{"id":97101,"date":"2023-12-08T10:30:17","date_gmt":"2023-12-08T06:30:17","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=97101"},"modified":"2023-12-08T10:30:17","modified_gmt":"2023-12-08T06:30:17","slug":"baki-haqqinda-maraqli-m%c9%99lumatlar-v%c9%99-faktlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=97101","title":{"rendered":"Bak\u0131 haqq\u0131nda maraql\u0131 m\u0259lumatlar v\u0259 faktlar"},"content":{"rendered":"\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Q\u0259dim Bak\u0131 haqq\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 eram\u0131zdan 3500 il \u0259vv\u0259l birinci Misir Faraonu Menesan\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 &#171;\u00d6l\u00fcl\u0259r Kitab\u0131nda&#187; qeyd edilmi\u015fdir.<br><\/li>\n\n\n\n<li>2000-ci ild\u0259 YUNESCO D\u00fcnya irsi komit\u0259sinin 24-c\u00fc sessiyas\u0131nda Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin tarixi hiss\u0259si \u0130\u00e7\u0259ri\u015f\u0259h\u0259r sarayla birlikd\u0259 Az\u0259rbaycanda YUNESKO-nun \u00dcmumd\u00fcnya irsi obyekti elan edildi. Bu, Az\u0259rbaycandan YUNESCO-nun siyah\u0131s\u0131na daxil olan ilk obyekt idi.<br><\/li>\n\n\n\n<li>20-ci \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 D\u00fcnya neft istehsal\u0131n\u0131n dem\u0259k olar ki, yar\u0131s\u0131 Bak\u0131da hasil edilirdi.Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 Bak\u0131da m\u0259d\u0259ni h\u0259yat \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131: teatrlar a\u00e7\u0131ld\u0131, opera binas\u0131 tikildi. O bu \u015f\u0259h\u0259ri \u00abQafqaz\u0131n Parisi\u00bb adland\u0131r\u0131rd\u0131lar.<br><\/li>\n\n\n\n<li>D\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck xal\u00e7a kolleksiyalar\u0131ndan biri (6 000-d\u0259n \u00e7ox) m\u0259hz Bak\u0131da D\u0259nizk\u0259nar\u0131 Bulvarda yerl\u0259\u015f\u0259n Xal\u00e7a Muzeyind\u0259 qorunur.<\/li>\n\n\n\n<li>Bak\u0131 haqq\u0131nda maraql\u0131 m\u0259lumatlar<br><\/li>\n\n\n\n<li>2009-cu ild\u0259 Bak\u0131 \u0130SESKO-nun &#171;\u0130slam m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin paytaxt\u0131&#187; se\u00e7ilmi\u015fdir.<br><\/li>\n\n\n\n<li>1966-c\u0131 ild\u0259 yarad\u0131lan Bak\u0131 Metropoliteni Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 ilk, postsovet m\u0259kan\u0131nda is\u0259 be\u015finci metropoliten idi.<\/li>\n\n\n\n<li>D\u00fcnyan\u0131n ilk neft platformas\u0131 Neft Da\u015flar\u0131d\u0131r. O, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259h\u0259r tipli q\u0259s\u0259b\u0259dir v\u0259 Bak\u0131n\u0131n Pirallah\u0131 rayonunun \u0259razisin\u0259 daxildir. Y\u00fcks\u0259klikd\u0259n \u015f\u0259h\u0259r b\u00f6y\u00fck h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259k toruna b\u0259nz\u0259yir. D\u0259niz \u00fcz\u0259rind\u0259ki qeyri-adi yollarla y\u00fck v\u0259 minik avtomobill\u0259ri h\u0259r\u0259k\u0259t edir.<br>Ceyms Bondun s\u0259rg\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259ri silsil\u0259sind\u0259n \u201cD\u00fcnya kifay\u0259t deyil\u201d filminin b\u0259zi kadrlar\u0131 Neft Da\u015flar\u0131nda lent\u0259 al\u0131n\u0131b.<br><\/li>\n\n\n\n<li>Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 ilk sirk binas\u0131 Az\u0259rbaycanda tikilib. Sirkin proqramlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yov, S\u0259id R\u00fcst\u0259mov, To\u011frul N\u0259rimanb\u0259yov, \u018fmin\u0259 Dilbazi, Tofiq Quliyev kimi s\u0259n\u0259tkarlar \u00e7al\u0131\u015f\u0131b.<br><\/li>\n\n\n\n<li>\u0130\u00e7\u0259ri\u015f\u0259h\u0259rd\u0259 yeralt\u0131 hamamlar, bir ne\u00e7\u0259 otaqdan ibar\u0259t olan su anbarlar\u0131, haqq\u0131nda indi d\u0259 \u0259fsan\u0259l\u0259r s\u00f6yl\u0259nil\u0259n gizli yollar vard\u0131r.<br><br>Bel\u0259 yollardan biri d\u0259 m\u00fcdafi\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u015fimal t\u0259r\u0259fd\u0259n qala divarlar\u0131n\u0131n daxili hiss\u0259sind\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259rin rahat h\u0259r\u0259k\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn Qo\u015fa Qala Qap\u0131lar\u0131nad\u0259k uzanan yeralt\u0131 yoldur. Qala-b\u00fcrc\u00fcn bu c\u00fcr yerl\u0259\u015fm\u0259si \u0259sg\u0259rl\u0259rin silah v\u0259 sursat g\u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yeralt\u0131 yolla c\u0259bb\u0259xanaya rahat girib-\u00e7\u0131xa bilm\u0259si m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131.<br><\/li>\n\n\n\n<li>Q\u0131z Qalas\u0131 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Multani karvansaras\u0131 XV-XVI \u0259srl\u0259rd\u0259 Bak\u0131ya g\u0259lmi\u015f hindlil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edilib. Suraxan\u0131 At\u0259\u015fgah\u0131n\u0131 xat\u0131rladan bu karvansara haz\u0131rda Az\u0259rbaycan M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 Turizm Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6lk\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli memarl\u0131q abid\u0259si kimi qorunur.<br><\/li>\n\n\n\n<li>Bak\u0131 milyon\u00e7ular\u0131 aras\u0131nda in\u015fa edil\u0259n ilk ba\u011f evi Murtuza Muxtarovun ba\u011f evidir. \u201cAr\u015f\u0131n mal alan\u201d, \u201cQorxma, m\u0259n s\u0259ninl\u0259y\u0259m\u201d, \u201cD\u0259rvi\u015f Parisi partlad\u0131r\u201d kimi m\u0259h\u015fur filml\u0259rimizin \u00e7\u0259kili\u015fl\u0259r zaman\u0131 bu ba\u011fdan istifad\u0259 olunmu\u015fdur.<br><\/li>\n\n\n\n<li>1859-cu il may ay\u0131n\u0131n 29-30-da ba\u015f vermi\u015f g\u00fccl\u00fc z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u015eamax\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131qdan sonra Bak\u0131 paytaxta \u00e7evrilir. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisinin say\u0131 13 min n\u0259f\u0259r t\u0259\u015fkil edirdi. Yuxar\u0131da olunan amill\u0259rin t\u0259siri n\u0259tic\u0259sind\u0259 1913-c\u00fc ild\u0259 \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisinin say\u0131 artaraq 214 min n\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2,"featured_media":97102,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-97101","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97101"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97103,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97101\/revisions\/97103"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/97102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}