{"id":96960,"date":"2023-12-02T15:08:54","date_gmt":"2023-12-02T11:08:54","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=96960"},"modified":"2023-12-02T15:08:56","modified_gmt":"2023-12-02T11:08:56","slug":"x%c9%99yal-qurmaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=96960","title":{"rendered":"X\u0259yal qurmaq"},"content":{"rendered":"\n<p><em>\u018fn b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r b\u00f6y\u00fck x\u0259yallar qurma<\/em><br><em>x\u00fcsusiyy\u0259ti olan insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/em><br><strong>Uilliam Russell<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>X\u0259yal h\u0259r hans\u0131 v\u0259ziyy\u0259t v\u0259 ya hadis\u0259ni zehnid\u0259 canland\u0131rma dem\u0259kdir. X\u0259yal qurmaq m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t v\u0259 f\u0259rdi inki\u015faf\u0131n ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir.<br>H\u0259yatda d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259n \u00f6nc\u0259 g\u0259lir. Realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 planlanan b\u00fct\u00fcn layih\u0259l\u0259r \u0259vv\u0259lc\u0259 zehind\u0259 canland\u0131r\u0131l\u0131r, daha sonra t\u0259tbiq olunur. M\u0259s\u0259l\u0259n, televizor ixtira etm\u0259 fikri \u0259vv\u0259lc\u0259 x\u0259yal edilmi\u015f, sonra praktikada t\u0259tbiq olunmu\u015fdur. Fateh Sultan M\u0259hm\u0259d \u0130stanbulu f\u0259th etm\u0259yin \u0259vv\u0259l x\u0259yal\u0131n\u0131 qurmu\u015f, daha sonra d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fdir. Yen\u0259 telefonun ixtiras\u0131, komp\u00fcterin ixtiras\u0131 \u0259vv\u0259l zehnid\u0259 canland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, sonra praktikada t\u0259tbiq olunmu\u015fdur.<br>J\u00fcl Vern &#171;Bir adam\u0131n x\u0259yal ed\u0259 bil\u0259c\u0259yini ba\u015fqas\u0131n\u0131n realla\u015fd\u0131rmas\u0131 \u00e7\u0259tin deyildir&#187;, &#8212; deyir. Elmi-fantastik janr\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan yazar\u0131n h\u0259yat\u0131na baxsan\u0131z, bunun \u00f6rn\u0259kl\u0259ril\u0259 dolu oldu\u011funu g\u00f6r\u0259rsiniz.<br>&#171;Hava \u015far\u0131 il\u0259 be\u015f h\u0259ft\u0259&#187;, &#171;XX \u0259srd\u0259 Paris&#187;, &#171;Yerin m\u0259rk\u0259zin\u0259 s\u0259yah\u0259t&#187;, &#171;D\u00fcnyadan aya&#187;, &#171;D\u0259niz alt\u0131nda 20 min ly\u00f6&#187;, &#171;80 g\u00fcn Yer \u0259traf\u0131nda s\u0259yah\u0259t&#187; kimi \u0259s\u0259rl\u0259ri onlarla ixtiran\u0131n toxumunu da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Dalbadal o q\u0259d\u0259r roman yaz\u0131rd\u0131 ki, Fransada bir \u00e7oxlar\u0131 J\u00fcl Vernin bir \u015f\u0259xs, v\u0259kil Pyer Vernin o\u011flu deyil, bir c\u0259miyy\u0259t oldu\u011funu g\u00fcman edirdi. Elektrik stul, sualt\u0131 g\u0259mi, vertolyot, t\u0259yyar\u0259, qazma texnikas\u0131, raket v\u0259 kosmosa u\u00e7u\u015f kimi yenilikl\u0259r onun ideyalar\u0131n\u0131n b\u0259hr\u0259si idi. Bir \u00e7ox ixtira\u00e7\u0131n\u0131n J\u00fcl Vern\u0259 ithaf\u0259n s\u00f6yl\u0259diyi s\u00f6zl\u0259r bo\u015funa deyildi. \u0130lk d\u0259f\u0259 \u015eimal q\u00fctb\u00fcn\u0259 t\u0259yyar\u0259 il\u0259 u\u00e7an Admiral Ri\u00e7ard B\u00f6rd &#171;M\u0259n\u0259 J\u00fcl Vern yol g\u00f6st\u0259rdi&#187;, &#8212; deyirdi. Sualt\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n atas\u0131 hesab olunan Simon Leyk is\u0259 &#171;\u0130\u015f\u0131\u011f\u0131m J\u00fcl Vern oldu&#187;, &#8212; dey\u0259r\u0259k onun yazd\u0131qlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u0259mini vur\u011fulay\u0131rd\u0131.<br>Sadalanan bu kimi faktlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan Albert Eyn\u015fteyn x\u0259yal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bilikd\u0259n daha \u00f6n\u0259mli oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yir. Onun s\u00f6zl\u0259ri, sizc\u0259 nec\u0259, x\u0259yal qurma\u011f\u0131n m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t\u0259 qazanmadak\u0131 rolunun \u0259n g\u00f6z\u0259l t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc deyilmi?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259rin x\u0259yallar\u0131n\u0131 qurun.<\/strong><br>B\u00f6y\u00fck n\u0259tic\u0259y\u0259 ged\u0259n yol b\u00f6y\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259n ba\u015flay\u0131r. Halbuki insanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti sad\u0259c\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, b\u00f6y\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n insanlar is\u0259 azl\u0131q t\u0259\u015fkil edir.<br>David \u015evartz &#171;B\u00f6y\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259yin sehri&#187; adl\u0131 kitab\u0131nda Amerikadak\u0131 b\u00f6y\u00fck \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259n birinin i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcrm\u0259 departamentin\u0259 aid statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n b\u0259hs a\u00e7araq, maraql\u0131 m\u0259qama toxunur. Bel\u0259 ki, \u015firk\u0259tin ild\u0259 on min dollar m\u0259vacib verdiyi i\u015fl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259rin say\u0131, ild\u0259 \u0259lli min dollar m\u0259vacib veril\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259rin say\u0131ndan 50-250 qat daha \u00e7ox olmu\u015fdur. \u0130nsanlar\u0131n \u00e7oxu ucuz i\u015fl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirl\u0259r. Bunun m\u0259nas\u0131 \u00e7ox a\u00e7\u0131qd\u0131r: \u00c7oxumuz b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259rin x\u0259yallar\u0131n\u0131 qurmaqdan bel\u0259 \u00e7\u0259kinirik.<br>C. Maksvelin g\u00f6z\u0259l s\u00f6z\u00fc var: &#171;Kor bir adam\u0131n d\u00fcnyas\u0131 onun yaln\u0131z toxunma hissiyyat\u0131ndan ibar\u0259tdir. U\u011furlu bir adam\u0131n d\u00fcnyas\u0131 is\u0259 x\u0259yallar\u0131 boyu uzan\u0131r. B\u00f6y\u00fck x\u0259yallarla ya\u015fayanlar\u0131n u\u011furlar\u0131 da b\u00f6y\u00fck olur&#187;.<br>B\u00f6y\u00fck u\u011furlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259rin x\u0259yal\u0131n\u0131 qurur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>X\u0259yal qurark\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259nm\u0259yin.<\/strong><br>H\u0259yatda he\u00e7 bir riski olmayan \u0259n z\u00f6vql\u00fc v\u0259 yegan\u0259 i\u015fdir, x\u0259yala dalmaq. X\u0259yal d\u0259nizind\u0259 g\u0259mi batmaz. Lakin \u015f\u0259rtl\u0259nm\u0259l\u0259riniz zamans\u0131z v\u0259 m\u0259kans\u0131z bu m\u00fcst\u0259vid\u0259 sizi manevr etm\u0259niz\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yaradacaq dayaz sahill\u0259r\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259r.<br>X\u0259tti proqramla\u015fd\u0131rman\u0131n atas\u0131 hesab olunan amerikal\u0131 riyaziyyat\u00e7\u0131 Corc Bernard Danziqin ba\u015f\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f bir hadis\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259nm\u0259l\u0259rin h\u0259yat\u0131m\u0131zdak\u0131 t\u0259sirin\u0259 g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259dir.<br>&#171;Berklid\u0259 Kaliforniya universitetinin riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sinin t\u0259l\u0259b\u0259siydim. H\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi sinf\u0259 gec girdim v\u0259 l\u00f6vh\u0259d\u0259ki iki sual\u0131 ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 bil\u0259r\u0259k d\u0259ft\u0259rim\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrd\u00fcm. H\u0259min ax\u015fam suallar\u0131 h\u0259ll etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fark\u0259n bunun professorun verdiyi \u0259n \u00e7\u0259tin tap\u015f\u0131r\u0131q oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. H\u0259r gec\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn saatlarla \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m. \u0130nad edirdim. Bird\u0259n beynimd\u0259 \u015fim\u015f\u0259k \u00e7axd\u0131 v\u0259 h\u0259r iki m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259ll etdim. Ert\u0259si g\u00fcn cavablar\u0131 d\u0259rs\u0259 apard\u0131m. Professor masan\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 qoymam\u0131 ist\u0259di. Masan\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 xeyli v\u0259r\u0259q var idi. M\u0259nim v\u0259r\u0259ql\u0259rimin bunlar\u0131n aras\u0131na qar\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb, sakitc\u0259 yerim\u0259 oturdum.<br>Alt\u0131 h\u0259ft\u0259 sonra, bir bazar s\u0259h\u0259ri qap\u0131m\u0131z\u0131n d\u00f6y\u00fclm\u0259sil\u0259 yuxudan oyand\u0131m. Qap\u0131da professoru g\u00f6r\u00fcnc\u0259 \u00e7a\u015f\u0131b qalm\u0131\u015fd\u0131m.<br>&#171;Corc, Corc!&#187;, &#8212; dey\u0259 s\u0259sl\u0259ndi, &#171;M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll etmis\u0259n&#187;. &#171;T\u0259bii ki,&#8230;&#187;, -dey\u0259r\u0259k cavab verdim, &#171;H\u0259ll etm\u0259li deyildimmi?&#187;<br>Professor l\u00f6vh\u0259y\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f o iki sual\u0131n ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l riyaziyyat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n indiy\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259ll ed\u0259 bilm\u0259diyi \u0259n \u00e7\u0259tin iki sual oldu\u011funu bildirdi. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn i\u00e7ind\u0259 ikisini bird\u0259n h\u0259ll etdiyim\u0259 inanm\u0131rd\u0131. \u018fg\u0259r kims\u0259 m\u0259n\u0259 bu suallar\u0131n h\u0259ll edil\u0259 bilinm\u0259y\u0259n iki sual oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259s\u0259ydi, z\u0259nnimc\u0259 onlar\u0131 he\u00e7 vaxt h\u0259ll ed\u0259 bilm\u0259zdim&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fcsb\u0259t \u015feyl\u0259ri x\u0259yal edin.<\/strong><br>Bir d\u0259 b\u0259zi insanlar\u0131n b\u0259dbin x\u0259yallar\u0131 vard\u0131r. Onlar i\u015f qurtarmadan ist\u0259nilm\u0259y\u0259n n\u0259tic\u0259 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015facaqlar\u0131n\u0131 v\u0259 onlar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 buraxaca\u011f\u0131 t\u0259siri x\u0259yal ed\u0259rl\u0259r. Bel\u0259 x\u0259yal is\u0259 insan\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259rind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131rar, b\u0259dbinliy\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259y\u0259r v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi ilham qayna\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 tapmamas\u0131na s\u0259b\u0259b olar. Bel\u0259c\u0259 narahat\u00e7\u0131l\u0131qlar ba\u015flayar v\u0259 daxili motivasiya yox s\u0259viyy\u0259sin\u0259 en\u0259r.<br>Mad\u0259m \u015f\u00fcuralt\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6z ist\u0259kl\u0259rimiz y\u00f6n\u00fcnd\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirm\u0259 \u015fans\u0131na sahibik, niy\u0259 m\u00fcsb\u0259t i\u015fl\u0259rin yerin\u0259 ideallar\u0131m\u0131z\u0131 baltalayacaq b\u0259dbin x\u0259yallara ba\u015f vururuq?<br>Maykl Cordan &#171;M\u0259n he\u00e7 vaxt u\u011fursuz olsam, n\u0259l\u0259r olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259r\u0259m. \u00c7\u00fcnki bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z, fikirl\u0259rinizi m\u0259nfi n\u0259tic\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdir\u0259rsiniz. \u018fg\u0259r bir i\u015f\u0259 at\u0131l\u0131ramsa, m\u00fcv\u0259ff\u0259q olaca\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m, u\u011fursuz olarsam, n\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 yox.&#187;<br>\u00d6z\u00fcn\u00fcz\u00fc olmaq ist\u0259diyiniz \u015f\u0259kild\u0259 x\u0259yal edin. H\u0259r zaman nikbin x\u0259yallar\u0131n arxas\u0131nca gedin. G\u00f6r\u0259c\u0259ksiniz, x\u0259yallar\u0131n\u0131za qovu\u015faca\u011f\u0131n\u0131z g\u00fcn \u00e7ox uzaqda deyildir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ki\u00e7ik i\u015fl\u0259rin b\u00f6y\u00fck f\u0259rql\u0259r yaratd\u0131\u011f\u0131na diqq\u0259t edin.<\/strong><br>Quldurlar Az v\u0259 \u00d6z adl\u0131 iki qarda\u015f\u0131 qa\u00e7\u0131r\u0131b, g\u00f6zl\u0259ri ba\u011fl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t yol getdikd\u0259n sonra \u0259traf\u0131 da\u015fla h\u00f6r\u00fcl\u00fc bir otaqda h\u0259bs edirl\u0259r. Ota\u011f\u0131n ki\u00e7ik bir p\u0259nc\u0259r\u0259si vard\u0131 v\u0259 oradan yaln\u0131z g\u00f6y \u00fcz\u00fcn\u00fc seyr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn idi.<br>Qarda\u015flar harada olduqlar\u0131n\u0131 bilmirdil\u0259r. \u00d6z \u00e7ox yoruldu\u011funa g\u00f6r\u0259 bir az ke\u00e7m\u0259mi\u015f yuxuya dal\u0131r. Az is\u0259 h\u0259m onu qorumaq, h\u0259m d\u0259 olacaqlardan x\u0259b\u0259rdar olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn oyaq qal\u0131r.<br>Bir m\u00fcdd\u0259t sonra yuxudan oyanan \u00d6z Aza d\u00f6n\u0259r\u0259k &#171;M\u0259n yatark\u0259n n\u0259l\u0259r ba\u015f verdi?&#187;, &#8212;&nbsp; dey\u0259 soru\u015fur. Az he\u00e7 bir \u015feyin ba\u015f verm\u0259diyini bildirir. \u00d6z is\u0259 Az\u0131n cavab\u0131na qane olmayaraq, &#171;Yatd\u0131\u011f\u0131m m\u00fcdd\u0259td\u0259 he\u00e7 bir \u015fey g\u00f6r\u00fcb, he\u00e7 bir \u015fey e\u015fitm\u0259dinmi?&#187;, &#8212; soru\u015faraq onu yenid\u0259n suala tutur.<br>&#171;Yox.&#187;, &#8212; cavab\u0131n\u0131 verir Az, &#171;Sad\u0259c\u0259 p\u0259nc\u0259r\u0259y\u0259 bir qu\u015f qonmu\u015fdu&#187;. \u00d6z h\u0259y\u0259canla yenid\u0259n Aza y\u00f6n\u0259lir:<br>&#8212; Nec\u0259 qu\u015f idi?<br>&#8212; Bilmir\u0259m, adi bir qu\u015f idi. Tam g\u00f6rm\u0259dim, sad\u0259c\u0259 dimdiyini g\u00f6rd\u00fcm.<br>&#8212; Dimdiyi nec\u0259 idi?<br>&#8212; N\u0259 bilim, diqq\u0259t etm\u0259dim.<br>&#8212; \u00c7ox nahaq. \u018fg\u0259r o qu\u015fun dimdiyin\u0259 diqq\u0259tl\u0259 baxsayd\u0131n, indi harada oldu\u011fumuzu bil\u0259rdik.<br>&#8212; Dimdik ki\u00e7ik bir \u015feydir. Ona bax\u0131b harada oldu\u011fumuzu nec\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bil\u0259rs\u0259n ki?<br>&#8212; Bax\u0131b qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259yi bil\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcnyada ki\u00e7ik bir \u015fey yoxdur.<br>\u018fg\u0259r qu\u015fun dimdiyi uzun idis\u0259, bu, bizim Alman\u0131n \u015fimali \u015f\u0259rqind\u0259ki bataql\u0131q \u0259razid\u0259 oldu\u011fumuzu g\u00f6st\u0259rir, \u00e7\u00fcnki uzun dimdikli qu\u015flar suyun dibind\u0259ki qurdlar\u0131 v\u0259 ki\u00e7ik qab\u0131qlar\u0131 yey\u0259r\u0259k ya\u015fay\u0131rlar. \u018fg\u0259r qu\u015fun dimdiyi q\u0131sa, inc\u0259 v\u0259 sivri olarsa, bu, onlar\u0131n a\u011fac qab\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 b\u00f6c\u0259kl\u0259ri yeyib ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Dem\u0259k, bizi c\u0259nubdak\u0131 me\u015f\u0259lik b\u00f6lg\u0259y\u0259 qa\u00e7\u0131r\u0131blar. \u018fg\u0259r dimdiyi \u0259yri v\u0259 \u00e7arpaz uclu idis\u0259, bu, onlar\u0131n \u015fam qozalar\u0131 il\u0259 qidaland\u0131qlar\u0131n\u0131 v\u0259 m\u00fcvafiq olaraq bizim q\u0259rbd\u0259ki \u015faml\u0131q \u0259razid\u0259 oldu\u011fumuzu g\u00f6st\u0259rir. \u018fg\u0259r dimdiyi q\u0131sa, qal\u0131n v\u0259 g\u00fccl\u00fc idis\u0259, dem\u0259k dimdikl\u0259ril\u0259 toxumlar\u0131n v\u0259 \u00e7\u0259yird\u0259kl\u0259rin s\u0259rt qab\u0131qlar\u0131n\u0131 q\u0131r\u0131rlar. Bu da bizim \u015fimal-q\u0259rb b\u00f6lg\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fdiyimizi g\u00f6st\u0259rir. Harada oldu\u011fumuzu bilm\u0259yimiz qurtulu\u015fumuz yolunda ilk add\u0131m ola bil\u0259r.<br>H\u0259yat yol\u00e7ulu\u011funda he\u00e7 bir i\u015fi b\u0259sit g\u00f6rm\u0259yin. Ki\u00e7ik \u015feyl\u0259r \u00fcz\u0259rin\u0259 qurulmu\u015f b\u00f6y\u00fck x\u0259yallar\u0131n ba\u015fd\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc n\u0259tic\u0259l\u0259ri g\u00f6zl\u0259r \u00f6n\u00fcnd\u0259dir.<br>M\u00fcasir animasiya kinematoqrafiyas\u0131nda \u00e7oxsayl\u0131 na\u011f\u0131l v\u0259 multiplikasiyalar\u0131n ustad\u0131 hesab olunan Uolt Disney cizgi film \u00e7\u0259kiml\u0259rin\u0259 \u0259misinin qaraj\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015f, Mikki Maus obraz\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck x\u0259yallar qurmu\u015fdu. H\u0259m ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, h\u0259m d\u0259 v\u0259fat\u0131ndan sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 \u015firk\u0259tinin u\u011fur qazanmas\u0131 he\u00e7 bir \u015feyin ki\u00e7ik g\u00f6r\u00fclm\u0259m\u0259sin\u0259 \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259 deyilmi?<br>Haz\u0131rda &#171;Uolt Disney&#187;d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n bacar\u0131ql\u0131 animatorlar\u0131 i\u015fl\u0259yir. B\u00fct\u00fcn cizgi filml\u0259ri n\u0259h\u0259ng studiyalarda 150-200 n\u0259f\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlan\u0131r. H\u0259r saniy\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn 25 \u015f\u0259kil \u00e7\u0259kilir v\u0259 cizgi filminin h\u0259r d\u0259qiq\u0259si 6000 AB\u015e dollar\u0131na ba\u015fa g\u0259lir. Yaponiya istehsal\u0131 cizgi filml\u0259rind\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 3500-4000 AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil edir.<br>Fransa v\u0259 Yaponiyada istehsal olunan cizgi filml\u0259rin\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259rin 70%-i d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u00f6z\u0259l qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u015f\u0131lan\u0131r. Ancaq illik 60 milyard AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 sat\u0131\u015f h\u0259cmi olan &#171;Uolt Disney&#187; is\u0259 qeyri qurumlardan d\u0259st\u0259k almadan f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir.<br>Sektorun g\u0259lirliliyi artd\u0131qca \u015firk\u0259tl\u0259r h\u0259m keyfiyy\u0259tli, h\u0259m d\u0259 prestijli cizgi filml\u0259rinin \u00e7\u0259kimin\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259r v\u0259 &#171;Oskar&#187; m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n u\u011furlu filml\u0259r\u0259 imzalar\u0131n\u0131 atd\u0131lar. H\u0259tta, 2003-c\u00fc ild\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 animasiya filmi nominasiyas\u0131 \u00fczr\u0259 &#171;Oskar&#187; m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n &#171;Uolt Disney&#187; istehsal\u0131 &#171;\u0130tmi\u015f bal\u0131q Nemo&#187; cizgi filminin bilet sat\u0131\u015flar\u0131 850 milyon dollara \u00e7atd\u0131. Q\u0259rib\u0259 oras\u0131d\u0131r ki, bu g\u00f6st\u0259ricini sad\u0259c\u0259 11 &#171;Oskar&#187;l\u0131 &#171;\u00dcz\u00fckl\u0259rin sahibi&#187; filmi \u00fcst\u0259l\u0259y\u0259 bildi.<br>M\u00fcqayis\u0259 edin. Borc olaraq g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f 500 dollarla qurulmu\u015f \u015firk\u0259t v\u0259 ill\u0259r sonra sad\u0259c\u0259 bir filmind\u0259n milyonlarla ifad\u0259 edil\u0259n qazanc. Heyr\u0259tamiz deyilmi?<br>El\u0259 is\u0259, bu u\u011furlar\u0131n m\u00fc\u0259llifinin m\u0259sl\u0259h\u0259tin\u0259 qulaq k\u0259silin: &#171;X\u0259yal qura bilirsinizs\u0259, onu realla\u015fd\u0131r\u0131n, h\u0259r \u015feyin bir si\u00e7anla ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmay\u0131n.&#187; (<a href=\"https:\/\/kayzen.az\/blog\/dahil%C9%99r-maraql%C4%B1\/3454\/uolt-disney.html\">Uolt Disney<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>X\u0259yallar\u0131n\u0131z\u0131 siz\u0259 ilham qayna\u011f\u0131 olacaq yerl\u0259rd\u0259 qurun.<\/strong><br>Mikelancelo h\u0259l\u0259 13 ya\u015f\u0131nda ik\u0259n bir bal\u0131q \u015f\u0259kli \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259diyi zaman bal\u0131q bazar\u0131na gedib, saatlarla bal\u0131qlar\u0131n \u00fczg\u0259cl\u0259rini, formalar\u0131n\u0131, g\u00f6zl\u0259rinin r\u0259ngini n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259r, sonra oturub r\u0259sml\u0259rini \u00e7\u0259k\u0259rdi. D\u00fcz\u0259ltdiyi heyk\u0259ll\u0259rin u\u011furlu al\u0131nmas\u0131 insan b\u0259d\u0259ni \u00fczr\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259tli ara\u015fd\u0131rmalar\u0131na \u0259saslan\u0131r. Mikelancelodan b\u0259hs ed\u0259n bir \u00e7ox m\u0259nb\u0259d\u0259, onun anatomiya t\u0259l\u0259b\u0259si kimi \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, Medi\u00e7i saray\u0131nda tan\u0131\u015f oldu\u011fu bir c\u0259rrahla uzun m\u00fcdd\u0259t anatomiya ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131 apard\u0131\u011f\u0131n\u0131 oxuya bil\u0259rsiniz. O, daxili orqanlar\u0131 da g\u00f6rm\u0259 ist\u0259yi il\u0259 insan\u0131n xarici g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 yans\u0131td\u0131. \u00c7\u00fcnki insan b\u0259d\u0259nini \u0259n inc\u0259 detallar\u0131na q\u0259d\u0259r t\u0259dqiq etm\u0259si v\u0259 tan\u0131mas\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 g\u00fcc qatard\u0131.<br>Siz d\u0259 x\u0259yal qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn uzaq bir yer\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259yin. M\u00fcv\u0259ff\u0259q olan insanlar\u0131n \u0259n \u00e7ox oldu\u011fu yerl\u0259r\u0259 gedin v\u0259 orada x\u0259yal edin! Universitet\u0259 imtahan verm\u0259k ist\u0259yirsinizs\u0259, universitetl\u0259rin \u00f6n\u00fcn\u0259 gedin. D\u0259rsd\u0259n \u00e7\u0131xan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irin. \u00d6z\u00fcn\u00fcz\u00fc onlar\u0131n yerin\u0259 qoyun. X\u0259yallar\u0131n\u0131z\u0131n ba\u015fqalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n realla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6rm\u0259k siz\u0259 g\u00fcc ver\u0259c\u0259kdir. Z\u0259ngin olma\u011f\u0131n x\u0259yallar\u0131n\u0131 qurmaq ist\u0259yirsinizs\u0259, varl\u0131 insanlar\u0131n \u00e7ox oldu\u011fu yerl\u0259r\u0259 v\u0259 ya i\u015f adamlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259k oldu\u011fu k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 gedin. \u00d6z\u00fcn\u00fcz\u00fc onlar kimi x\u0259yal edin. \u018fg\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckl\u0259rinizi ba\u015fqalar\u0131 art\u0131q \u00e7oxdan realla\u015fd\u0131rm\u0131\u015flarsa, bunu siz d\u0259 realla\u015fd\u0131ra bil\u0259rsiniz. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. \u0130st\u0259kl\u0259rinizi h\u0259yata ke\u00e7irdiyiniz zaman n\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259yinizi, h\u0259y\u0259can\u0131n\u0131z\u0131, sevincinizi, yax\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131n sevincini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Daha \u00e7oxunu x\u0259yal etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259yin.<br>Benjamin Franklinin \u00e7ox b\u0259y\u0259ndiyim bir s\u00f6z\u00fc var: &#171;Siz beyninizi b\u00f6y\u00fck x\u0259yallarla doldurun. Beyniniz sonra cibinizi pul il\u0259 dolduracaqd\u0131r.&#187;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>X\u0259yallar\u0131n\u0131z\u0131 unutmay\u0131n.<\/strong><br>Jurnalistl\u0259r 1972-ci il Olimpiadalar\u0131nda 7 q\u0131z\u0131l medala layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n amerikal\u0131 \u00fczg\u00fc\u00e7\u00fc Mark Spitzd\u0259n m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tinin sirrini soru\u015furlar. Girdiyi b\u00fct\u00fcn m\u00fcsabiq\u0259l\u0259rd\u0259 u\u011furlu olaca\u011f\u0131ndan \u0259min olimpiada qalibinin verdiyi cavab \u00e7ox maraql\u0131d\u0131r: &#171;Normal olaraq insan \u00fczm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 an v\u0259 \u00fcz\u0259rk\u0259n \u00fczm\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r. Halbuki m\u0259n g\u0259z\u0259rk\u0259n, yatark\u0259n, yem\u0259k yey\u0259rk\u0259n, bir s\u00f6zl\u0259 h\u0259r an \u00fczm\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr v\u0259 \u00fcz\u00fcrd\u00fcm.&#187;<br>Siz d\u0259 daim x\u0259yallar\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Unutmay\u0131n, daima eyni n\u00f6qt\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n damla qayan\u0131 d\u0259l\u0259r, ancaq co\u015fqun v\u0259 bol sulu sell\u0259r he\u00e7 bir iz qoymadan ax\u0131b ged\u0259rl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>UPD.<strong>X\u0259yal p\u0259risi haqq\u0131nda maraql\u0131 fakt<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n &#171;Deyli Teleqraf&#187; q\u0259zeti yaz\u0131r ki, a\u011f\u0131ll\u0131 fikirl\u0259r insan beynin\u0259, \u00e7\u0259tin ki, nahardan sonra g\u0259l\u0259r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ofis i\u015f\u00e7il\u0259ri g\u00fcn\u00fcn ikinci yar\u0131s\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259k iqtidar\u0131nda olmu\u015flar. Apar\u0131lan sor\u011funun n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, g\u00fcn\u00fcn \u0259n s\u0259m\u0259r\u0259siz vaxt\u0131 16:33-d\u00fcr. R\u0259yi soru\u015fulanlar\u0131n 92 faizinin fikrinc\u0259, onlar g\u00fcn\u00fcn ikinci yar\u0131s\u0131nda ruh d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcy\u00fc hiss edirl\u0259r. \u0130lham p\u0259risinin g\u0259li\u015fi is\u0259 22:04-\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. 1,5 min\u0259 yax\u0131n adam\u0131n i\u015ftirak ediyi sor\u011fu g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir ki, insanlar\u0131n 25 faizi gec\u0259 yar\u0131s\u0131na kimi yatmay\u0131b ilham p\u0259risini g\u00f6zl\u0259m\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r. Bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131n is\u0259 beynin\u0259 \u0259n g\u00f6z\u0259l fikirl\u0259r du\u015f q\u0259bul etdikd\u0259n sonra g\u0259lir.<br>Ancaq beyinin ayd\u0131nla\u015fd\u0131\u011f\u0131 vaxt\u0131 d\u0259qiq bilm\u0259k he\u00e7 d\u0259 ham\u0131ya k\u00f6m\u0259k etmir. Sor\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015fdir ki, insanlar\u0131n 58 faizi \u0259n yax\u015f\u0131 ideyalar\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259s\u0259l\u0259r, yadda saxlaya bilmirl\u0259r. Do\u011frudur, qad\u0131nlar bu bax\u0131mdan daha diqq\u0259tlidir. Onlar ki\u015fil\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha tez-tez qeydl\u0259r apar\u0131rlar. Ya\u015f\u0131 35-d\u0259n yuxar\u0131 olanlar\u0131n 30 faizi qeydl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ka\u011f\u0131zdan v\u0259 yaxud elektron qur\u011fulardan deyil, ovuclar\u0131n\u0131n i\u00e7ind\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fn b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r b\u00f6y\u00fck x\u0259yallar qurmax\u00fcsusiyy\u0259ti olan insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.Uilliam Russell X\u0259yal h\u0259r hans\u0131 v\u0259ziyy\u0259t v\u0259 ya hadis\u0259ni zehnid\u0259 canland\u0131rma dem\u0259kdir. X\u0259yal qurmaq<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":96961,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-96960","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=96960"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96960\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96962,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96960\/revisions\/96962"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/96961"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=96960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=96960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=96960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}