{"id":94878,"date":"2023-09-11T10:39:06","date_gmt":"2023-09-11T06:39:06","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=94878"},"modified":"2023-09-11T10:39:09","modified_gmt":"2023-09-11T06:39:09","slug":"passiv-h%c9%99yat-t%c9%99rzinin-beyin%c9%99-z%c9%99r%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=94878","title":{"rendered":"Passiv h\u0259yat t\u0259rzinin beyin\u0259 z\u0259r\u0259ri"},"content":{"rendered":"\n<p>Klassik tibb elmin\u0259 g\u00f6r\u0259 (hardasa 20 il \u0259vv\u0259l), insan ol\u011funla\u015fandan sonra beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin (neyronlar\u0131n) inki\u015faf\u0131 dayan\u0131r, neyronlar \u00e7ox d\u0259yi\u015fm\u0259z g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Amma \u00e7ox say\u0131da modern elmi t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, beyind\u0259ki neyronlar\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00e7ox elastikdi, insan\u0131n g\u0259nc ya\u015flar\u0131ndan sonra bel\u0259. T\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, idmanla f\u0259al m\u0259\u015f\u011ful olmaq olan neyronlarda dinamik d\u0259yi\u015fikl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur, v\u0259 h\u0259m d\u0259, yeni neyronlar\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 t\u0259kan verir. Yeni ara\u015fd\u0131rma is\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, t\u0259rsin\u0259, pasiv h\u0259yat t\u0259rzi (\u00e7oxlu yatmaq, oturmaq v\u0259 q\u0131sacas\u0131, m\u00fct\u0259madi idmanla m\u0259\u015f\u011ful olmamaq) d\u0259 neyronlarda x\u00fcsusi d\u0259yi\u015fikl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ara\u015fd\u0131rmada, s\u0131\u00e7ovullar iki qrupa ayr\u0131l\u0131r. 12-h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 olan t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259, birinci qrupda s\u0131\u00e7ovullar t\u0259k\u0259rli q\u0259f\u0259s\u0259 yerl\u0259\u015fdirilir, ikinci qrupda is\u0259 heyvanlar normal q\u0259f\u0259s\u0259 yerl\u0259\u015fdirilir v\u0259 ist\u0259dikl\u0259ri zaman qa\u00e7a bil\u0259rl\u0259r. T\u0259k\u0259rli q\u0259f\u0259sd\u0259ki heyvanlar hardasa g\u00fcnd\u0259lik 5 km qa\u00e7\u0131rd\u0131lar. \u0130kinci qrup heyvanlar is\u0259 pasiv h\u0259yat t\u0259rzi ke\u00e7irirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>12 h\u0259ft\u0259d\u0259n sonra iki qrupun heyvanlar\u0131n beyinl\u0259rind\u0259 qabar\u0131q d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lib. Qa\u00e7an heyvanlar\u0131n beynind\u0259ki (arxa beyind\u0259ki medulla reqionundak\u0131) neyronlar\u0131n \u00e7\u0131x\u0131nt\u0131lar\u0131, pasiv qa\u00e7mayan heyvanlara nisb\u0259t\u0259n, daha az b\u00f6y\u00fcy\u00fcb. Pasiv heyvanlar\u0131n beynind\u0259ki daha uzun neyron \u00e7\u0131x\u0131nt\u0131lar\u0131 laz\u0131ms\u0131z elektrik impulslara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu anormal d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 f\u0259al (laz\u0131ms\u0131z) elektrik impulslar \u00fcr\u0259yin normaldan daha s\u00fcr\u0259tli d\u00f6y\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b olur. V\u0259 bu da y\u00fcks\u0259k qan t\u0259zyiqi v\u0259 sonra da, daha ciddi \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. F\u0259al qa\u00e7an heyvanlar\u0131n beynind\u0259ki neyronlar \u00fcr\u0259yin d\u00f6y\u00fcnm\u0259sini daha yax\u015f\u0131 t\u0259nzim el\u0259yir v\u0259 art\u0131q \u00fcr\u0259k d\u00f6y\u00fcnm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu t\u0259cr\u00fcb\u0259 heyvanlarda olsa bel\u0259, n\u0259tic\u0259l\u0259r insan biologiyas\u0131n\u0131n ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fclm\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck rolu var. \u0130ndi biz daha yax\u015f\u0131 anlay\u0131r\u0131q, beyind\u0259ki neyron h\u00fcceyr\u0259l\u0259nd\u0259ki art\u0131q laz\u0131ms\u0131z impulslar nec\u0259 insanda \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259, monitor, laptop v\u0259 divanda televizorun \u00f6n\u00fcnd\u0259 az oturun, h\u0259r 30-60 d\u0259qiq\u0259d\u0259n bir y\u00fcng\u00fcl idman edin, m\u0259s\u0259l\u0259n, oturub-durun. Pasivlik yeni \u0259srin tibbi probleml\u0259rinin b\u00f6y\u00fck qayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Klassik tibb elmin\u0259 g\u00f6r\u0259 (hardasa 20 il \u0259vv\u0259l), insan ol\u011funla\u015fandan sonra beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin (neyronlar\u0131n) inki\u015faf\u0131 dayan\u0131r, neyronlar \u00e7ox d\u0259yi\u015fm\u0259z g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Amma \u00e7ox say\u0131da modern<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-94878","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94878","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94878"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94878\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94880,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94878\/revisions\/94880"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}