{"id":97392,"date":"2023-12-23T10:15:21","date_gmt":"2023-12-23T06:15:21","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=97392"},"modified":"2023-12-23T10:15:22","modified_gmt":"2023-12-23T06:15:22","slug":"az%c9%99rbaycan-adi-turkm%c9%99ncay-sazisind%c9%99-tarixi-fakt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=97392","title":{"rendered":"&#171;Az\u0259rbaycan&#187; ad\u0131 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay sazi\u015find\u0259 &#8212; Tarixi fakt"},"content":{"rendered":"\n<p><strong style=\"color: rgb(66, 66, 66); font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; text-align: justify; white-space: normal; margin: 0px; padding: 0px;\">Erm\u0259nil\u0259r iddia edir ki, Az\u0259rbaycan ad\u0131 1918-d\u0259 yaran\u0131b. Lakin Rusiyan\u0131n 19-cu \u0259srd\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sini imzalamas\u0131 zaman\u0131 istifad\u0259 etdiyi x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 m\u0259tnl\u0259rd\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan\u201d ad\u0131 yaz\u0131l\u0131b.<\/strong><p style=\"margin: 0px 0px 1em; padding: 0px; line-height: 1.6; min-height: 1em; color: rgb(66, 66, 66); font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; text-align: justify; white-space: normal;\"><span class=\"red\" style=\"margin: 0px; padding: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-stretch: normal; line-height: 22px;\"><a style=\"margin: 0px; padding: 0px; color: rgb(151, 1, 1) !important; font-weight: bold !important;\" href=\"https:\/\/axar.az\/news\/kult\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Fedai.az<\/a><\/span>\u00a0<span style=\"background-color: rgba(66, 66, 66, 0.2);\">x\u0259b\u0259r verir ki, bu s\u00f6zl\u0259ri tarix\u00e7i alim, dosent Zaur \u018fliyev payla\u015f\u0131b.<\/span>O bildirib ki, \u0259ks\u0259riyy\u0259t m\u00fcqavil\u0259d\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan\u201d ad\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edirdi:\u201cAz\u0259rbaycan\u201d ad\u0131n\u0131 Qafqazdak\u0131 rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n komandan\u0131 general \u0130.F.Paskevi\u00e7 \u00c7ara yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubda \u00e7\u0259kir:\u201cAderbeycan (Ad\u0259rb\u0259ycan) itkisi il\u0259 ingilis m\u0259murlar\u0131 g\u0259mil\u0259r\u0259 min\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Zati-alil\u0259ri, m\u0259nim vasit\u0259ml\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Ad\u0259rb\u0259ycana k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259bul edilmi\u015f \u00fcsullar v\u0259 onlar\u0131n haz\u0131rda rayonlar\u0131m\u0131zda m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda daha etibarl\u0131 m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259kd\u0259n m\u0259mnun qald\u0131n\u0131z\u201d.General \u0130.F.Paskevi\u00e7in rus \u015fairi v\u0259 diplomat\u0131 A.S.Qriboyedova \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 \u201cS\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 zaman\u0131 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ayda, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Ad\u0259rb\u0259ycanla ba\u011fl\u0131 kollegiya m\u00fc\u015faviri Qriboyedova nec\u0259 davam etm\u0259k bar\u0259d\u0259 t\u0259limat\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u0259xfi m\u0259ktubunda rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259n b\u0259hs edilir.Ba\u015fqa bir yeni fakt: \u00c7ar general Paskevi\u00e7\u0259 yaz\u0131r ki, \u201cpul t\u0259l\u0259bl\u0259ri farslar t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259dd edils\u0259, b\u00fct\u00fcn Ad\u0259rb\u0259ycan vilay\u0259tinin Farsdan ayr\u0131lmas\u0131na haz\u0131r olun\u201d.Alim m\u00fcqavil\u0259d\u0259n s\u00f6z\u00fcged\u0259n hiss\u0259nin t\u0259rc\u00fcm\u0259sini d\u0259 t\u0259qdim edib:\u201c(XV madd\u0259): \u201c\u015eah h\u0259zr\u0259tl\u0259ri \u00f6z d\u00f6vl\u0259tin\u0259 sakitliyi qaytarmaq v\u0259 \u00f6z t\u0259b\u0259\u0259l\u0259rind\u0259n haz\u0131rk\u0131 m\u00fcqavil\u0259 il\u0259 bu q\u0259d\u0259r xo\u015fb\u0259xtlikl\u0259 ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f m\u00fcharib\u0259d\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f b\u0259db\u0259xtlikl\u0259ri daha da art\u0131ra bil\u0259n h\u0259r \u015feyi k\u0259nar etm\u0259k kimi xeyirli, xilasedici niyy\u0259tl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259r\u0259k, \u201cAz\u0259rbaycan\u201d adlanan vilay\u0259tin b\u00fct\u00fcn \u0259halisin\u0259 v\u0259 m\u0259murlar\u0131na b\u00fcsb\u00fct\u00fcn v\u0259 tam ba\u011f\u0131\u015flanma \u0259ta edir. Hans\u0131 d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 m\u0259xsus olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, onlardan he\u00e7 k\u0259s \u00f6z h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 v\u0259 ya m\u00fcharib\u0259 \u0259rzind\u0259 v\u0259 ya rus ordusunun ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n vilay\u0259ti m\u00fcv\u0259qq\u0259ti tutdu\u011fu zaman davran\u0131\u015f\u0131na g\u00f6r\u0259 t\u0259qib\u0259, dini \u0259qid\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259hqir\u0259 m\u0259ruz qalmamal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p><div id=\"22887590577\" style=\"margin: 0px; padding: 0px; color: rgb(66, 66, 66); font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; white-space: normal; min-width: 600px; max-height: 338px; text-align: center;\"><\/div><p style=\"margin: 0px 0px 1em; padding: 0px; line-height: 1.6; min-height: 1em; color: rgb(66, 66, 66); font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; text-align: justify; white-space: normal;\">Bu fakt bir daha s\u00fcbut edir ki, Rusiya v\u0259 Qacar d\u00f6vl\u0259ti Az\u0259rbaycan adlanan co\u011frafiyan\u0131 iki hiss\u0259y\u0259 b\u00f6l\u00fcbl\u0259r\u201d.Z.\u018fliyev vur\u011fulay\u0131b ki, T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si Rusiya v\u0259 Qacarlar aras\u0131nda 90 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 ba\u011flan\u0131b:\u201cArt\u0131q aradan 200 il\u0259 yax\u0131n bir d\u00f6vr ke\u00e7m\u0259kd\u0259dir. M\u00fcqavil\u0259 h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259sini itirib. M\u00fcqavil\u0259ni ba\u011flayan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r &#8212; Rusiya \u0130mperiyas\u0131 v\u0259 Qacarlar d\u00f6vl\u0259ti art\u0131q yoxdur.Beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa g\u00f6r\u0259, T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si \u00f6l\u00fc m\u00fcqavil\u0259 v\u0259 \u00f6l\u00fc imzalara \u0259sasland\u0131\u011f\u0131ndan, h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259sini \u00e7oxdan itirib. M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 h\u00fcquqi varislik n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n baxanda Rusiyada 1917-ci ilin sosialist inqilab\u0131 h\u0259min ild\u0259 olan burjua inqilab\u0131ndan f\u0259rqli olaraq, \u00f6z\u00fcn\u00fc Rusiya \u0130mperiyas\u0131n\u0131n varisi elan etm\u0259yib. M\u00fcqavil\u0259nin h\u00fcquqi t\u0259r\u0259fini inc\u0259l\u0259dikc\u0259 m\u0259lum olur ki, \u0130ran da g\u0259r\u0259k b\u0259zi \u0259razil\u0259ri Az\u0259rbaycana qaytars\u0131n.\u018fg\u0259r bu g\u00fcn X\u0259z\u0259r d\u0259nizi Rusiyan\u0131n daxili d\u0259nizi hesab edilmirs\u0259, bu m\u0259ntiql\u0259, m\u00fcqavil\u0259d\u0259 ad\u0131 ke\u00e7\u0259n Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin h\u00fcquqi sahibliyi avtomatik olaraq itirilir v\u0259 mahiyy\u0259t etibar\u0131 il\u0259 bu iki i\u015ftirak\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259t yad \u0259razil\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 ancaq i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 statusu il\u0259 qalm\u0131\u015f olur.N\u0259 bol\u015fevik Rusiyas\u0131, n\u0259 d\u0259 1991-ci ilin dekabr\u0131nda yaranm\u0131\u015f m\u00fcasir Rusiya Federasiyas\u0131 \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n h\u00fcquqi varisi deyil. H\u0259tta V.\u0130.Lenin Sovet Rusiyas\u0131n\u0131 qurdu\u011fu zaman \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259lki \u00e7ar rejiminin varisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0259m\u00e7inin \u00e7ar d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid b\u00fct\u00fcn \u00f6hd\u0259likl\u0259rin, borclar\u0131n, m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin q\u00fcvv\u0259d\u0259n d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc elan etdi. \u0130ndiki \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 da h\u00fcquqi bax\u0131mdan Qacarlar d\u00f6vl\u0259tinin varisi deyil. Eyni zamanda T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin birinci madd\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu\u011fu kimi, bu m\u00fcqavil\u0259 yaln\u0131z Qacarlar s\u00fclal\u0259sinin hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259y\u0259 malik idi.M\u00fcqavil\u0259l\u0259rin h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259si v\u0259 m\u00fcdd\u0259tliliyi haqq\u0131nda 1969-cu ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f Vyana Konvensiyas\u0131na \u0259sas\u0259n, h\u0259m G\u00fcl\u00fcstan, h\u0259m d\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri haz\u0131rda q\u00fcvv\u0259d\u0259 olmayan v\u0259 he\u00e7 bir h\u00fcquqi m\u0259suliyy\u0259t yaratmayan \u00f6l\u00fc m\u00fcqavil\u0259l\u0259rdir\u201d.<\/p><iframe loading=\"lazy\" id=\"telegram-post-Axaraz-34561\" src=\"https:\/\/t.me\/Axaraz\/34561?embed=1\" width=\"100%\" height=\"\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" style=\"margin: 0px; padding: 0px; color: rgb(66, 66, 66); font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; text-align: justify; white-space: normal; overflow: hidden; color-scheme: light dark; border-width: initial; border-style: none; min-width: 320px; height: 751px;\"><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nil\u0259r iddia edir ki, Az\u0259rbaycan ad\u0131 1918-d\u0259 yaran\u0131b. Lakin Rusiyan\u0131n 19-cu \u0259srd\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sini imzalamas\u0131 zaman\u0131 istifad\u0259 etdiyi x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 m\u0259tnl\u0259rd\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan\u201d ad\u0131 yaz\u0131l\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":97393,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-97392","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97392","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97392"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97392\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97394,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97392\/revisions\/97394"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/97393"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}