{"id":96945,"date":"2023-12-01T11:44:24","date_gmt":"2023-12-01T07:44:24","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=96945"},"modified":"2023-12-01T11:44:25","modified_gmt":"2023-12-01T07:44:25","slug":"pediatr-qizilcadan-qorunmagin-yollarini-aciqlayib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=96945","title":{"rendered":"Pediatr q\u0131z\u0131lcadan qorunma\u011f\u0131n yollar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u201cQ\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyin\u0259 ciddi yana\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Fedai.az  x\u0259b\u0259r verir ki ,bunu\u00a0<a href=\"https:\/\/report.az\/sehiyye-xeberler\/pediatr-qizilcadan-qorunmagin-yollarini-aciqlayib-30-11\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cReport\u201d<\/a>a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda pediatr G\u00fcnay R\u0259sulova deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>Son g\u00fcnl\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 q\u0131z\u0131lcaya yoluxma say\u0131nda art\u0131mla ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015fan pediatr qeyd edib ki, q\u0131z\u0131lca daha \u00e7ox u\u015faqlar aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u0259n infeksion x\u0259st\u0259likdir. Bu x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxan v\u0259 onu a\u011f\u0131r ke\u00e7ir\u0259n u\u015faqlar\u0131n, dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 s\u0131rf bu x\u0259st\u0259liy\u0259 g\u00f6r\u0259 peyv\u0259ndd\u0259n k\u0259narda qalanlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130mmuniteti g\u00fccl\u00fc olan u\u015faqlar bu x\u0259st\u0259liy\u0259 qalib g\u0259l\u0259 bilir. \u018fks halda, xroniki x\u0259st\u0259liyi, allergik probleml\u0259ri olan v\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir immundefisit problemi ya\u015fayan, anadang\u0259lm\u0259 \u00fcr\u0259k q\u00fcsuru, b\u00f6yr\u0259k x\u0259st\u0259liyind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n u\u015faqlar bu x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 y\u00fcks\u0259k riskli u\u015faqlard\u0131r. Q\u0131z\u0131lca el\u0259 bir infeksion x\u0259st\u0259likdir ki, bu x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxub sa\u011falsa bel\u0259, ill\u0259r sonra h\u0259min x\u0259st\u0259liyi ke\u00e7irmi\u015f u\u015faqda a\u011f\u0131r nevroloji x\u0259st\u0259lik yarana bil\u0259r. Odur ki, bu x\u0259st\u0259liy\u0259 ciddi yana\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 t\u0259k yolu peyv\u0259nddir&#187;, &#8212; pediatr bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxma hallar\u0131nda a\u011f\u0131r pnevmoniya yarana bilir: \u201cB\u0259z\u0259n ail\u0259l\u0259r deyirl\u0259r ki, h\u0259kiml\u0259r x\u0259st\u0259ni sa\u011falda bilm\u0259di. Halbuki tibb d\u00fcnyas\u0131 bu x\u0259st\u0259liyi sa\u011falda bilmir. Biz bu x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxan \u015f\u0259xsl\u0259ri itir\u0259 bil\u0259rik. Q\u0131z\u0131lcaya yoluxan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fmalar zaman\u0131 ciy\u0259rl\u0259rd\u0259 pnevmoniya yaran\u0131r, otit, beyin toxumas\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si il\u0259 u\u015faq t\u0259l\u0259f ola bilir. Odur ki, h\u0259l\u0259 gec deyil. N\u0259 q\u0259d\u0259r ki, bu x\u0259st\u0259lik \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yay\u0131lmay\u0131bsa, peyv\u0259ndd\u0259n k\u0259narda qalan u\u015faqlar varsa, valideynl\u0259r apar\u0131b d\u00f6vl\u0259t poliklinikalar\u0131nda u\u015faqlar\u0131na peyv\u0259nd vurdursunlar&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259kim \u0259lav\u0259 edib ki, q\u0131z\u0131lcan\u0131n m\u00fcalic\u0259si yoxdur. Peyv\u0259nd \u0259n \u00f6n\u0259mli \u00e7\u0131x\u0131\u015f yoludur: &#171;Peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n 2022-ci ild\u0259 yenil\u0259nmi\u015f peyv\u0259nd t\u0259qvimi il\u0259 apar\u0131l\u0131r. Ad\u0259t\u0259n peyv\u0259nd t\u0259qvimi 12 ayd\u0131r, amma epidemiya v\u0259 ya t\u0259mas olan vaxt\u0131 riskli period varsa, 9-12 ay aras\u0131 da u\u015fa\u011fa peyv\u0259nd vurula bil\u0259r. Daha erk\u0259n peyv\u0259nd vurma z\u0259rur\u0259ti yaran\u0131bsa bel\u0259, m\u00fctl\u0259q 1 ya\u015fda ikinci doza vurulmal\u0131d\u0131r. \u0130kinci doza is\u0259 ad\u0259t\u0259n 4-6 ya\u015f aras\u0131 olur. Q\u0131z\u0131lca peyv\u0259ndi ikinci doz vurulduqdan sonra y\u00fcks\u0259k qoruculu\u011fa malik olur. \u018fg\u0259r u\u015fa\u011fa q\u0131z\u0131lcaya qar\u015f\u0131 bir doza peyv\u0259nd vurulubsa, ikinci doza da vurulmal\u0131d\u0131r. Bundan ba\u015fqa, m\u0259kt\u0259bd\u0259 v\u0259 ya sinifd\u0259 bir u\u015faqda q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyi varsa, dig\u0259r sinif yolda\u015flar\u0131 \u0259g\u0259r peyv\u0259ndsizdirs\u0259, yax\u0131n \u00fc\u00e7 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 m\u00fctl\u0259q peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r. Bu zaman \u0259trafdak\u0131lar x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxsa bel\u0259, onlar bunu y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7ir\u0259c\u0259kl\u0259r. Q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyinin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 sad\u0259c\u0259 y\u00fcks\u0259k miqdarda vitamin A-dan istifad\u0259 edilir. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu x\u0259st\u0259liyin x\u00fcsusi bir m\u00fcalic\u0259si yoxdur&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Pediatr bu x\u0259st\u0259likd\u0259n qorunma\u011f\u0131n yollar\u0131n\u0131 peyv\u0259ndd\u0259n \u0259lav\u0259, gigiyenik qaydalara riay\u0259t etm\u0259kd\u0259 g\u00f6r\u00fcr: \u201cQapal\u0131 v\u0259 insanlar\u0131n s\u0131x oldu\u011fu yerl\u0259r\u0259 m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r u\u015faqlar apar\u0131lmas\u0131n. Valideynl\u0259r m\u00fctl\u0259q ba\u011f\u00e7aya, m\u0259kt\u0259b\u0259 ged\u0259n u\u015faqlar\u0131n peyv\u0259nd t\u0259qviminin tam olub-olmamas\u0131n\u0131 yoxlas\u0131nlar. U\u015fa\u011f\u0131n sa\u011flam qidalanmas\u0131, immuniteti d\u00fc\u015f\u00fcr\u0259n z\u0259r\u0259rli qida al\u0131\u015fqanl\u0131qlar\u0131 varsa, t\u0259rgidilm\u0259lidir. U\u015fa\u011f\u0131n g\u00fcnl\u00fck qidalanma rejimin\u0259 fikir verilm\u0259li, giyiyenik qaydalar a\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fckl\u0259rin q\u0131z\u0131lcaya yoluxmas\u0131na g\u0259linc\u0259, G.R\u0259sulova qeyd edib ki, onlar da u\u015faqlar kimi bu x\u0259st\u0259liyin eyni simptomlar\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r: \u201cA\u011f\u0131rla\u015fmalar pnevmoniya v\u0259 insafalitl\u0259 ola bil\u0259r. Ya\u015fl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r, immun sistemi z\u0259if olan insanlar bu x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxarsa, onlar bunu daha a\u011f\u0131r ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259rl\u0259r. B\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259 peyv\u0259ndin effektivliyi ketdikc\u0259 azald\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 x\u0259st\u0259likd\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259krar peyv\u0259nd olunman\u0131n faydas\u0131 var\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cQ\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyin\u0259 ciddi yana\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d. Fedai.az x\u0259b\u0259r verir ki ,bunu\u00a0\u201cReport\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda pediatr G\u00fcnay R\u0259sulova deyib. Son g\u00fcnl\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 q\u0131z\u0131lcaya yoluxma say\u0131nda art\u0131mla ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015fan pediatr<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":96946,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-96945","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96945","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=96945"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96945\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96947,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96945\/revisions\/96947"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/96946"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=96945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=96945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=96945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}