{"id":95132,"date":"2023-09-22T12:08:27","date_gmt":"2023-09-22T08:08:27","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=95132"},"modified":"2023-09-22T12:08:28","modified_gmt":"2023-09-22T08:08:28","slug":"insult-n%c9%99dir-elam%c9%99tl%c9%99ri-hansilardir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=95132","title":{"rendered":"\u0130nsult n\u0259dir? \u018flam\u0259tl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r?"},"content":{"rendered":"\n<p><span style=\"color: rgb(34, 34, 34); font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\">\u0130nsult, beyin damarlar\u0131n\u0131n t\u0131xanmas\u0131 v\u0259 b\u0259zi hallarda beyin qanamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 meydana g\u0259l\u0259n sinir toxumas\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 meydana g\u0259l\u0259n funksional itkidir. \u0130nsult riskini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r?<\/span><span style=\"box-sizing: border-box; font-weight: 700; color: rgb(34, 34, 34); font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\">Risk qrupuna kiml\u0259r daxildir?<\/span><span style=\"color: rgb(34, 34, 34); font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\">T\u00fcrkiy\u0259li professor Atilla \u00d6zcan \u00d6zdemir insultun risk qruplar\u0131n\u0131 v\u0259 risk faktorlar\u0131n\u0131 bel\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib:&#187;\u0130nsult, beyin damarlar\u0131n\u0131n t\u0131xanmas\u0131 v\u0259 b\u0259zi hallarda beyin qanamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 meydana g\u0259l\u0259n sinir toxumas\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 meydana g\u0259l\u0259n funksional itkini ifad\u0259 edir. Xroniki sistem v\u0259 damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri \u00abm\u00fcalic\u0259 edil\u0259 bil\u0259n\u00bb risk qrupunu t\u0259\u015fkil edir. Xroniki x\u0259st\u0259liyin sabitl\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 insult riski azala bil\u0259r. \u018fn b\u00f6y\u00fck risk qrupu \u00abuy\u011fun\u00bb risk faktorlar\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n aras\u0131nda siqaret \u00e7\u0259km\u0259k, hipertoniya, \u015f\u0259k\u0259rli diabet, dislipidemiya, piyl\u0259nm\u0259 v\u0259 oturaq h\u0259yat t\u0259rzi kimi ateroskleroz risk faktorlar\u0131 birinci yerd\u0259dir&#187;\u00a0<\/span><a name=\"cut\" style=\"box-sizing: border-box; color: rgb(39, 94, 194); text-decoration-line: underline; transition-duration: 300ms; transition-timing-function: ease; transition-property: color; font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\"><\/a><span style=\"color: rgb(34, 34, 34); font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\">D\u00fcnyada h\u0259r il 17 milyon insan insult ke\u00e7irir. Bu is\u0259 h\u0259r bir d\u0259qiq\u0259d\u0259 bir insan\u0131n insult ke\u00e7irm\u0259si dem\u0259kdir. \u0130nsult ke\u00e7ir\u0259n h\u0259r 6 n\u0259f\u0259rd\u0259n biri \u00f6l\u00fcr.<\/span><div style=\"box-sizing: border-box; color: rgb(34, 34, 34); font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\"><\/div><div style=\"box-sizing: border-box; color: rgb(34, 34, 34); font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\"><span style=\"box-sizing: border-box; font-weight: 700;\">\u0130nsultun simptomlar\u0131<\/span><\/div><span style=\"color: rgb(34, 34, 34); font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\">M\u00fct\u0259x\u0259ssis insultun simptomlar\u0131n\u0131 bel\u0259 \u015f\u0259rh edib:\u0130nsult simptomlar\u0131 q\u0259fild\u0259n ba\u015f verir. Bu simptomlardan yaln\u0131z biri v\u0259 ya daha \u00e7oxu eyni zamanda ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r.<\/span><ul style=\"margin-bottom: 10px; color: rgb(34, 34, 34); font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\"><li style=\"box-sizing: border-box;\">\u00a0\u00a0\u00a0 B\u0259d\u0259nin bir t\u0259r\u0259find\u0259 \u00fczd\u0259, qolda v\u0259 ya ayaqda uyu\u015fma\u00a0\u00a0\u00a0 B\u0259d\u0259nin bir t\u0259r\u0259find\u0259 \u00fczd\u0259, qolda v\u0259 ya ayaqda g\u00fcc itkisi\u00a0\u00a0\u00a0 \u015e\u00fcur bulan\u0131ql\u0131\u011f\u0131\u00a0\u00a0\u00a0 Dan\u0131\u015f\u0131q poz\u011funlu\u011fu, dan\u0131\u015fa bilm\u0259m\u0259k\u00a0\u00a0\u00a0 Anlama v\u0259 qavrama \u00e7\u0259tinliyi\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcz iflici\u00a0\u00a0\u00a0 Birt\u0259r\u0259fli v\u0259 ya ikit\u0259r\u0259fli g\u00f6rm\u0259 itkisi\u00a0\u00a0\u00a0 \u015eidd\u0259tli ani ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131\u00a0\u00a0\u00a0 Yadda\u015f itkisi<\/li><\/ul><span style=\"color: rgb(34, 34, 34); font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\">Bu simptomlar varsa, d\u0259rhal h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edin.<\/span><span style=\"box-sizing: border-box; font-weight: 700; color: rgb(34, 34, 34); font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\">Profilaktik m\u00fcalic\u0259 prosesi nec\u0259 i\u015fl\u0259yir?<\/span><span style=\"color: rgb(34, 34, 34); font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\">\u0130nsult riski olan x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 profilaktik m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131n t\u0259tbiq olunmal\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssis bunlar\u0131 bildirib.\u00abQoruyucu t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259r\u0259k insult riski minimuma endiril\u0259 bil\u0259r. Lakin b\u0259zi risk faktorlar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 diabet, aritmiya (atrial fibrilasyon), y\u00fcks\u0259k lipid s\u0259viyy\u0259l\u0259ri, siqaret \u00e7\u0259km\u0259, alkoqol istifad\u0259si, obezlik, oturaq h\u0259yat kimi d\u0259yi\u015fk\u0259n risk faktorlar\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq laz\u0131md\u0131r\u00bb.\u0130nsult riskini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259li?<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130nsult riskini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259li?<\/strong><br>Qan t\u0259zyiqinizi izl\u0259yin<br>Y\u00fcks\u0259k qan t\u0259zyiqi h\u0259m damar t\u0131xanmas\u0131, h\u0259m d\u0259 damar q\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 meydana g\u0259l\u0259n insultun \u0259sas s\u0259b\u0259bidir. Qan t\u0259zyiqi n\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259kdirs\u0259, insult riski bir o q\u0259d\u0259r art\u0131r. T\u0259zyiqin ild\u0259 \u0259n az\u0131 iki d\u0259f\u0259 yoxlan\u0131lmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<br>Atrial fibrilasyon adlanan \u00fcmumi bir ritm poz\u011funlu\u011fu insultun vacib s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biridir. Bu ritm poz\u011funlu\u011fu \u00fcr\u0259kd\u0259 laxtalanma meydana g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Atrial fibrilasiyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fct\u0259madi olaraq qan durula\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 madd\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k v\u0259 z\u0259ruri hallarda m\u00fct\u0259madi olaraq qan m\u00fcayin\u0259sind\u0259n ke\u00e7m\u0259k vacibdir.<br>Siqaret \u00e7\u0259km\u0259yin. Siqaret \u00e7\u0259km\u0259k insult riskini art\u0131ran \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biridir.Siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn insult riskinin siqaret \u00e7\u0259km\u0259y\u0259nl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u0259n az 2-3 d\u0259f\u0259 art\u0131q oldu\u011fu m\u0259lumdur.<br>Alkoqollu i\u00e7kil\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yin: \u0130nsultun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn alkoqol istifad\u0259sind\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<br>Xolesterol s\u0259viyy\u0259nizi a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131n: Y\u00fcks\u0259k xolesterol s\u0259viyy\u0259sini insult riskini art\u0131r\u0131r. Xolesterol<br>d\u0259rmanlar\u0131n\u0131 h\u0259kiminizin g\u00f6st\u0259ri\u015fin\u0259 \u0259sas\u0259n istifad\u0259 edin.<br>H\u0259yat t\u0259rzinizi n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irin: yuxu rejimi, qidalanma, idman, d\u0259rmanlar\u0131n m\u00fcnt\u0259z\u0259m istifad\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259kiminizin t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini yerin\u0259 yetirin.<br>M\u00fct\u0259madi olaraq idman edin: \u0130dmanla m\u0259\u015f\u011ful olma\u011f\u0131n\u0131za diqq\u0259t yetirin. G\u00fcnd\u0259 10 min add\u0131m atmaq laz\u0131md\u0131r.<br>P\u0259hriziniz\u0259 diqq\u0259t yetirin: Qidalanma insult riskini t\u0259sir ed\u0259n vacib amill\u0259rd\u0259n biridir. Bol miqdarda meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z yeyin.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>X\u018fB\u018fRDARLIQ!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 yer alan yaz\u0131lar v\u0259 \u015f\u0259kill\u0259r m\u00fcxt\u0259lif m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n toplanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 m\u0259lumat, n\u00fcmun\u0259 xarakter da\u015f\u0131maqdad\u0131r. Q\u0259ti bir diaqnoz v\u0259 m\u00fcalic\u0259 keyfiyy\u0259ti yoxdur. H\u0259r hans\u0131 bir sa\u011flaml\u0131q probleminiz varsa h\u0259kiminizl\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fin. Unutmay\u0131n, sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rind\u0259 t\u0259tbiq olunan m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin bioloji, irsi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri, ya\u015f, boy, \u00e7\u0259ki f\u0259rql\u0259rin\u0259, allergik c\u0259h\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 onlarla bel\u0259 f\u0259rqli v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r. Yaln\u0131z h\u0259kiminiz sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rinizin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 siz\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsult, beyin damarlar\u0131n\u0131n t\u0131xanmas\u0131 v\u0259 b\u0259zi hallarda beyin qanamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 meydana g\u0259l\u0259n sinir toxumas\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 meydana g\u0259l\u0259n funksional itkidir. \u0130nsult riskini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-95132","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95132"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95134,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95132\/revisions\/95134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}