{"id":95029,"date":"2023-09-18T21:31:16","date_gmt":"2023-09-18T17:31:16","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=95029"},"modified":"2023-09-18T21:31:17","modified_gmt":"2023-09-18T17:31:17","slug":"bab%c9%99k-xurr%c9%99minin-c%c9%99sur-oglu-atur-od%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=95029","title":{"rendered":"Bab\u0259k X\u00fcrr\u0259minin c\u0259sur o\u011flu &#8212; Atur \u00d6d\u0259r"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r aliml\u0259rin Az\u0259rbaycanda X\u00fcrr\u0259mil\u0259r H\u0259r\u0259kat\u0131 v\u0259 onlar\u0131n h\u00f6kmran\u0131 olan Bab\u0259k bar\u0259d\u0259 \u0259r\u0259b m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 \u0130ran m\u00fc\u0259llifl\u0259rin\u0259 istinad etm\u0259si Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f X\u00fcrr\u0259miyy\u0259 d\u00f6vl\u0259ti bar\u0259d\u0259 yanl\u0131\u015f fikirl\u0259rin m\u00f6vcud olmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131b. Bu bar\u0259d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yazm\u0131\u015fam. Bu yaz\u0131mda b\u00f6y\u00fck imperator Bab\u0259kin ilk \u00f6vlad\u0131 &#8212; Atur \u00d6d\u0259r bar\u0259d\u0259 yanl\u0131\u015f\u0131qlara son verm\u0259k niyy\u0259tind\u0259y\u0259m.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Atur \u00d6d\u0259r Bab\u0259kin ilk h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Banu Xatundan olan o\u011fludur. \u201cBab\u0259k\u201d filimind\u0259 onun ad\u0131 Bu\u011fday kimi gedir. \u201cAtur\u201d ad\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259ff\u00fcz ed\u0259r\u0259k, G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 at\u0259\u015fi n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdular x\u00fcrr\u0259mil\u0259r. B\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259r yaz\u0131r ki, \u0259slind\u0259 bu ad AD\u018fR-AZ\u018fR kimi d\u0259 t\u0259l\u0259ff\u00fcz edilir. Rus alimi \u0130.Dyakonovun fikrinc\u0259, elam dilind\u0259 \u201cAtur\u201d s\u00f6z\u00fc uca, y\u00fcks\u0259k yer m\u0259nas\u0131n\u0131 verirdi. Bir qisim t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, \u201catr\u201d s\u00f6z\u00fc q\u0259dim t\u00fcrkc\u0259d\u0259 \u201cy\u00fcks\u0259klik\u201d, \u201ct\u0259p\u0259lik yer\u201d m\u0259nas\u0259n\u0259 ver\u0259n \u201cadur\u201d s\u00f6z\u00fcnd\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd edim ki, Banu Xatun ba\u015f kahin oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn onunla birg\u0259 rituallara maqlar n\u0259zar\u0259t edirdil\u0259r. Ba\u015f kahin, eyni zamanda, ba\u015f maq &#8212; Aturpat v\u0259 ya Aturpatak (h\u0259rf\u0259n: \u201cat\u0259\u015f m\u00fchafiz\u0259\u00e7isi\u201d) adlan\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n s\u0131zan m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, Bab\u0259k \u00e7oxarvadl\u0131 bir insan olub. Af\u015fin B\u0259zz qalas\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal ed\u0259n g\u00fcn Bab\u0259kin 17 o\u011flu, 23 q\u0131z \u00f6vlad\u0131 olub. Bab\u0259k qalan\u0131 t\u0259rk ed\u0259rk\u0259n, iki o\u011flu onunla birlikd\u0259 S\u0259hl ibn Sunbat\u0131n yan\u0131na gedib. Bab\u0259kin \u00f6vladlar\u0131n\u0131n sonrak\u0131 taleyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u0259lumatlarsa bunu s\u00f6yl\u0259yir ki, onlar\u0131n aras\u0131nda ya\u015f\u0131 ki\u00e7ik olanlar v\u0259 Bab\u0259kin q\u0131zlar\u0131 da varm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259b\u0259ri yaz\u0131r ki, Samir\u0259y\u0259 g\u0259tirilmi\u015f \u0259sirl\u0259rin i\u00e7\u0259risind\u0259 yeddi ki\u00e7ik ya\u015fl\u0131 o\u011flan v\u0259 \u00fc\u00e7 q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131 var idi. Bunlar \u0259sir g\u0259tirilmi\u015f qad\u0131nlar\u0131n (Bab\u0259kd\u0259n olan) u\u015faqlar\u0131 idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin ilk \u00f6vlad\u0131 v\u0259 varisi Banudan olan Atur idi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259l\u0259rin yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, Atur \u00d6d\u0259r ucaboylu idi. O, Bab\u0259k\u0259 \u00e7ox ox\u015fay\u0131rd\u0131, iri q\u0259hv\u0259yi g\u00f6zl\u0259r var idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bab\u0259kin 19 ya\u015f\u0131nda olanda ail\u0259 qurdu\u011fu ilk qad\u0131n X\u00fcrr\u0259mil\u0259r H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n ilk liderl\u0259rind\u0259n biri olan Cavidan\u0131n xan\u0131m\u0131 olan 23 ya\u015fl\u0131 Banu idi. Banu x\u00fcrr\u0259mil\u0259rin dini inanclar\u0131 v\u0259 rituallar\u0131n\u0131n icras\u0131na n\u0259zar\u0259t ed\u0259n \u015f\u0259xs idi v\u0259 onun bizim m\u00fcasir dill\u0259 des\u0259k, ba\u015f kahin olmas\u0131 v\u0259 ona inanan \u015f\u0259xsl\u0259rin Cavidandan \u00e7ox olmas\u0131na \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131. Cavidan bu h\u0259r\u0259kata ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q ed\u0259n zaman m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015f kahin Banu il\u0259 izdivacda olma\u011fa m\u0259cbur idi. Bab\u0259kin 20 il apard\u0131\u011f\u0131 sava\u015fda Banu onunla b\u0259rab\u0259r x\u00fcrr\u0259mil\u0259r\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edirdi. M\u0259nb\u0259l\u0259r yaz\u0131r ki, onun s\u00f6z\u00fc Bab\u0259kin s\u00f6z\u00fc q\u0259d\u0259r ke\u00e7\u0259rli idi. X\u00fcrr\u0259mi d\u00f6vl\u0259tinin xarici v\u0259 daxili siyas\u0259tini, dini inanclar\u0131n icras\u0131na m\u0259hz Banu xatun X\u00fcrr\u0259mi n\u0259zar\u0259t edirdi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Bab\u0259kd\u0259n sonra varis olacaq \u015f\u0259xs onlar\u0131n nikah\u0131ndan do\u011fulan Atur \u00d6d\u0259r olmal\u0131 idi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Atur \u00d6d\u0259r x\u00fcsusi diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 alt\u0131nda b\u00f6y\u00fcy\u00fcrd\u00fc. Onun \u00fcz\u0259rind\u0259 iki missiya dururdu. Anas\u0131ndan sonra ba\u015f kahin olmaq, atas\u0131ndan sonra X\u00fcrr\u0259miyy\u0259 d\u00f6vl\u0259tin\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etm\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Atur \u00d6d\u0259r u\u015faq ya\u015flar\u0131ndan h\u0259rb s\u0259n\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131, dini rituallar\u0131 da \u00f6yr\u0259nirdi. Qaynaqlar yaz\u0131r ki, kahinl\u0259r Atur \u00d6d\u0259ri Banu Xatunun varisi kimi q\u0259bul edib, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ba\u015f kahin olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi ayin icra edirl\u0259r. Ona a\u011f paltar geyindirib, v\u0259fa m\u0259rasimind\u0259 at\u0259\u015fgahda ona q\u0131rm\u0131z\u0131 qotazl\u0131 a\u011f yun k\u0259m\u0259r-kasti ba\u011flay\u0131rlar. Burda andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259 Atur \u00d6d\u0259r onun \u00fcz\u0259rind\u0259 duran m\u0259suliyy\u0259ti d\u0259rk ed\u0259c\u0259yini q\u0259bul etdiyin\u0259 v\u0259 kahinl\u0259rl\u0259 birg\u0259 \u0259dat\u0259li q\u0259rarlar q\u0259bul ed\u0259c\u0259yin\u0259 Tanr\u0131 v\u0259 Od qar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00f6z verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Atur \u00d6d\u0259rin h\u0259yat\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatlar \u00e7ox azd\u0131r. Lakin qaynaqlar onun X\u00fcrr\u0259miyy\u0259 d\u00f6vl\u0259tinin ordusunda komandir olmas\u0131n\u0131 yaz\u0131r. Atas\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 i\u015ftirak edib. H\u0259m\u0259dan sava\u015f\u0131nda \u0259r\u0259b komandan\u0131 Af\u015fin\u0259 \u0259sir d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 yazan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar \u0259r\u0259b tarix\u00e7isi ibn \u0259l-\u018fsir\u0259 istinad edirl\u0259r. Ondan ba\u015fqa bu bar\u0259d\u0259 \u0259r\u0259b m\u00fc\u0259llifl\u0259ri he\u00e7 n\u0259 yazmay\u0131b. \u00c7\u00fcnki bel\u0259 hadis\u0259 olmay\u0131b, bu, sad\u0259c\u0259, ibn \u0259l-\u018fsirin uydurmas\u0131 idi. \u0130bn \u0259l-\u018fsir\u0259 istinad ed\u0259nl\u0259r d\u0259 Bab\u0259ki a\u015fa\u011f\u0131lamaq \u00fc\u00e7\u00fcn onun guya o\u011fluna \u201cfahi\u015f\u0259 o\u011flu\u201d dem\u0259sini yaz\u0131rlar. Guya Bab\u0259kin o\u011flu atas\u0131n\u0131n cavab m\u0259ktubundan sonra intihar edib. B\u00fct\u00fcn bunlar \u0259r\u0259b tarix\u00e7il\u0259rinin Bab\u0259k v\u0259 X\u00fcrr\u0259miyy\u0259 d\u00f6vl\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 b\u00f6htan\u0131ndan ba\u015fqa bir \u015fey deyil. \u018fsl h\u0259qiq\u0259t is\u0259 Vatikan v\u0259 Avropa qaynaqlar\u0131nda bel\u0259 yaz\u0131l\u0131r. Oldu\u011fu kimi t\u0259qdim edir\u0259m:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Atur, &#8212; Af\u015fin sakitc\u0259 dedi, &#8212; m\u0259ni dinl\u0259! Get atan\u0131n yan\u0131na, s\u0259ni azad ed\u0259c\u0259m. Atana de ki, X\u0259lif\u0259 M\u00f6t\u0259sim \u015f\u0259rtl\u0259r qoyub. \u0130nadkar olmas\u0131n, raz\u0131la\u015fs\u0131n. Bu, ham\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; B\u00f6y\u00fck s\u0259rk\u0259rd\u0259, &#8212; dey\u0259 Atur q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 cavab verdi: &#8212; M\u0259ni girov saxlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilir\u0259m. Amma bunun \u0259v\u0259zin\u0259 m\u0259n\u0259 bir ordu vers\u0259n, yax\u015f\u0131 olar, gedib kimis\u0259 m\u0259hv ed\u0259r\u0259m. Atamdan ba\u015fqa. M\u0259n ona qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xa bilm\u0259r\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259brizli M\u0259h\u0259mm\u0259d ibn Ravaz:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; M\u0259n Bab\u0259ki m\u0259hv ed\u0259c\u0259m! Atur, s\u0259n h\u0259l\u0259 u\u015faqsan. D\u00fcn\u0259n yumurtadan \u00e7\u0131xd\u0131n, kimi q\u0131ra bil\u0259rs\u0259n? Kafir o\u011flu!<\/p>\n\n\n\n<p>Atur buna d\u00f6zm\u0259di v\u0259 b\u0259bir \u00e7evikliyi il\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259din sin\u0259sin\u0259 t\u0259r\u0259f qa\u00e7d\u0131. \u018flb\u0259yaxa d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Atur qolunu buraraq q\u0131l\u0131nc\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. M\u0259h\u0259mm\u0259d bel\u0259 bir d\u00f6n\u00fc\u015f g\u00f6zl\u0259mirdi. Aturunu bo\u011fmaq ist\u0259y\u0259r\u0259k bo\u011faz\u0131ndan tutdu. Bu d\u0259f\u0259 Atur o xaini yer\u0259 y\u0131xd\u0131. M\u0259h\u0259mm\u0259d Aturun sin\u0259sin\u0259 t\u0259pik vurma\u011f\u0131 bacard\u0131. Atur y\u0131r\u011faland\u0131, amma yerind\u0259 dayand\u0131 v\u0259 b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 il\u0259 onu k\u0259sdi.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; \u00d6l! Bu, bir xainin sonu olmal\u0131d\u0131r!<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259din ba\u015f\u0131 \u00e7iyinl\u0259rind\u0259n u\u00e7du.<\/p>\n\n\n\n<p>Af\u015finin s\u0259rxo\u015flu\u011fu an\u0131nda yox oldu v\u0259 o, p\u0259l\u0259ng kimi hoppanaraq q\u0131l\u0131nc\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdi:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Bunlar n\u0259 c\u00fcr \u015feyl\u0259rdir, at silah\u0131n\u0131, bala!<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Yax\u0131n g\u0259ls\u0259n, ba\u015f\u0131n\u0131 u\u00e7uraram! &#8212; Atur k\u00fcr\u0259yini \u00e7ad\u0131r\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n s\u00fctuna s\u00f6yk\u0259di. &#8212; Yax\u015f\u0131, g\u0259l!<\/p>\n\n\n\n<p>Af\u015fin b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc q\u0131l\u0131nc tutan \u0259l\u0259 verib v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 u\u011fultu atd\u0131 v\u0259 el\u0259 vurdu ki, Atur\u0131n b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n\u0131 q\u0131rs\u0131n. Amma Atur geri \u00e7\u0259kilm\u0259di v\u0259 c\u0259sar\u0259tl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 girdi:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Dedim, s\u0259nin ba\u015f\u0131n\u0131 u\u00e7uraca\u011fam!<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; M\u0259ni qorxudursan, bala? M\u0259n s\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcn M\u0259h\u0259mm\u0259d deyil\u0259m. Al!<\/p>\n\n\n\n<p>Af\u015fin Af\u015fin idi. D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 onun \u0259ll\u0259ri polad g\u00fcc\u00fcn\u0259 sahib idi. Atur g\u0259nc v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259siz idi. Af\u015finin z\u0259rb\u0259l\u0259ri t\u0259hl\u00fck\u0259li idi. Atur onu m\u0259\u011flub ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yin\u0259 \u0259min oldu v\u0259 b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 sin\u0259sin\u0259 soxdu. Aturun sin\u0259sind\u0259n qan s\u0131\u00e7rad\u0131. Dizl\u0259ri b\u00fck\u00fcld\u00fc v\u0259 arxaya y\u0131x\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Polad cingiltisini e\u015fid\u0259n m\u00fchafiz\u0259\u00e7il\u0259r q\u0131\u015fq\u0131ra-q\u0131\u015fq\u0131ra \u00e7ad\u0131ra t\u0259r\u0259f qa\u00e7d\u0131lar v\u0259 n\u0259f\u0259sl\u0259ri k\u0259sil\u0259r\u0259k i\u00e7\u0259ri topla\u015fd\u0131lar. M\u00fchafiz\u0259\u00e7il\u0259r \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131q i\u00e7ind\u0259 donub qald\u0131lar. P\u0131\u00e7\u0131ldayaraq dualar oxuyub q\u0131r\u0131qlar aras\u0131nda uzanm\u0131\u015f M\u0259h\u0259mm\u0259din ba\u015fs\u0131z b\u0259d\u0259nin\u0259, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl yaradan inl\u0259y\u0259n Atura, b\u0131\u011flar\u0131n\u0131 di\u015fl\u0259y\u0259n Af\u015fin\u0259 bax\u0131b he\u00e7 n\u0259 soru\u015fma\u011fa c\u00fcr\u0259t etmirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Af\u015finin \u00fcz\u00fc titr\u0259yirdi. O, \u0259lind\u0259 q\u0131l\u0131nc d\u0259li kimi \u0259traf\u0131 ayaqlay\u0131b, ara-s\u0131ra \u00f6lm\u0259kd\u0259 olan Atura t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 bax\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cQartal qartal yuvas\u0131ndan u\u00e7ur\u201d dey\u0259 t\u00f6vb\u0259 ed\u0259r\u0259k t\u0259krarlad\u0131. \u201cBel\u0259 bir c\u0259sur insan ya\u015famal\u0131 v\u0259 ya\u015famal\u0131 idi. O, atas\u0131n\u0131n layiqli o\u011flu oldu!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259l\u0259r yaz\u0131r ki, Bab\u0259k \u0259sir d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 ondan Af\u015fin soru\u015fur ki, son arzun n\u0259dir. O da cavab\u0131nda deyir ki, m\u0259n \u00f6z \u015f\u0259h\u0259rimi v\u0259 o\u011flumun m\u0259zar\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>Son s\u00f6z\u00fc is\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 v\u0259 o\u011flunun m\u0259zar\u0131na bel\u0259 olur: \u201c\u018fs\u0259n qal\u0131n!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bu qaynaq bir daha s\u00fcbut edir ki, Bab\u0259kin o\u011flu n\u0259 Af\u015fin\u0259 boyun \u0259yib, n\u0259 onun \u0259mri il\u0259 atas\u0131na m\u0259ktub yaz\u0131b, n\u0259 d\u0259 atas\u0131n\u0131n cavab\u0131n\u0131 e\u015fidib intihar edib. B\u00fct\u00fcn bu yalanlar \u0259r\u0259b ibn \u0259l-\u018fsird\u0259n qaynaqlan\u0131r. Bab\u0259k \u0259sla ba\u015f kahind\u0259n olan o\u011fluna t\u0259hqiredici s\u00f6z dey\u0259 bilm\u0259zdi. H\u0259tta X\u0259lif\u0259 M\u00f6t\u0259simin aman m\u0259ktubunu g\u0259tir\u0259n iki x\u00fcrr\u0259mi \u0259sg\u0259ri ona o\u011flunun \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sini deyir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 o aman m\u0259ktubunu q\u0259bul etmir. Nec\u0259 ola bil\u0259rdi ki, o\u011flunun \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc e\u015fid\u0259n ata onu s\u00f6y\u0259ydi?<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u0259r\u0259b v\u0259 fars qaynaqlar\u0131n\u0131n h\u0259zm etm\u0259diyi b\u00f6y\u00fck \u0130mperator Bab\u0259k haqq\u0131nda yalanlardan ba\u015fqa bir \u015fey deyil. Bab\u0259k o\u011flu Atur da atas\u0131 kimi c\u0259sur s\u0259rk\u0259rd\u0259 olub. Onun haqq\u0131nda yalanlara is\u0259 son verm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bab\u0259k \u0259r\u0259bl\u0259r\u0259 m\u0259\u011flub olandan sonra s\u0259rk\u0259rd\u0259 Af\u015finin \u0259l\u0259 ke\u00e7irdiyi onun ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda xan\u0131m\u0131 v\u0259 ba\u015f kahin Banu da var idi. X\u0259lif\u0259 M\u00f6t\u0259simin \u0259fvin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n Banu bir m\u00fcdd\u0259t Af\u015finin h\u0259r\u0259mxanas\u0131nda qalmal\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Banunun 838-ci ild\u0259 \u00f6lm\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar da var.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r aliml\u0259rin Az\u0259rbaycanda X\u00fcrr\u0259mil\u0259r H\u0259r\u0259kat\u0131 v\u0259 onlar\u0131n h\u00f6kmran\u0131 olan Bab\u0259k bar\u0259d\u0259 \u0259r\u0259b m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 \u0130ran m\u00fc\u0259llifl\u0259rin\u0259 istinad etm\u0259si Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-95029","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95029"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95031,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95029\/revisions\/95031"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}