{"id":95943,"date":"2023-10-23T13:07:16","date_gmt":"2023-10-23T09:07:16","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=95943"},"modified":"2023-10-23T13:07:17","modified_gmt":"2023-10-23T09:07:17","slug":"diriyk%c9%99n-yasi-veril%c9%99n-dahi-az%c9%99rbaycanli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=95943","title":{"rendered":"Diriyk\u0259n yas\u0131 veril\u0259n dahi az\u0259rbaycanl\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fli Kaz\u0131mb\u0259y 1802-ci ild\u0259 R\u0259\u015ft \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ruhani ail\u0259sind\u0259 anadan olub. Bir \u00e7ox m\u0259nb\u0259l\u0259r onun milli m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, b\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 onun \u00abtatar m\u0259n\u015f\u0259li\u00bb olmas\u0131 fikrini ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<br>Atas\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d Qas\u0131m Kaz\u0131mb\u0259y o vaxtlar Az\u0259rbaycan\u0131n<a href=\"https:\/\/kayzen.az\/blog\/Az%C9%99rbaycan-tarixi\/7551\/az%C9%99rbaycanda-xanl%C4%B1qlar.-quba-xanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1.html\">Quba xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n<\/a>\u00a0t\u0259rkibind\u0259 olmu\u015f D\u0259rb\u0259ndin tan\u0131nm\u0131\u015f ruhani \u015f\u0259xsl\u0259rind\u0259n olub. M\u0259kk\u0259y\u0259 h\u0259cc ziyar\u0259tind\u0259n qay\u0131dark\u0259n atas\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d Qas\u0131m Kaz\u0131mb\u0259y R\u0259\u015ft \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerli hakim Ba\u011f\u0131r xan\u0131n q\u0131z\u0131 \u015e\u0259r\u0259fnis\u0259 xan\u0131mla evl\u0259nir.\u00a0Mirz\u0259 Kaz\u0131m b\u0259y m\u0259hz bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 anadan olur. Bir q\u0259d\u0259r sonra atas\u0131 D\u0259rb\u0259nd\u0259 qaz\u0131 t\u0259yin olunur v\u0259 ail\u0259si il\u0259 bu \u015f\u0259h\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr.<br>Kaz\u0131mb\u0259y islam dininin \u0259saslar\u0131, Az\u0259rbaycan v\u0259 fars dill\u0259rini kamil \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 rus, t\u00fcrk v\u0259 \u0259r\u0259b dill\u0259rin\u0259 d\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 yiy\u0259l\u0259nir. 17 ya\u015f\u0131nda is\u0259 &#171;\u018fr\u0259b dilinin qrammatikas\u0131&#187; adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 yaz\u0131r. Atas\u0131 is\u0259 o\u011flunun ruhani olmas\u0131n\u0131 v\u0259 \u0130ran v\u0259 \u018fr\u0259bistana dini t\u0259hsil dal\u0131nca getm\u0259sini ist\u0259yir. Lakin 1820-ci ild\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d Qas\u0131m Kaz\u0131mb\u0259y \u0130ran lehin\u0259 casusluq f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 su\u00e7lan\u0131r, b\u00fct\u00fcn r\u00fctb\u0259l\u0259rind\u0259n m\u0259hrum edilir v\u0259 xan\u0131m\u0131 il\u0259 birg\u0259 H\u0259\u015ft\u0259rxana s\u00fcrg\u00fcn edilir.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/kayzen.az\/blog\/dahil%C9%99r-maraql%C4%B1\/23194\/mirz%C9%99-kaz%C4%B1mb%C9%99y-modernist-%C5%9F%C9%99rqli.html\">Mirz\u0259 Kaz\u0131mb\u0259y&nbsp;<\/a>is\u0259 h\u0259l\u0259 D\u0259rb\u0259ndd\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 tez-tez \u015fotland-dini missionerl\u0259r il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 onlarla saatlarla davam ed\u0259n m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131r. Bu m\u00fczakir\u0259l\u0259r g\u0259nc Kaz\u0131mb\u0259yi Xristian dinin \u0259saslar\u0131na dair m\u00fct\u0259madi suallara apar\u0131r v\u0259 o xa\u00e7p\u0259r\u0259stlik haqq\u0131nda daha geni\u015f m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 y\u0259hudi v\u0259 ingilis dill\u0259rini \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. \u015eotland missionerl\u0259ri t\u0259xmin\u0259n il yar\u0131m davam ed\u0259n inadl\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259n sonra ist\u0259dikl\u0259rin\u0259 nail oldular. 1823-c\u00fc il iyulun 11-d\u0259 D\u0259rb\u0259nd \u015feyx\u00fclislam\u0131n\u0131n m\u00fcct\u0259hid olma\u011fa haz\u0131rla\u015fan o\u011flu 21 ya\u015f\u0131n\u0131n tamam\u0131na on g\u00fcn qalm\u0131\u015f H\u0259\u015ft\u0259rxandak\u0131 Edinburq c\u0259miyy\u0259tinin ibad\u0259t evind\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s xa\u00e7\u0131 \u00f6p\u00fcb xristianl\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul edir. M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fli ad\u0131 Aleksandrla \u0259v\u0259z olunur. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn sonunad\u0259k Xristianl\u0131q dinin\u0259 sitayi\u015f edir.<br>Bu hadis\u0259 onun ail\u0259si il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin pozulmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. \u00d6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li, \u015f\u0259h\u0259rin m\u00fcs\u0259lman icmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hqiramiz olan bu add\u0131m\u0131 atark\u0259n M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fli h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131n\u0131 dind\u0259 g\u00f6r\u0259n, gec\u0259sini-g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn\u00fc ibad\u0259td\u0259 ke\u00e7ir\u0259n, \u015feyx\u00fclislam m\u0259qam\u0131na y\u00fcks\u0259l\u0259n a\u011fsaqqal atas\u0131na sars\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259rb\u0259 endirir.<br><strong>O, M.P.Poqodin\u0259 m\u0259ktubunda son q\u0259rar\u0131n\u0131 verdikd\u0259n sonra atas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7araq yaz\u0131r:<\/strong>&nbsp;\u00abBa\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcm ki, dinimd\u0259n \u00fcz d\u00f6nd\u0259rm\u0259yim onu q\u0259bir\u0259 aparacaq. D\u0259rb\u0259ndd\u0259 atam\u0131n \u00e7oxlu d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri vard\u0131. \u015e\u00fcbh\u0259siz, onlar \u015feyx\u00fclislam\u0131n o\u011flunun islama arxa \u00e7evirdiyini e\u015fid\u0259nd\u0259 sevin\u0259c\u0259k, \u00fcr\u0259kl\u0259rind\u0259 d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 Allaha dua ed\u0259c\u0259kdil\u0259r\u00bb.<br>Hac\u0131 Qas\u0131m b\u0259y o\u011flunun h\u0259r\u0259k\u0259tind\u0259n x\u0259b\u0259r tutan kimi onu d\u0259rhal missiyadan \u00e7\u0131xararaq ev dusta\u011f\u0131 edir. Qapad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yar\u0131m qaranl\u0131q otaqda ona yaln\u0131z quru \u00e7\u00f6r\u0259kl\u0259 su verirl\u0259r. Yan\u0131nda son g\u00fcnl\u0259rl\u0259 q\u0259d\u0259r daim \u0259linin alt\u0131nda olan Qurandan ba\u015fqa he\u00e7 bir kitab, ka\u011f\u0131z-q\u0259l\u0259m olmur. Amma M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fli d\u0259 inad\u0131ndan d\u00f6nm\u00fcr. Atas\u0131n\u0131n, onu \u00f6zl\u0259rin\u0259 a\u011fsaqqal sayan, daim ba\u015f\u0131na topla\u015fan H\u0259\u015ft\u0259rxan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n b\u00fct\u00fcn t\u0259lqin, t\u0259kid v\u0259 xahi\u015f-minn\u0259tl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, ke\u00e7mi\u015f M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fli \u2014 indiki Aleksandr verdiyi q\u0259rardan geri \u00e7\u0259kilmir.<br>Missionerl\u0259r israrla Hac\u0131 Qas\u0131m b\u0259yd\u0259n o\u011flunun he\u00e7 olmazsa, g\u00fcnd\u00fczl\u0259r missiyaya g\u0259lm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verm\u0259yi xahi\u015f edirl\u0259r. Ancaq onlara bildirildi ki, M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fli ev dusta\u011f\u0131d\u0131r, d\u00f6rd divar aras\u0131ndan k\u0259nara \u00e7\u0131xa bilm\u0259z. \u0130\u015fi bel\u0259 g\u00f6r\u0259n missiya ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Qlen Hac\u0131 Qas\u0131m b\u0259yi xristian icmas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fcn\u00fc haqs\u0131z yer\u0259 incitm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 qubernatora \u015fikay\u0259t ed\u0259c\u0259yi il\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259yir. T\u0259hqir olunmu\u015f, heysiyy\u0259ti tapdalanm\u0131\u015f ata hidd\u0259tl\u0259 missionerl\u0259rin, qubernatorun, h\u0259tta \u0259lah\u0259zr\u0259t imperatorun bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 onun i\u015fin\u0259 qar\u0131\u015fa bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259rini deyir, dinind\u0259n \u00fcz d\u00f6nd\u0259r\u0259n o\u011flunu n\u0259inki ev dusta\u011f\u0131 el\u0259m\u0259y\u0259, ac v\u0259 susuz saxlama\u011fa, h\u0259tta \u015f\u0259ri\u0259tin h\u00f6km\u00fc il\u0259 \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259 d\u0259 haqq\u0131 \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir.<br>Lakin, s\u00fcrg\u00fcn h\u0259yat\u0131 ya\u015fayan Hac\u0131 Qas\u0131m b\u0259y d\u00f6vl\u0259tl\u0259 d\u00f6vl\u0259tlik ed\u0259 bilmir. Missionerl\u0259r bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra qubernatorun \u0259mri v\u0259 H\u0259\u015ft\u0259rxan polis r\u0259isi vasit\u0259si il\u0259 yeni din qarda\u015flar\u0131n\u0131n h\u0259mi\u015f\u0259lik missiyaya k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 nail olurlar.<br>M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fli \u2014 Aleksandr atas\u0131na \u00fcr\u0259kd\u0259n ba\u011fl\u0131 idi. Onu bir daha g\u00f6rm\u0259y\u0259c\u0259yini, ondan ayr\u0131 ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcn\u0259 he\u00e7 c\u00fcr s\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131ra bilmir. Odur ki, missiyada bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn qalandan sonra atas\u0131n\u0131n yan\u0131na adam g\u00f6nd\u0259rib onunla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259diyini bildirir. Hac\u0131 Qas\u0131m b\u0259y o\u011flu il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n imtina etmir, lakin o, \u015f\u0259rtini ir\u0259li s\u00fcr\u0259r\u0259k deyir:<br>\u201cOnu o\u011flum kimi yox, h\u0259r hans\u0131 ingilis, frans\u0131z, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, bir xa\u00e7p\u0259r\u0259st kimi q\u0259bul ed\u0259c\u0259m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kayzen.az\/uploads\/images\/03\/41\/16\/2021\/06\/19\/de2415.png\" alt=\"Mirz\u0259 \u018fli Kaz\u0131mb\u0259y\" title=\"Mirz\u0259 \u018fli Kaz\u0131mb\u0259y\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Hac\u0131 Qas\u0131m b\u0259y ne\u00e7\u0259 g\u00fcnl\u00fck intizardan sonra o\u011flunu, varisi kimi g\u00f6rd\u00fcy\u00fc ilk \u00f6vlad\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lay\u0131r. Onlar\u0131n s\u00f6hb\u0259tin\u0259 he\u00e7 kimin mane olmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 qap\u0131lar\u0131 ba\u011flay\u0131r. Alimin q\u0131z\u0131 O.A.Barat\u0131nskaya-Kaz\u0131mb\u0259y ill\u0259r sonra atas\u0131n\u0131n dan\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131na \u0259sas\u0259n h\u0259min g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bel\u0259 t\u0259svir edir: \u00abOnlar uzun m\u00fcdd\u0259t a\u011flad\u0131lar. O\u011flu dinind\u0259n \u00fcz d\u00f6nd\u0259rs\u0259 d\u0259, ata \u00fcr\u0259yinin \u00f6vlad\u0131na t\u0259bii ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 q\u0259tiyy\u0259n azalmam\u0131\u015fd\u0131, M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018flinin b\u0259db\u0259xt atas\u0131na b\u0259sl\u0259diyi m\u0259h\u0259bb\u0259t is\u0259 daha da artm\u0131\u015fd\u0131. Hac\u0131 Qas\u0131m b\u0259y indi o\u011flunu q\u0131nam\u0131rd\u0131, ancaq tez-tez deyirdi ki, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, \u015feytan onun \u00fcr\u0259yin\u0259 yol tap\u0131b; yoxsa \u00f6z Pey\u011f\u0259mb\u0259rind\u0259n v\u0259 qoca atas\u0131ndan \u00fcz d\u00f6nd\u0259rm\u0259zdi\u00bb.<br><strong>Mirz\u0259 Kaz\u0131mb\u0259y is\u0259 h\u0259min g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn t\u0259f\u0259rr\u00fcatlar\u0131n\u0131 bel\u0259 xat\u0131rlay\u0131rd\u0131:<\/strong>&nbsp;\u00abAtam aya\u011fa qalxd\u0131 ki, m\u0259ni \u00f6ps\u00fcn, lakin bird\u0259n yad\u0131na n\u0259 is\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f kimi dayand\u0131: \u201eS\u0259n pak deyils\u0259n, m\u0259n s\u0259ni nec\u0259 \u00f6p\u0259 bil\u0259r\u0259m?\u201c Sonra ikinci d\u0259f\u0259 aya\u011fa qalxd\u0131, amma yen\u0259 d\u0259 bir q\u0259rar ver\u0259 bilm\u0259yib oturdu. N\u0259hay\u0259t, atal\u0131q hissi \u00fcr\u0259yind\u0259ki xurafat xofuna qalib g\u0259ldi. M\u0259n\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131b m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 g\u00f6zl\u0259rimd\u0259n, yanaqlar\u0131mdan, aln\u0131mdan \u00f6pd\u00fc. Sonra da tez gedib a\u011fz\u0131n\u0131 yaxalad\u0131. \u00c7\u00fcnki dodaqlar\u0131 napak o\u011fluna toxunmu\u015fdu&#8230;\u00bb<br>Mirz\u0259 Kaz\u0131mb\u0259yin dinind\u0259n \u00fcz d\u00f6nd\u0259rm\u0259si x\u0259b\u0259ri D\u0259rb\u0259nd\u0259 \u00e7atanda insanlar bir-birin\u0259 d\u0259yir. Ail\u0259nin \u00e7oxsayl\u0131 qohumlar\u0131 d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259lir. Onlar cavan M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fliy\u0259 art\u0131q d\u00fcnyadan k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f adam kimi yas m\u0259clisi ke\u00e7iribl\u0259r, ehsan veribl\u0259r. Qad\u0131nlar m\u00fcs\u0259lman qaydas\u0131na uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 paltarlar\u0131n\u0131 ortal\u0131\u011fa t\u00f6k\u00fcb a\u011fla\u015fma qururlar.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259\u015ft\u0259rxanda ya\u015fayan qohumlar\u0131, b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 yerli m\u00fcs\u0259lmanlar m\u00fcrt\u0259dlik yolunu tutan M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018flinin aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sini t\u0259l\u0259b edirl\u0259r.<strong>O.A.Barat\u0131nskaya Kaz\u0131m b\u0259y atas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 xatir\u0259l\u0259rind\u0259 yaz\u0131rd\u0131:<\/strong>&nbsp;\u00abOnun \u00f6z yaramaz n\u00fcmun\u0259si il\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131 da bu i\u015f\u0259 t\u0259hrik ed\u0259 bilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbir g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. \u018fvv\u0259l M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018flini h\u0259r g\u00fcn ba\u015f \u00e7\u0259kdiyi qoca v\u0259 x\u0259st\u0259 atas\u0131n\u0131n yan\u0131ndan qay\u0131danda \u00f6ld\u00fcrm\u0259yi q\u0259rar verilmi\u015fdi. Lakin i\u015f el\u0259 g\u0259tirmi\u015fdi ki, q\u0259rar\u0131n yerin\u0259 yetirilm\u0259li oldu\u011fu g\u00fcn x\u0259st\u0259lik onu yata\u011fa salm\u0131\u015fd\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 qurulan pusqu bo\u015fa \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. \u0130kinci d\u0259f\u0259 is\u0259 g\u0259nci \u00e7ayda \u00e7imdiyi zaman suda bat\u0131rmaqla ba\u011fl\u0131 q\u0259rar verilmi\u015fdi. Niyy\u0259tl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fczm\u0259yi \u00e7ox yax\u015f\u0131 bacaran bir fars\u0131 da pulla \u00f6z t\u0259r\u0259fl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0259kmi\u015fdil\u0259r. Lakin M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018flinin \u00fczg\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fck m\u0259har\u0259ti h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etmi\u015fdi\u00bb.<br>1825-ci ild\u0259 H\u0259\u015ft\u0259rxan liman\u0131nda son bir ne\u00e7\u0259 ilin i\u00e7ind\u0259 qocal\u0131b \u0259ld\u0259n d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, ruhi sars\u0131nt\u0131lardan tan\u0131nmaz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259yi\u015fmi\u015f atas\u0131 il\u0259 vidala\u015fan M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fli \u2014 Aleksandr h\u0259yat\u0131n\u0131n sonuna q\u0259d\u0259r onu bir d\u0259 he\u00e7 zaman g\u00f6rm\u00fcr. Ancaq Mirz\u0259 Kaz\u0131mb\u0259y atas\u0131n\u0131 unutmur, onunla daim m\u0259ktubla\u015f\u0131r.<br>Art\u0131q r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 Aleksandr Kaz\u0131movi\u00e7 Kaz\u0131mb\u0259y kimi t\u0259qdim olunan M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fli Hac\u0131 Qas\u0131m o\u011flu 1849-cu ild\u0259 Kaz\u0131mb\u0259y St. Pterburq universitetin\u0259 yenic\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f &#171;\u015e\u0259rq dill\u0259ri&#187; fakult\u0259sin\u0259 dekan t\u0259yin edilir. 1863-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 burada &#171;\u015e\u0259rq tarixi&#187; kafedras\u0131n\u0131 t\u0259sis edir.<br>Mirz\u0259 Kaz\u0131mb\u0259y \u00c7ern\u0131\u015fevskiy\u0259, Tolstoya \u015f\u0259rq dill\u0259rind\u0259n d\u0259rs deyir. \u201cT\u00fcrk tatar dill\u0259rinin qrammatikas\u0131\u201d \u0259s\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u201cDemidov\u201d m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. 1935-ci ild\u0259 Rusiya Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n ilk az\u0259rbaycanl\u0131 \u00fczv\u00fc se\u00e7ilir. \u201cD\u0259rb\u0259ndnam\u0259\u201d \u0259s\u0259rini ingilis dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 Britaniya krali\u00e7as\u0131n\u0131n q\u0131z\u0131l medal\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br>\u015eeyx \u015eamil Peterburqda h\u0259bsd\u0259 olark\u0259n Kaz\u0131mb\u0259y onunla iki d\u0259f\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>O, 1842-ci ild\u0259 Praskovya Kostlivseva il\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurur. 1854-c\u00fc ild\u0259 xan\u0131m\u0131 v\u0259 iki o\u011flu v\u0259fat edir. 1870-ci ild\u0259 is\u0259 Mirz\u0259 Kaz\u0131mb\u0259y d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir. Sankt-Peterburqun Pavlovsk m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131nda d\u0259fn edilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fli Kaz\u0131mb\u0259y 1802-ci ild\u0259 R\u0259\u015ft \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ruhani ail\u0259sind\u0259 anadan olub. Bir \u00e7ox m\u0259nb\u0259l\u0259r onun milli m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, b\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-95943","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95943","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95943"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95943\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95945,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95943\/revisions\/95945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}