{"id":95191,"date":"2023-09-25T10:06:36","date_gmt":"2023-09-25T06:06:36","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=95191"},"modified":"2023-09-25T10:06:37","modified_gmt":"2023-09-25T06:06:37","slug":"dinsizlik-yoxsa-qudurganciliq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=95191","title":{"rendered":"Dinsizlik yoxsa qudur\u011fan\u00e7\u0131l\u0131q"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, son vaxtlar d\u0259fn, yas m\u0259rasiml\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si ictimaiyy\u0259td\u0259 ciddi narahatl\u0131q do\u011furan m\u0259s\u0259l\u0259 kimi g\u00fcnd\u0259liy\u0259 g\u0259lib. \u00d6l\u00fc sahibi m\u0259rhumun d\u0259fni \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259bir yeri tapmaqdan tutmu\u015f yas m\u0259rasiminin ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259d\u0259k \u0259zab-\u0259ziyy\u0259tl\u0259 dolu bir prosesi ya\u015famal\u0131 olur. X\u00fcsusil\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bu problem art\u0131q ciddi xarakter al\u0131b. M\u0259lum s\u0259b\u0259bl\u0259r ucbat\u0131nqdan paytaxt\u0131n \u0259halisi xeyli art\u0131b. Bak\u0131n\u0131n haz\u0131rk\u0131 infrastrukturu bu q\u0259d\u0259r \u0259hali \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131q-a\u015fkar azl\u0131q edir. O c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259rhumlar\u0131 d\u0259fn etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259biristanl\u0131qda yer almaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rid\u0259n-qab\u0131qdan \u00e7\u0131xmaq laz\u0131m g\u0259lir. M\u00f6vcud q\u0259biristanl\u0131qlar doludur, yer q\u0131td\u0131r. Yeni q\u0259biristanl\u0131qlar da el\u0259 \u00e7ox deyil. Amma \u00f6l\u00fcn\u00fc d\u0259fn etm\u0259k laz\u0131md\u0131r! M\u00fcs\u0259lman\u0131n c\u0259naz\u0259si ortada qala bilm\u0259z. Bax el\u0259 buradaca dinsizlik ba\u015flay\u0131r. Q\u0259bir yeri almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6l\u00fc sahibinin q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131n r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259t verm\u0259kd\u0259n ba\u015fqa yolu qalm\u0131r. Q\u0259bir yerini satmaq is\u0259 haramd\u0131r!<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259l\u0259 bu haras\u0131d\u0131r? \u018fn \u00e7\u0259tini yas m\u0259rasiminin ke\u00e7irilm\u0259sidir. Yas\u0131 yola verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yer tapmaq, yaxud \u00e7ad\u0131r qurmaq v\u0259 ehsan verm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc k\u00fclli miqdarda x\u0259rc \u00e7\u0259km\u0259k laz\u0131m g\u0259lir. M\u0259bl\u0259\u011fl\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, h\u0259m d\u0259 m\u00fcxt\u0259lifdir &#8212; bax\u0131r ol\u00fc sahibinin imkan\u0131na. Kas\u0131b v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn son q\u0259piyind\u0259n bel\u0259 ke\u00e7m\u0259li olur, h\u0259tta ba\u015fqalar\u0131na a\u011f\u0131z a\u00e7\u0131b borca-x\u0259rc\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Varl\u0131n\u0131n is\u0259 he\u00e7 bir \u00e7\u0259tinliyi olmur. \u018fksin\u0259, hans\u0131 var-d\u00f6vl\u0259tin sahibi oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lin\u0259, bir n\u00f6v, f\u00fcrs\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcr. A\u00e7d\u0131\u011f\u0131 yas s\u00fcfr\u0259sind\u0259 birc\u0259 qu\u015f s\u00fcd\u00fc \u00e7at\u0131\u015fm\u0131r: c\u00fcrb\u0259c\u00fcr yem\u0259kl\u0259r, \u015firniyyatlar, meyv\u0259l\u0259r, i\u00e7kil\u0259r&#8230; El\u0259 bil ki, \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 s\u0259rgisidir! Guya ki, bununla m\u0259rhumu \u00e7ox ist\u0259diyini s\u00fcbut etm\u0259k ist\u0259yir. \u0130frat\u00e7\u0131l\u0131q, israf\u00e7\u0131l\u0131q ba\u015f al\u0131b gedir. \u00d6z\u00fc d\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 din ad\u0131na edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011frudanm\u0131 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n din\u0259, \u015f\u0259ri\u0259t\u0259 d\u0259xli var? \u018fslind\u0259 is\u0259 dini bax\u0131mdan v\u0259fat ed\u0259n m\u00fcs\u0259lman\u0131 son m\u0259nzil\u0259 yola salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6rd \u0259m\u0259li yerin\u0259 yetirm\u0259k vacibdir: q\u00fcsl, k\u0259f\u0259n, c\u0259naz\u0259 namaz\u0131 v\u0259 d\u0259fn. \u00d6l\u00fc sahibinin m\u0259rhumun ruhuna ehsan verm\u0259k haqq\u0131 var. Amma d\u0259fnd\u0259n sonra ehsan verm\u0259k kimi bir h\u00f6km yoxdur. Ehsan yax\u015f\u0131l\u0131q m\u0259nas\u0131ndad\u0131r. Ehsan kas\u0131blara verilm\u0259lidir. El\u0259 is\u0259 yas m\u0259rasimi ke\u00e7irib kas\u0131ba da, varl\u0131ya da ehsan verm\u0259k n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u00fczd\u00fcr? Bir d\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u0259n ki, yas m\u0259clisin\u0259 g\u0259l\u0259n varl\u0131-hall\u0131lar\u0131 ayr\u0131ca \u0259yl\u0259\u015fdirir, onlara ba\u015fqalar\u0131ndan f\u0259rqi, &#171;x\u00fcsusi xidm\u0259t&#187; g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Bilm\u0259k olmur ki, bu, yas m\u0259rasimidir, yoxsa qonaql\u0131q. Ax\u0131 qonaql\u0131q verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn restoran, kafe kimi ba\u015fqa yerl\u0259r var! Varl\u0131 \u015f\u0259xs bu c\u00fcr h\u0259r\u0259k\u0259ti il\u0259 ba\u015fqalar\u0131na pis n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rir. Dig\u0259r s\u0259rv\u0259t sahibl\u0259ri d\u0259 yar\u0131\u015fa girirmi\u015f kimi ondan geri qalmaq ist\u0259mirl\u0259r. Bel\u0259c\u0259, yeni &#171;\u0259n\u0259n\u0259&#187;nin \u0259sas\u0131 qoyulur v\u0259 bu &#171;\u0259n\u0259n\u0259&#187; getdikc\u0259 b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259t\u0259 siray\u0259t edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130slam dininin israf\u00e7\u0131l\u0131\u011fa, yersiz x\u0259rc \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti is\u0259 birm\u0259nal\u0131d\u0131r. Ulu Tanr\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s Kitab\u0131nda buyurur: &#171;Yeyin-i\u00e7in, lakin israf etm\u0259yin, \u00e7\u00fcnki (Allah) israf ed\u0259nl\u0259ri sevm\u0259z!&#187; (\u018fraf, 31). Yaxud: &#171;Qohum-\u0259qr\u0259baya da, miskin\u0259 d\u0259, m\u00fcsafir\u0259 d\u0259 haqq\u0131n\u0131 ver. Eyni zamanda sa\u011fa-sola da s\u0259p\u0259l\u0259m\u0259! H\u0259qiq\u0259t\u0259n, sa\u011fa-sola s\u0259p\u0259l\u0259y\u0259nl\u0259r \u015feytanlar\u0131n qarda\u015flar\u0131d\u0131r. \u015eeytan is\u0259 R\u0259bbin\u0259 qar\u015f\u0131 nankordur!&#187; (\u0130sra, 26-27). Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz M\u0259h\u0259mm\u0259d salavatullah buyurur: &#171;Ye, i\u00e7, geyin v\u0259 s\u0259d\u0259q\u0259 ver! Ancaq israf etm\u0259 v\u0259 q\u00fcrr\u0259l\u0259nm\u0259!&#187; Qurani-k\u0259rimin ba\u015fqa ay\u0259l\u0259rind\u0259, h\u0259m\u00e7inin dig\u0259r h\u0259disl\u0259rd\u0259 d\u0259 israf\u00e7\u0131l\u0131q birba\u015fa qada\u011fan edilir. El\u0259 is\u0259 Allah\u0131n buyru\u011funa \u0259m\u0259l etm\u0259yib qada\u011fan etdiyi yolla getm\u0259k dinsizlik deyil, b\u0259s n\u0259dir?<br><ins><ins><a href=\"https:\/\/smartbee.az\/az\/faq_Advetisers\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/smartbee.az\/az\/faq_Publishers\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/code.ainsyndication.com\/v2\/click.php?k=eNpNkk92gjAQxu-SvZIEEiBeoAfovm8gieYZQE2wVZ9n6bJrz1AP1gGRupvvNx_zL4BiqboElSsSfBc_nCYrp0RRlKughFwioFwnxASXlCMs0RnhEN9dY8aELIUQWcYlJgtFdH-A6Lp2yMk8y9gDH535hMrjXCeVoogkOrsGHPrGmls4nU27hPOgM0V2sDZDmHNFNjHugkqS2ZNUvltcJy6Erk5kynmiXRvc2bvt4tR9BVjsexzj_g3t78_95u-3_XITGz_Ww9LmUJs2DoopQsljGtsdGohT97b3fgo3EDZDmOIgldaU6xQsY1xc00pkDGxBudC2qChYmHaBXjvT1iaQFWDDCx6UUk6L4tF_EuOhKWVlmc18EBPnnLF_P4qZj5d-ci5nLtMXLtNcJ6fyxY_iyaV48aMgq-v8Um8vS9usrAz2Z6kujQbKK43721qCMLbMLXn8KeY43RRL1F2z8ybiA17_XDC2VrBM\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u018ftrafl\u0131<\/a><\/ins><\/ins><br>\u0130sraf\u00e7\u0131lar bununla da kifay\u0259tl\u0259nmirl\u0259r. Bu g\u00fcn q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131q s\u0259ma alt\u0131nda heyk\u0259ltara\u015fl\u0131q emalatxanas\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131r. Burada da &#171;yar\u0131\u015f&#187; gedir &#8212; q\u0259bir\u00fcst\u00fc abid\u0259l\u0259r &#171;yar\u0131\u015f&#187;\u0131. \u0130mkandan as\u0131l\u0131 olaraq adi ba\u015fda\u015f\u0131 qoyanlar da var, bir-birind\u0259n d\u0259bd\u0259b\u0259li heyk\u0259ll\u0259r ucaldanlar da. Q\u0131nayan olmasa, q\u0259bir\u00fcst\u00fc villalar da tik\u0259rl\u0259r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n is\u0259 q\u0259bird\u0259 uyuyanlara he\u00e7 bir d\u0259xli yoxdur. Ax\u0131 onlar bu d\u00fcnyada deyil, haqq d\u00fcnyas\u0131nda, Tanr\u0131n\u0131n d\u0259rgah\u0131ndad\u0131rlar! El\u0259 is\u0259 bu d\u0259bd\u0259b\u0259 kim\u0259 laz\u0131md\u0131r?<\/p>\n\n\n\n<p>Dinimiz b\u00fct\u00fcn v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 orta m\u00f6vqe tutma\u011f\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131r. Yen\u0259 d\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s Kitab\u0131m\u0131za m\u00fcraci\u0259t ed\u0259k. Allah-taala buyurur: &#171;Onlar x\u0259rcl\u0259dikd\u0259 n\u0259 israf\u00e7\u0131l\u0131q, n\u0259 d\u0259 x\u0259sislik ed\u0259r, bu ikisinin aras\u0131nda orta bir yol tutarlar&#187; (Furqan, 67). Yaxud: &#171;N\u0259 \u0259ld\u0259n \u00e7ox b\u0259rk ol, n\u0259 d\u0259 \u0259lini tamamil\u0259 a\u00e7! Yoxsa h\u0259m q\u0131nanarsan, h\u0259m d\u0259 pe\u015fman olarsan!&#187; (\u0130sra, 29). Tanr\u0131n\u0131n buyuruqlar\u0131 tamamil\u0259 ayd\u0131nd\u0131r. Uca Yaradan h\u0259m israf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, h\u0259m d\u0259 x\u0259sisliyi q\u0131nay\u0131r, m\u00fcs\u0259lman\u0131n \u0259m\u0259l etm\u0259li oldu\u011fu d\u00fczg\u00fcn yolu g\u00f6st\u0259rir. Bu, yas m\u0259rasiml\u0259rin\u0259 d\u0259 aiddir. Yas m\u0259clisind\u0259 m\u00fctl\u0259q yem\u0259k-i\u00e7m\u0259k verilm\u0259lidir? Ax\u0131 bir st\u0259kan \u00e7ay da ehsand\u0131r! G\u00f6r\u0259s\u0259n, bizd\u0259n ba\u015fqa hans\u0131 m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259sind\u0259 bu c\u00fcr &#171;d\u0259b&#187; m\u00f6vcuddur?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sraf\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259kc\u0259 yasda yox, toy m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 d\u0259 &#171;v\u00fcs\u0259t&#187; al\u0131b. \u00d6vlad toyu g\u00f6rm\u0259k h\u0259r bir valideynin arzusudur. Amma toy b\u0259dx\u0259rclik \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas vermir. H\u0259r \u015feyin h\u0259dd-h\u00fcdudu olmal\u0131d\u0131r. Bizd\u0259 is\u0259 t\u0259rsin\u0259dir. \u015eadl\u0131q evl\u0259rind\u0259 qiym\u0259tl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fma\u011fa d\u0259ym\u0259z. \u00dcst\u0259lik, imkanl\u0131 adamlar el\u0259 bil b\u0259hs\u0259 girib daha d\u0259bd\u0259b\u0259li toy etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn marafona \u00e7\u0131x\u0131blar: bahal\u0131 restoranlar, bahal\u0131 m\u00fc\u011f\u0259nnil\u0259r, bahal\u0131 toy ma\u015f\u0131nlar\u0131&#8230; H\u0259l\u0259 bununla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259yib xaricd\u0259n m\u00fc\u011f\u0259nni d\u0259v\u0259t ed\u0259nl\u0259r d\u0259 var. Bir n\u0259f\u0259rin yem\u0259k-i\u00e7m\u0259k haqq\u0131 da k\u0259ll\u0259\u00e7arxa vurur. Bir ne\u00e7\u0259 saatdan sonra toy qurtar\u0131r, stollar\u0131n \u00fcst\u00fc is\u0259 yem\u0259k-i\u00e7m\u0259kl\u0259 doludur&#8230; B\u00fct\u00fcn bu art\u0131q x\u0259rci ba\u015fqa xeyirxah i\u015fl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k olmazm\u0131? Ax\u0131 k\u00f6m\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131 olanlar\u0131m\u0131z da var!<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0259qin ki, yuxar\u0131da deyil\u0259nl\u0259r\u0259 etiraz ed\u0259nl\u0259r d\u0259 tap\u0131lar: \u00f6z pulumuzdur, hara x\u0259rcl\u0259diyimizi \u00f6z\u00fcm\u00fcz bil\u0259rik. Bel\u0259l\u0259ri ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259lidirl\u0259r ki, atalar demi\u015fk\u0259n, &#171;sirk\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u00fcnd olsa, qab\u0131n\u0131 \u00e7atladar&#187;. Var-d\u00f6vl\u0259tin ax\u0131r\u0131 yoxdur. Bu d\u00fcnyadan ged\u0259nl\u0259r \u00f6zl\u0259ri il\u0259 he\u00e7 n\u0259 aparmay\u0131blar. Qurani-k\u0259rimd\u0259 m\u0259hv olmu\u015f sivilizasiyalardan s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131l\u0131r v\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, bu m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin s\u00fcqutu h\u0259min c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259ki varl\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rin m\u0259n\u0259vi f\u0259sada u\u011framas\u0131ndan ba\u015flay\u0131r: &#171;Biz bir m\u0259ml\u0259k\u0259ti m\u0259hv etm\u0259k ist\u0259dikd\u0259 onun (naz-nem\u0259t i\u00e7ind\u0259 ya\u015fayan ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131na (Allaha ita\u0259t etm\u0259yi, iman g\u0259tirm\u0259yi) \u0259mr ed\u0259rik. Lakin onlar (Allaha asi olub) \u00e7ox pis i\u015fl\u0259r t\u00f6r\u0259d\u0259rl\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, (o m\u0259ml\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259zab verilm\u0259si haqq\u0131ndak\u0131) h\u00f6km vacib olar v\u0259 onu yerl\u0259 yeksan ed\u0259rik&#187; (\u0130sra, 16).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0259miyy\u0259timizd\u0259 pis &#171;\u0259n\u0259n\u0259&#187;nin k\u00f6k salmas\u0131na r\u0259vac ver\u0259nl\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259li, g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri \u0259m\u0259ll\u0259rin mahiyy\u0259tini d\u0259rk etm\u0259lidirl\u0259r. Onsuz da onlar\u0131n bu \u0259m\u0259ll\u0259rini b\u0259y\u0259n\u0259n yoxdur<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, son vaxtlar d\u0259fn, yas m\u0259rasiml\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si ictimaiyy\u0259td\u0259 ciddi narahatl\u0131q do\u011furan m\u0259s\u0259l\u0259 kimi g\u00fcnd\u0259liy\u0259 g\u0259lib. \u00d6l\u00fc sahibi m\u0259rhumun d\u0259fni \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259bir yeri tapmaqdan<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-95191","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95191"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95193,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95191\/revisions\/95193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}