fdir. Lakin h\u0259r birimiz\u0259 bu m\u0259lumdur ki, x\u0259st\u0259liyin yaranmas\u0131nda beynin kimy\u0259vi strukturunun pozulmas\u0131, genetik v\u0259 \u0259traf m\u00fchit faktorlar\u0131 rol oynay\u0131r. Ail\u0259d\u0259 \u015fizofreniya v\u0259 ya ba\u015fqa bir psixoloji x\u0259st\u0259liyi olan insanlar\u0131n bu x\u0259st\u0259liy\u0259 tutulma ehtimal\u0131 daha y\u00fcks\u0259kdir. X\u0259st\u0259liyin s\u0259b\u0259bini ara\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn apar\u0131lan \u201cNeuroimaging\u201d t\u0259dqiqatlar\u0131nda \u015fizofreniya x\u0259st\u0259l\u0259rinin beyin v\u0259 m\u0259rk\u0259zi sinir sisteminin qurulu\u015funun sa\u011flam f\u0259rdl\u0259rinkind\u0259n f\u0259rqli oldu\u011fu q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259linmi\u015fdir. Dopamin v\u0259 qlutomat kimi nevrotransmitterl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259rin beyin kimyas\u0131 poz\u011funluqlar\u0131na s\u0259b\u0259b oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. Elm d\u00fcnyas\u0131 \u015fizofreniya x\u0259st\u0259l\u0259rinin sinir sistemind\u0259ki bu f\u0259rql\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tli olub olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00f6vzusunda fikir birliyin\u0259 \u00e7atmasa da, \u015fizofreniyan\u0131n bir beyin x\u0259st\u0259liyi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr v\u0259 m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar b\u00fct\u00fcn s\u00fcr\u0259ti il\u0259 davam edir.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>\u015eizofreniya diaqnozu nec\u0259 qoyulur?<br><\/strong>\u015eizofreniya diaqnozu ad\u0259t\u0259n x\u0259st\u0259nin probleml\u0259rinin yax\u0131nlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u015fahid\u0259 oldundu\u011fundan sonra psixiatriya klinikalar\u0131na g\u0259tirilm\u0259si il\u0259 qoyulur. \u015eizofreniya il\u0259 ox\u015far simptomlar\u0131 olan bir \u00e7ox psixiatrik x\u0259st\u0259lik ola bil\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r \u015fizofreniya simptomlar\u0131 testi, m\u00fcayin\u0259 v\u0259 diaqnostik testl\u0259rin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 d\u0259qiql\u0259\u015fdirdikd\u0259n sonra x\u0259st\u0259liy\u0259 \u015fizofreniya diaqnozu qoyurlar. X\u0259st\u0259likd\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259r madd\u0259 as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131, alkoqol istifad\u0259si v\u0259 b\u0259zi d\u0259rmanlar\u0131n yan t\u0259sirl\u0259ri s\u0259b\u0259biyl\u0259 d\u0259 meydana \u00e7\u0131xa bildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn probleml\u0259rin bel\u0259 bir s\u0259b\u0259bd\u0259n qaynaqlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu t\u0259tbiql\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u015fizofreniya diaqnozu qoyulan f\u0259rdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259st\u0259liyin \u015fidd\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq m\u00fcalic\u0259 prosesi planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu diaqnoz m\u00fctl\u0259q bu sah\u0259 \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f h\u0259kim psixiatr t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmal\u0131d\u0131r.Pasientd\u0259 \u0259trafl\u0131 bir \u015f\u0259kild\u0259 x\u0259st\u0259liyin ke\u00e7mi\u015fi v\u0259 nec\u0259 ba\u015flanmas\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u0259zi hallarda \u015fizofreniya x\u0259st\u0259liyinin \u0259lam\u0259tl\u0259ri b\u0259d\u0259nd\u0259 ba\u015f ver\u0259n h\u0259r hans\u0131 bir ba\u015fqa somatik (infeksiyalara, k\u0259ll\u0259 beyin travmas\u0131 v\u0259 s) x\u0259st\u0259liyin n\u0259tic\u0259sind\u0259 v\u0259 ya k\u0259nar madd\u0259 q\u0259bulu (heroin, marixuana) n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259 yarana bil\u0259c\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 MRT, m\u00fcxt\u0259lif qan analaizl\u0259ri v\u0259 b\u0259zi \u0259lav\u0259 tibbi m\u00fcayinl\u0259r\u0259 d\u0259 ehtiyac ola bil\u0259r.<br><br><strong>\u015eizofreniyan\u0131n m\u00fcalic\u0259si<br><\/strong>\u015eizofreniyan\u0131n m\u00fcalic\u0259si x\u0259st\u0259liyin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 m\u00f6vcud simptomlar\u0131n d\u0259rmanlar vasit\u0259si il\u0259 kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, x\u0259st\u0259nin v\u0259ziyy\u0259tinin stabill\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 m\u00fcalic\u0259y\u0259 uyumlu hala g\u0259tirilm\u0259sind\u0259n ibar\u0259tdir. Erk\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 qoyulan diaqnoz v\u0259 m\u00fcalic\u0259 il\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin \u00e7oxu m\u00f6vcud i\u015fl\u0259rin\u0259, ail\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 davam ed\u0259 bilir.\u015eizofreniya diaqnozu daha gec qoyulduqda v\u0259 ya m\u00fcalic\u0259l\u0259rd\u0259 axsamalar olduqda is\u0259 x\u0259st\u0259lik xronik v\u0259ziyy\u0259t\u0259 ke\u00e7ir. Bu zaman m\u00fcalic\u0259nin \u0259sas m\u0259qs\u0259di x\u0259st\u0259nin \u015f\u0259xsi gigiyenas\u0131na baxma, ev i\u015fl\u0259ri v\u0259 ya y\u00fcng\u00fcl i\u015fl\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259 bilm\u0259, dostluq, qohumluq \u0259laq\u0259l\u0259rinin davam etdir\u0259 bilm\u0259k kimi x\u0259st\u0259lik s\u0259b\u0259bi il\u0259 itirilmi\u015f sosiyal v\u0259zif\u0259l\u0259rin yenid\u0259n qazand\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259t olur.<br>\u015eizofreniyan\u0131n m\u00fcalic\u0259si x\u0259st\u0259liyin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 m\u00f6vcud simptomlar\u0131n d\u0259rmanlar vasit\u0259si il\u0259 kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, x\u0259st\u0259nin v\u0259ziyy\u0259tinin stabill\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 m\u00fcalic\u0259y\u0259 uyumlu hala g\u0259tirilm\u0259sind\u0259n ibar\u0259tdir. Erk\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 qoyulan diaqnoz v\u0259 m\u00fcalic\u0259 il\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin \u00e7oxu m\u00f6vcud i\u015fl\u0259rin\u0259, ail\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 davam ed\u0259 bilir. \u015eizofreniya diaqnozu daha gec qoyulduqda v\u0259 ya m\u00fcalic\u0259l\u0259rd\u0259 axsamalar olduqda is\u0259 x\u0259st\u0259lik xronik v\u0259ziyy\u0259t\u0259 ke\u00e7ir. Bu zaman m\u00fcalic\u0259nin \u0259sas m\u0259qs\u0259di x\u0259st\u0259nin \u015f\u0259xsi gigiyenas\u0131na baxma, ev i\u015fl\u0259ri v\u0259 ya y\u00fcng\u00fcl i\u015fl\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259 bilm\u0259, dostluq, qohumluq \u0259laq\u0259l\u0259rinin davam etdir\u0259 bilm\u0259k kimi x\u0259st\u0259lik s\u0259b\u0259bi il\u0259 itirilmi\u015f sosiyal v\u0259zif\u0259l\u0259rin yenid\u0259n qazand\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259t olur.&nbsp;<br>Unutmamaq laz\u0131md\u0131r, \u015fizofreniya bir x\u0259st\u0259likdir!<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pasientl\u0259rin x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirm\u0259si hans\u0131 hallarda olur ?<br><\/strong>\u015eizofreniyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ksriyy\u0259ti evl\u0259rind\u0259 ambulator bir \u015f\u0259kild\u0259 u\u011furla m\u00fcalic\u0259 olunur.B\u0259zi hallarda x\u0259st\u0259lik \u0259lam\u0259tl\u0259rinin \u015fidd\u0259tli olmas\u0131, x\u0259st\u0259nin insanlara v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 aqressiv r\u0259ftar\u0131, d\u0259rman i\u00e7m\u0259kd\u0259n q\u0259ti bir \u015f\u0259kild\u0259 imtinas\u0131 onlar\u0131n x\u0259st\u0259xanalarda yatmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn tibbi g\u00f6st\u0259ri\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eizofreniya n\u0259dir? H\u0259rfi m\u0259nas\u0131 \u201ca\u011fl\u0131n par\u00e7alanmas\u0131\u201d (\u201c\u015fizo\u201d par\u00e7alanma, \u201cfreniya\u201d is\u0259 a\u011f\u0131l) olan \u015fizofreniya beyind\u0259ki b\u0259zi kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin d\u0259yi\u015film\u0259si il\u0259 ortaya \u00e7\u0131xan bir x\u0259st\u0259likdir. Daha<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":94214,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-94213","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94213"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94215,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94213\/revisions\/94215"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/94214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}