{"id":96070,"date":"2023-10-26T13:18:44","date_gmt":"2023-10-26T09:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=96070"},"modified":"2023-10-26T13:21:05","modified_gmt":"2023-10-26T09:21:05","slug":"s%c9%99xsi-h%c9%99yat-n%c9%99dir-v%c9%99-ona-mudaxil%c9%99-ed%c9%99nl%c9%99ri-hansi-c%c9%99za-gozl%c9%99yir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=96070","title":{"rendered":"\u015e\u0259xsi h\u0259yat n\u0259dir v\u0259 ona m\u00fcdaxil\u0259 ed\u0259nl\u0259ri hans\u0131 c\u0259za g\u00f6zl\u0259yir?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>H\u0259r k\u0259s \u015f\u0259xsi toxunulmazl\u0131q h\u00fcququna malikdir. H\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 f\u0259rdin h\u00fcququ, \u015f\u0259xsi toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir v\u0259 bu h\u00fcquqlara m\u00fcdaxil\u0259 yolverilm\u0259zdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. \u015e\u0259xsi toxunulmazl\u0131q h\u00fcququ \u2013 Yerli v\u0259 Beyn\u0259lxalq Qanunvericilik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"http:\/\/www.e-qanun.az\/framework\/897\">Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n<\/a><\/strong>&nbsp;32-ci madd\u0259si&nbsp;<strong>\u015f\u0259xsi toxunulmazl\u0131q h\u00fcququnu<\/strong>&nbsp;ehtiva edir:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2022 H\u0259r k\u0259sin \u015f\u0259xsi toxunulmazl\u0131q h\u00fcququ vard\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2022 H\u0259r k\u0259sin \u015f\u0259xsi v\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n sirrini saxlamaq h\u00fcququ vard\u0131r. Qanunla n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan hallardan ba\u015fqa, \u015f\u0259xsi v\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131na m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259k qada\u011fand\u0131r. H\u0259r k\u0259sin \u015f\u0259xsi v\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131na qanunsuz m\u00fcdaxil\u0259d\u0259n m\u00fcdafi\u0259 h\u00fcququ vard\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2022 \u00d6z raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan kims\u0259nin \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat\u0131n toplan\u0131lmas\u0131na, saxlan\u0131lmas\u0131na, istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 yay\u0131lmas\u0131na yol verilmir. Qanunla m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f hallar istisna olmaqla, he\u00e7 k\u0259s onun x\u0259b\u0259ri olmadan v\u0259 ya etiraz\u0131na baxmadan izl\u0259nil\u0259 bilm\u0259z, video v\u0259 foto \u00e7\u0259kili\u015fin\u0259, s\u0259s yaz\u0131s\u0131na v\u0259 dig\u0259r bu c\u00fcr h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qoyula bilm\u0259z.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2022 H\u0259r k\u0259sin yaz\u0131\u015fma, telefon dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131, po\u00e7t, teleqraf v\u0259 dig\u0259r rabit\u0259 vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n m\u0259lumat\u0131n sirrini saxlamaq h\u00fcququna d\u00f6vl\u0259t t\u0259minat verir. Bu h\u00fcquq qanunla n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f qaydada cinay\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqdan v\u0259 ya cinay\u0259t i\u015finin istintaq\u0131 zaman\u0131 h\u0259qiq\u0259ti \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xarmaqdan \u00f6tr\u00fc m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131la bil\u0259r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2022 Qanunla m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f hallar istisna olmaqla, h\u0259r k\u0259s onun haqq\u0131nda toplanm\u0131\u015f m\u0259lumatlarla tan\u0131\u015f ola bil\u0259r. H\u0259r k\u0259sin onun bar\u0259sind\u0259 toplanm\u0131\u015f v\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259 uy\u011fun olmayan, tam olmayan, habel\u0259 qanunun t\u0259l\u0259bl\u0259ri pozulmaqla \u0259ld\u0259 edilmi\u015f m\u0259lumatlar\u0131n d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sini v\u0259 ya \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 (l\u0259\u011fv edilm\u0259sini) t\u0259l\u0259b etm\u0259k h\u00fcququ vard\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2022 Qanunla m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f hallar istisna olmaqla, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015f\u0259xsl\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumat almaq m\u0259qs\u0259di il\u0259 elektron formada v\u0259 ya ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 apar\u0131lan informasiya ehtiyatlar\u0131na daxil olmaq qada\u011fand\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2022 M\u0259lumat\u0131n aid oldu\u011fu \u015f\u0259xsin buna raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fkar ifad\u0259 etdiyi hallar, ayr\u0131-se\u00e7kiliy\u0259 yol verm\u0259m\u0259k \u015f\u0259rtil\u0259 anonim xarakterli statistik m\u0259lumatlar\u0131n emal\u0131 v\u0259 qanunun yol verdiyi dig\u0259r hallar istisna olmaqla, informasiya texnologiyalar\u0131ndan \u015f\u0259xsi h\u0259yata, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259qid\u0259y\u0259, dini v\u0259 etnik m\u0259nsubiyy\u0259t\u0259 dair m\u0259lumatlar\u0131n a\u00e7\u0131qlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259 bilm\u0259z.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2022 F\u0259rdi m\u0259lumatlar\u0131n dair\u0259si, habel\u0259 onlar\u0131n emal\u0131, toplanmas\u0131, \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si, istifad\u0259si v\u0259 m\u00fchafiz\u0259si \u015f\u0259rtl\u0259ri qanunla m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Yerli qanunvericilikd\u0259n \u0259lav\u0259, beyn\u0259lxalq qaunvericilikd\u0259 d\u0259 \u015f\u0259xsi toxunulmazl\u0131q h\u00fcququna dair bir s\u0131ra m\u00fcdd\u0259alar yer al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/www.coe.int\/az\/web\/compass\/the-european-convention-on-human-rights-and-its-protocols\">Avropa \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 Konvensiyas\u0131n\u0131n<\/a><\/strong>&nbsp;8-ci madd\u0259si \u015f\u0259xsi v\u0259&nbsp;<strong>ail\u0259 h\u0259yat\u0131na h\u00f6rm\u0259t h\u00fcququnu<\/strong>&nbsp;ehtiva edir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 H\u0259r k\u0259s \u00f6z \u015f\u0259xsi v\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131na, m\u0259nzilin\u0259 v\u0259 yaz\u0131\u015fma sirrin\u0259 h\u00f6rm\u0259t h\u00fcququna malikdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 ictimai asayi\u015f, \u00f6lk\u0259nin iqtisadi rifah maraqlar\u0131 namin\u0259, i\u011fti\u015fa\u015f\u0131n v\u0259 ya cinay\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 yaxud m\u0259n\u0259viyyat\u0131 m\u00fchafiz\u0259 etm\u0259k<br>\u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259 ya dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qanunla n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f v\u0259 demokratik c\u0259miyy\u0259td\u0259 z\u0259ruri olan hallar istisna olmaqla, d\u00f6vl\u0259t<br>hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n bu h\u00fcququn h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 mane olma\u011fa yol verilmir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. \u015e\u0259xsi toxunulmazl\u0131q h\u00fcququ dedikd\u0259 \u015f\u0259xsin hans\u0131 h\u00fcquqlar\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259 bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u015f\u0259xsi v\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131na h\u00f6rm\u0259t h\u00fcququ;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u015f\u0259xsin evin\u0259 (m\u0259nzilin\u0259) h\u00f6rm\u0259t h\u00fcququ;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 foto, video, yaz\u0131\u015fma, telefon dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131, s\u0259s yaz\u0131s\u0131, po\u00e7t, teleqraf v\u0259 dig\u0259r rabit\u0259 vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n m\u0259lumatlar\u0131n, h\u0259m\u00e7inin d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259 bil\u0259n f\u0259rdi m\u0259lumatlar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259siz saxlan\u0131lmas\u0131 h\u00fcququ;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u015f\u0259xsin n\u00fcfuzuna v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259ki \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t h\u00fcququ;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u015f\u0259xsi h\u0259yata m\u00fcdaxil\u0259 hesab oluna bil\u0259c\u0259k dig\u0259r h\u00fcquqlar.<\/p>\n\n\n\n<p>3. \u015e\u0259xsi toxunulmazl\u0131q h\u00fcququ pozulan \u015f\u0259xs h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259lidir?<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259xsi h\u0259yat\u0131na m\u00fcdaxil\u0259 olunan, h\u00fcquqlar\u0131 pozulan \u015f\u0259xs h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 v\u0259 m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u00fcquq m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259 bil\u0259r. Bu halda s\u0259lahiyy\u0259tli h\u00fcquq m\u00fchafiz\u0259 orqan\u0131 cinay\u0259tin t\u00f6r\u0259dildiyi yer \u00fczr\u0259 olan m\u00fcvafiq rayon (\u015f\u0259h\u0259r) prokurorlu\u011fudur. \u015e\u0259xsi h\u0259yat h\u00fcququnun pozulmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar cinay\u0259t m\u00fchakim\u0259 icraat\u0131 ictimai-x\u00fcsusi ittihama aiddir. Bu o m\u0259naya g\u0259lir ki, \u0259g\u0259r z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259n \u015f\u0259xs prokurorluq orqan\u0131na m\u00fcraci\u0259t etm\u0259s\u0259, onun h\u00fcququnun pozulmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar icraat ba\u015flaya bilm\u0259z. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu hallarda prokurorlu\u011fa \u015fikay\u0259t verm\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyan\u0131n 60 v\u0259 61-ci madd\u0259l\u0259ri \u015f\u0259xsin keyfiyy\u0259tli h\u00fcquqi yard\u0131m almaq v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 inzibati v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259minat\u0131n\u0131 ehtiva edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u015f\u0259xsi toxunulmazl\u0131q h\u00fcququ pozulan \u015f\u0259xs yerli m\u0259hk\u0259m\u0259 instansiyalar\u0131n\u0131n h\u0259r birini t\u00fck\u0259ndir\u0259r\u0259k Avropa \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 Konvensiyas\u0131na m\u00fcvafiq olaraq Avropa \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 M\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 \u015fikay\u0259tini g\u00f6nd\u0259rm\u0259k h\u00fcququna malikdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4. \u015e\u0259xsi h\u0259yata m\u00fcdaxil\u0259 ed\u0259n \u015f\u0259xsi (l\u0259ri) hans\u0131 c\u0259za t\u0259dbiri g\u00f6zl\u0259yir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"http:\/\/e-qanun.az\/framework\/46947\">Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin<\/a><\/strong>&nbsp;156-c\u0131 madd\u0259si&nbsp;<strong>\u015f\u0259xsi toxunulmazl\u0131q h\u00fcququnu pozma<\/strong>&nbsp;il\u0259 ba\u011fl\u0131 sanksiya v\u0259 c\u0259za t\u0259dbirl\u0259rini ehtiva edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259xsi v\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n sirri olan m\u0259lumatlar\u0131n, bel\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 \u0259ks etdir\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259rin, video v\u0259 foto \u00e7\u0259kili\u015fi materiallar\u0131n\u0131n, s\u0259s yaz\u0131lar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131, habel\u0259 sat\u0131lmas\u0131 v\u0259 ya ba\u015fqas\u0131na verilm\u0259si qanunsuz toplan\u0131lmas\u0131 \u2014 1000 manatdan 2000 manatad\u0259k miqdarda c\u0259rim\u0259 v\u0259 ya 240 saatdan 480 saatad\u0259k ictimai i\u015fl\u0259r v\u0259 ya 1 il\u0259d\u0259k m\u00fcdd\u0259t\u0259 islah i\u015fl\u0259ri il\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131l\u0131r.<br>Eyni \u0259m\u0259ll\u0259r:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xs t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6z qulluq m\u00f6vqeyind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 t\u00f6r\u0259dildikd\u0259;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 m\u0259saf\u0259d\u0259n idar\u0259 edil\u0259n pilotsuz u\u00e7an aparatlardan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 t\u00f6r\u0259dildikd\u0259 \u2013<br>3 il\u0259d\u0259k m\u00fcdd\u0259t\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259zif\u0259 tutma v\u0259 ya m\u00fc\u0259yy\u0259n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma h\u00fcququndan m\u0259hrum edilm\u0259kl\u0259 v\u0259 ya edilm\u0259m\u0259kl\u0259 2 il\u0259d\u0259k m\u00fcdd\u0259t\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 ya 2 il\u0259d\u0259k m\u00fcdd\u0259t\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrum etm\u0259 il\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r k\u0259s \u015f\u0259xsi toxunulmazl\u0131q h\u00fcququna malikdir. H\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 f\u0259rdin h\u00fcququ, \u015f\u0259xsi toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir v\u0259 bu h\u00fcquqlara m\u00fcdaxil\u0259 yolverilm\u0259zdir. 1. \u015e\u0259xsi toxunulmazl\u0131q h\u00fcququ<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-96070","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=96070"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96072,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96070\/revisions\/96072"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=96070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=96070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=96070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}