{"id":96122,"date":"2023-10-28T22:31:42","date_gmt":"2023-10-28T18:31:42","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=96122"},"modified":"2023-10-28T22:31:42","modified_gmt":"2023-10-28T18:31:42","slug":"yoxsul-v%c9%99-ac-dunya-ehtiyac-h%c9%99r-gun-artir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=96122","title":{"rendered":"Yoxsul v\u0259 ac d\u00fcnya: ehtiyac h\u0259r g\u00fcn art\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<p><span style=\"font-weight: bolder; background-color: rgb(252, 252, 252); color: rgb(23, 34, 43); font-family: K2D, sans-serif; font-size: 16px; white-space: normal;\">D\u00fcnyan\u0131n 110 \u00f6lk\u0259sind\u0259 6,1 milyard insandan 1,1 milyard\u0131 yoxsulluqla m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r<\/span><p style=\"box-sizing: border-box; margin: 0px; color: rgb(23, 34, 43); font-family: K2D, sans-serif; font-size: 16px; white-space: normal; background-color: rgb(252, 252, 252);\">1992-ci il dekabr\u0131n 22-d\u0259 yoxsulluqla m\u00fcbariz\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259bul edil\u0259n q\u0259rarla Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 (BMT) 17 oktyabr\u0131 \u00dcmumd\u00fcnya Yoxsulluqla M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc elan etdi. Bu kontekstd\u0259 BMT, t\u0259\u015fkil etdiyi t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tini m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 c\u0259lb etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<span style=\"box-sizing: border-box; font-weight: bolder;\">Yoxsulluq s\u0259viyy\u0259si getdikc\u0259 art\u0131r<\/span>BMT\u0130P-nin 2023-c\u00fc il Qlobal Yoxsulluq \u0130ndeksin\u0259 \u0259sas\u0259n, 110 \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fayan 6,1 milyard insan\u0131n 1,1 milyard\u0131 yoxsulluqla m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r. BMT\u0130P-in 2020-2023-c\u00fc ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u201cF\u0259aliyy\u0259tsizliyin insani d\u0259y\u0259ri\u201d adl\u0131 hesabat\u0131ndak\u0131 m\u0259lumatlar a\u015fa\u011f\u0131 g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yoxsullu\u011fun s\u0259viyy\u0259sinin 2020-2023-c\u00fc ill\u0259r aras\u0131nda daha da artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fkarlay\u0131b. Bu o dem\u0259kdir ki, daha 165 milyon insan g\u00fcnd\u0259 3,65 dollardan az pula qane olaraq ya\u015fay\u0131r.A\u015fa\u011f\u0131 g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayan bu 165 milyon insan\u0131n \u0259n yoxsul 20 faizi h\u0259l\u0259 Covid-19 epidemiyas\u0131n\u0131n t\u0259sirind\u0259n qurtula bilm\u0259yib. Yoxsulluqla m\u00fcbariz\u0259 aparanlar\u0131n dem\u0259k olar ki, yar\u0131s\u0131 Afrikada ya\u015fay\u0131r. BMT\u0130P yoxsulluqla m\u00fcbariz\u0259 aparan insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 regionlar\u0131n qeyd\u0259 al\u0131nmas\u0131n\u0131n v\u0259 laz\u0131mi yard\u0131m mexanizml\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n vacib oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131r.D\u00fcnyadak\u0131 h\u0259r 6 yoxsul insandan 5-i M\u0259rk\u0259zi Afrika v\u0259 ya C\u0259nubi Asiyada ya\u015fay\u0131r. B\u00f6lg\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 b\u00f6lg\u00fcy\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda, M\u0259rk\u0259zi Afrikada ya\u015fayanlar\u0131n 47,8 faizinin yoxsulluqla m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 halda, C\u0259nubi Asiyada bu nisb\u0259tin 34,9 faiz oldu\u011funu g\u00f6rm\u0259k olar.D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, C\u0259nubi Asiya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n 2023-c\u00fc ild\u0259 5,8 faiz artaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bu art\u0131m tempinin epidemiyadan \u0259vv\u0259lkind\u0259n daha yava\u015f oldu\u011fu v\u0259 inki\u015faf h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t etm\u0259diyi qeyd edilir. \u201cC\u0259nubi Asiyan\u0131n \u0130nki\u015faf Yenil\u0259m\u0259si: Daha S\u00fcr\u0259tli, Daha T\u0259miz \u0130nki\u015fafa Do\u011fru\u201d hesabat\u0131na g\u00f6r\u0259, bu art\u0131m\u0131n 2024 v\u0259 2025-ci ill\u0259rd\u0259 5,6 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r yava\u015flamas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir.B\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259sini \u00f6hd\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259n Hindistan 2023-2024-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 6,3 b\u00f6y\u00fcm\u0259 s\u00fcr\u0259tin\u0259 sahib olsa da, turizm sektoru say\u0259sind\u0259 Maldiv adalar\u0131n\u0131n pay\u0131n\u0131n 2023-c\u00fc ild\u0259 6,5 artaca\u011f\u0131 t\u0259xmin edilir.<span style=\"box-sizing: border-box; font-weight: bolder;\">Borclar sosial rifah\u0131n artmas\u0131na imkan vermir<\/span>Banqlade\u015fin iqtisadi inki\u015faf tempinin 2024-c\u00fc ild\u0259 5,6 faiz\u0259 en\u0259c\u0259yi proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lsa da, Pakistanda bu nisb\u0259tin y\u00fczd\u0259 1,7 olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. C\u0259nubi Asiya v\u0259 Sub-Sahara Afrikas\u0131 xaricind\u0259, yoxsulluqla m\u00fcbariz\u0259 aparanlar\u0131n 65 faizi \u00c7in, \u0130ndoneziya, Myanma, Sudan v\u0259 Y\u0259m\u0259nd\u0259dir.BMT-nin \u0130nki\u015faf Proqram\u0131n\u0131n Administratoru Achim Steiner qeyd edib ki, bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin y\u00fcks\u0259k borc s\u0259viyy\u0259si qeyri-adekvat sosial x\u0259rcl\u0259r v\u0259 yoxsulluq s\u0259viyy\u0259sinin artmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. &#171;Bu g\u00fcn 46 \u00f6lk\u0259, \u00fcmumi d\u00f6vl\u0259t g\u0259lirl\u0259rinin 10 faizind\u0259n \u00e7ox xalis faiz \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri \u00f6d\u0259yir&#187;, &#8212; \u015etayner bildirib.Borclar\u0131n \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259hiyy\u0259, t\u0259hsil v\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259 sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259halini qorumaqda getdikc\u0259 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirdiyini bildir\u0259n \u015etayner ehtiyac\u0131 olanlar \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi maliyy\u0259 strukturunun yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyini vur\u011fulay\u0131b. &#171;Son 3 ild\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoya bil\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00e7ox insan\u0131n yoxsulluq s\u0259viyy\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bilibl\u0259r&#187;, &#8212; dedi Steiner.BMT\u0130P m\u0259lumat verdi ki, a\u015fa\u011f\u0131 g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259r xalis faiz \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin\u0259 sosial yard\u0131mdan iki d\u0259f\u0259, s\u0259hiyy\u0259y\u0259 is\u0259 1,4 d\u0259f\u0259 \u00e7ox v\u0259sait ay\u0131r\u0131rlar. Qeyd olunub ki, borclar bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259hsil x\u0259rcl\u0259rinin 60 faizini t\u0259\u015fkil edir.<span style=\"box-sizing: border-box; font-weight: bolder;\">Yoxsullu\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar yet\u0259rli deyil<\/span>D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n C\u0259nubi Asiyada yoxsulluqla m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlara 2023-c\u00fc ild\u0259 regiona 10,1 milyard dollar yard\u0131m ayr\u0131lmas\u0131 daxildir. Bu yard\u0131m borcun idar\u0259 edilm\u0259si, m\u0259\u015f\u011fulluq, sosial m\u00fcdafi\u0259, havan\u0131n \u00e7irkl\u0259nm\u0259si, iqlim\u0259 davaml\u0131l\u0131q kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 x\u0259rcl\u0259nib.Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r yoxsullu\u011fun aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 BMT-nin d\u00fcnyan\u0131 qorumaq v\u0259 rifah\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi 17 Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259ri (SDG) s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. SDG yoxsullu\u011fun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131 g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259ri iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etdirm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259s\u0259 d\u0259, bunun \u0259traf m\u00fchit\u0259 z\u0259r\u0259r verm\u0259d\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin vacibliyi vur\u011fulan\u0131r.BMT\u0130P-in m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyada yoxsulluq nisb\u0259tinin art\u0131m\u0131n\u0131 azaltmaq v\u0259 g\u00fcnd\u0259 3,65 dollardan az pulla ya\u015fayan milyonlarla insan\u0131 yoxsulluqdan \u00e7\u0131xarmaq 14 milyard dollardan bir q\u0259d\u0259r \u00e7ox m\u0259bl\u0259\u011fin, borclar\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259sin\u0259, sosial ehtiyaclar\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 ayr\u0131lmas\u0131 kimi add\u0131mlarla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<span style=\"box-sizing: border-box; font-weight: bolder;\">Lal\u0259 Mehral\u0131<\/span><em style=\"box-sizing: border-box;\">Yaz\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Median\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Agentliyinin maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi il\u0259 \u201c\u0130nsan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquqi, siyasi m\u0259d\u0259niyy\u0259t s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si, sosial v\u0259 siyasi f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d istiqam\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 haz\u0131rlan\u0131b<\/em><\/p><div><em style=\"box-sizing: border-box;\"><\/em><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyan\u0131n 110 \u00f6lk\u0259sind\u0259 6,1 milyard insandan 1,1 milyard\u0131 yoxsulluqla m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r 1992-ci il dekabr\u0131n 22-d\u0259 yoxsulluqla m\u00fcbariz\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259bul edil\u0259n q\u0259rarla Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-96122","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96122","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=96122"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96124,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96122\/revisions\/96124"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=96122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=96122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=96122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}