{"id":94360,"date":"2023-08-08T18:48:35","date_gmt":"2023-08-08T14:48:35","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=94360"},"modified":"2023-08-08T18:48:36","modified_gmt":"2023-08-08T14:48:36","slug":"bir-birind%c9%99n-maraqli-15-tarixi-fakt-unudulmaz-tarixi-bilgil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=94360","title":{"rendered":"Bir-birind\u0259n maraql\u0131 15 tarixi fakt | Unudulmaz tarixi bilgil\u0259r"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Maraql\u0131 faktlar<\/strong>\u00a0silsil\u0259sind\u0259 bu d\u0259f\u0259 h\u0259r k\u0259s t\u0259r\u0259find\u0259n bilinm\u0259y\u0259n15\u00a0 unudulmaz tarixi fakt\u0131\u00a0sizl\u0259rl\u0259 payla\u015f\u0131r\u0131q..<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Orta \u0259srl\u0259rd\u0259\u00a0heyvanlar\u00a0m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fchakim\u0259 olunur v\u0259 h\u0259tta b\u0259z\u0259n \u00f6l\u00fcm\u0259 m\u0259hkum edilirdi.<br><\/li>\n\n\n\n<li>Q\u0259dim Misird\u0259 bir h\u00f6kmdar \u00f6ld\u00fckd\u0259 onun b\u00fct\u00fcn n\u00f6k\u0259rl\u0259ri v\u0259 heyvanlar\u0131 onunla birlikd\u0259<strong>\u00a0<\/strong>diri-diri basd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li>D\u00fcnya tarixind\u0259 \u0259n \u00e7ox \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n 10 m\u00fcharib\u0259d\u0259n 7-si\u00a0\u00c7ind\u0259 ba\u015f verib.<\/li>\n\n\n\n<li>Orta \u0259srl\u0259rd\u0259 \u00f6lm\u00fc\u015f \u0259sg\u0259rl\u0259rin di\u015fl\u0259rind\u0259n\u00a0protezl\u0259r haz\u0131rlan\u0131rd\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li>Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 (28 iyul 1914 \u2014 11 noyabr 1918)\u00a012 milyondan \u00e7ox \u0259sg\u0259r\u00a0h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib,\u00a019 milyondan \u00e7ox dinc sakin\u00a0\u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb v\u0259 t\u0259qrib\u0259n\u00a055 milyon insan\u00a0yaral\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/li>\n\n\n\n<li>1969-cu ild\u0259 El Salvador v\u0259 Honduras aras\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n futbol oyununda\u00a0El Salvador m\u0259\u011flub olur v\u0259 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 r\u0259qib \u00f6lk\u0259y\u0259 m\u00fcharib\u0259 elan edir. 4 g\u00fcn davam ed\u0259n m\u00fcharib\u0259 AB\u015e-\u0131n m\u00fcdaxil\u0259si il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131.<br><\/li>\n\n\n\n<li>Q\u0259dim Olimpiya oyunlar\u0131nda idman\u00e7\u0131lar \u00e7\u0131lpaq yar\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar.\u00a0Tarix\u00e7il\u0259r yar\u0131\u015f zaman\u0131 idman\u00e7\u0131lar\u0131n istid\u0259n narahat olmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0131lpaq yar\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131n\u0131 iddia edirl\u0259r. Bu b\u0259zi divar r\u0259sml\u0259rind\u0259 d\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<br><\/li>\n\n\n\n<li>Oksford Universiteti\u00a01096-c\u0131 ild\u0259,\u00a0Aztek \u0130mperiyas\u0131\u00a0is\u0259 1325-ci ild\u0259 qurulub. Bu da o dem\u0259kdir ki, Oksford Universiteti Aztek \u0130mperiyas\u0131ndan daha q\u0259dimdir.<br><\/li>\n\n\n\n<li>Amerika V\u0259t\u0259nda\u015f M\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin 2,5%-i h\u0259lak olmu\u015fdu. Bu da\u00a0620 min\u0259 yax\u0131n insan dem\u0259kdir\u00a0v\u0259 bu o d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir r\u0259q\u0259mdir. N\u0259tic\u0259d\u0259 1865-ci ild\u0259\u00a0AB\u015e \u2013da quldarl\u0131q r\u0259sm\u0259n l\u0259\u011fv olundu\u00a0v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si \u015eimal\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li>1800-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 insanlar\u0131n \u00f6l\u00fcb-\u00f6lm\u0259diyi tam bilm\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn tabutun i\u00e7\u0259risin\u0259&nbsp;<strong>z\u0259ng mexanizmi yerl\u0259\u015fdirilmi\u015fdi.<\/strong>&nbsp;\u018fg\u0259r d\u0259fn edil\u0259n \u015f\u0259xs sa\u011f olarsa, \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra tabutdan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ngi \u00e7alard\u0131.<br><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kayzen.az\/uploads\/images\/00\/85\/62\/2023\/01\/17\/106e91.jpg\" alt=\"h\u0259r k\u0259s t\u0259r\u0259find\u0259n bilinm\u0259y\u0259n 15  unudulmaz tarixi fakt\"><br><\/li>\n\n\n\n<li>Bizim eradan sonra 755-ci ild\u0259\u00a0\u00c7ind\u0259 ba\u015f ver\u0259n Lu\u015fan \u00fcsyan\u0131nda 30 milyondan \u00e7ox insan\u00a0h\u0259lak oldu\u00a0ki, bu da o d\u00f6vrd\u0259 d\u00fcnya \u0259halisinin alt\u0131da birini t\u0259\u015fkil edirdi.<br><\/li>\n\n\n\n<li>1315-1317-ci ill\u0259r aras\u0131nda\u00a0Avropada ba\u015f ver\u0259n B\u00f6y\u00fck Q\u0131tl\u0131q zaman\u0131\u00a0insanlar acl\u0131qdan h\u0259tta dig\u0259r insanlar\u0131 yem\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qald\u0131lar.<br><\/li>\n\n\n\n<li>Ax\u0131r\u0131nc\u0131 atl\u0131 qo\u015fun s\u00fcvaril\u0259ri \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si zaman\u0131\u00a0istifad\u0259 edilmi\u015fdir. N\u0259tic\u0259d\u0259 alman piyada birliyin\u0259 h\u00fccum ed\u0259n monqol s\u00fcvaril\u0259rind\u0259n 2000 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fc, lakin he\u00e7 bir alman \u0259sg\u0259ri h\u0259lak olmad\u0131<br>.<\/li>\n\n\n\n<li>Farslar eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 525-ci ild\u0259 Misir h\u00fccumunu dayand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn pi\u015fikl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etdill\u0259r.\u00a0Pelusium d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259, Kambizin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Fars Ordusu\u00a0Misir dini inanc\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k m\u00fcharib\u0259nd\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259 qalib g\u0259ldi. Onlar bu taktikadan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 \u00e7oxlu \u0259sg\u0259ri xilas etdil\u0259r. H\u0259tta farslar qalxanlar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 pi\u015fik \u015f\u0259kili h\u0259kk etdirmi\u015fdil\u0259r. Q\u0259dim misirlil\u0259r pi\u015fik \u015f\u0259kill\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259slim oldular. Q\u0259dim Misir haqq\u0131nda bir az bil\u0259nl\u0259r bilir ki,\u00a0misirlil\u0259r pi\u015fikl\u0259r\u0259 h\u00f6rm\u0259t edirdi v\u0259 b\u0259zil\u0259ri h\u0259tta onlara sitayi\u015f edirdil\u0259r.\u00a0Herodot m\u00fcharib\u0259d\u0259 c\u0259mi 7000 fars\u0131n h\u0259lak oldu\u011funu v\u0259 50.000-d\u0259n \u00e7ox misirlinin h\u0259yat\u0131n\u0131 itirdiyini yaz\u0131rd\u0131.<br><br><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kayzen.az\/uploads\/images\/00\/85\/62\/2023\/01\/17\/228858.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycan M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 qad\u0131nlara se\u00e7m\u0259k v\u0259 se\u00e7ilm\u0259k h\u00fcququ ver\u0259n ilk \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycan xalq c\u00fcmhuriyy\u0259ti\"><br><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Az\u0259rbaycan M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 qad\u0131nlara se\u00e7m\u0259k v\u0259 se\u00e7ilm\u0259k h\u00fcququ ver\u0259n ilk \u00f6lk\u0259dir<\/strong>. Bu b\u00f6y\u00fck bir tarixi nailiyy\u0259t hesab olunur. \u00c7\u00fcnki h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 se\u00e7ki sistemind\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyi prinsipi n\u0259inki m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259, h\u0259tta Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapmam\u0131\u015fd\u0131. H\u0259l\u0259 AB\u015e qad\u0131nlar\u0131 bu h\u00fcquqlar\u0131na yaln\u0131z 1920-ci ild\u0259 senat t\u0259r\u0259find\u0259n Konstitusiyaya edilmi\u015f qad\u0131nlara s\u0259s h\u00fcququ ver\u0259n 19-cu d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259 qovu\u015fdular. Bundan \u0259lav\u0259, 1919-cu ild\u0259 Avstriyada, Almaniyada, Niderlandda, Pol\u015fada, \u0130sve\u00e7d\u0259, L\u00fcksemburqda, 1918-ci ild\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 yaln\u0131z \u0259rli qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn ,1931-ci ild\u0259 \u0130spaniya v\u0259 Portuqaliyada, 1946-c\u0131 ild\u0259 Fransada, 1970-ci ild\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259 qad\u0131nlara se\u00e7ki h\u00fcququ verilmi\u015fdi.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Maraql\u0131 faktlar\u00a0silsil\u0259sind\u0259 bu d\u0259f\u0259 h\u0259r k\u0259s t\u0259r\u0259find\u0259n bilinm\u0259y\u0259n15\u00a0 unudulmaz tarixi fakt\u0131\u00a0sizl\u0259rl\u0259 payla\u015f\u0131r\u0131q..<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-94360","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94360","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94360"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94360\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94362,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94360\/revisions\/94362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}