{"id":97464,"date":"2023-12-31T21:24:10","date_gmt":"2023-12-31T17:24:10","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=97464"},"modified":"2023-12-31T21:24:10","modified_gmt":"2023-12-31T17:24:10","slug":"dunyanin-muxt%c9%99lif-olk%c9%99l%c9%99rind%c9%99-yeni-il-nec%c9%99-qeyd-olunur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=97464","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 Yeni il nec\u0259 qeyd olunur?"},"content":{"rendered":"\n<p>Yeni il &nbsp;s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda beyn\u0259lxalq bayramd\u0131r. Amma m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu bayram\u0131 f\u0259rqli t\u0259rzd\u0259 qeyd edirl\u0259r. B\u0259s yeni ili ilk d\u0259f\u0259 kiml\u0259r qeyd edib?<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259qvim ilinin yanvar\u0131n 1-d\u0259n hesablanmas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 46-c\u0131 ild\u0259 Roma imperatoru Yuli Sezar t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015fdur. Yanvar ay\u0131 giri\u015f v\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n, qap\u0131lar\u0131n v\u0259 b\u00fct\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131clar\u0131n tanr\u0131s\u0131 Roma allah\u0131 Yanusun \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 adland\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259xmin\u0259n 3 y\u00fcz il \u00f6nc\u0259 1700-ci ill\u0259rd\u0259 rus \u00e7ar\u0131 I Pyotr yanvar\u0131n 1-d\u0259 Yeni ilin qeyd edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar verdi. El\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 yolkalar\u0131n b\u0259z\u0259dilm\u0259si, at\u0259\u015ff\u0259\u015fanl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 kostyum karnavallar\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkili \u0259n\u0259n\u0259si yarand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 Yeni il nec\u0259 qeyd edilir?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259<\/strong>&nbsp;b\u00fct\u00fcn gec\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259 sat\u0131c\u0131lar\u0131 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn oyuncaqlar, t\u00fct\u0259kl\u0259r, maskalar v\u0259 \u015farlar sat\u0131rlar. U\u015faqlar yatmazdan \u0259vv\u0259l s\u00fcfr\u0259y\u0259 i\u00e7in\u0259 Santa Klausun h\u0259diyy\u0259 qoymas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bo\u015fqab, onun uzunqula\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 ba\u015fma\u011f\u0131n i\u00e7\u0259risin\u0259 ot qoyurlar. Saatlar gec\u0259 yar\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259nd\u0259 k\u00f6hn\u0259 ilin evd\u0259n \u00e7\u0131xmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ingilisl\u0259r evin arxa qap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131rlar. Sonra is\u0259 evin \u00f6n qap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131r v\u0259 yeni ili qar\u015f\u0131lay\u0131rlar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Macar\u0131standa<\/strong>&nbsp;yeni ilin ilk saniy\u0259sind\u0259 u\u015faqlar t\u00fct\u0259k, s\u00fcms\u00fc v\u0259 fit \u00e7alma\u011fa ba\u015flay\u0131rlar. Onlar inan\u0131rlar ki, bununla \u015f\u0259r ruhlar evd\u0259n qovulur v\u0259 ev\u0259 xo\u015fb\u0259xtlik g\u0259lir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Almanlar&nbsp;<\/strong>Yeni il gec\u0259si Santa Klausun uzunqulaqla g\u0259ldiyin\u0259 inan\u0131rlar. Burada da u\u015faqlar yatmazdan \u0259vv\u0259l s\u00fcfr\u0259y\u0259 i\u00e7in\u0259 Santa Klausun h\u0259diyy\u0259 qoymas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bo\u015fqab, onun uzunqula\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 ba\u015fma\u011f\u0131n i\u00e7\u0259risin\u0259 ot qoyurlar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130taliyada<\/strong>&nbsp;k\u00f6hn\u0259 ilin son d\u0259qiq\u0259sind\u0259 evd\u0259ki s\u0131nm\u0131\u015f bo\u015fqablar\u0131, k\u00f6hn\u0259 paltarlar\u0131 v\u0259 h\u0259tta mebell\u0259ri at\u0131rlar. U\u015faqlar is\u0259 gec\u0259 s\u00fcp\u00fcrg\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00f6c\u00fcz\u0259vi Befanan\u0131n g\u0259lm\u0259sini v\u0259 soban\u0131n borusundan ev\u0259 daxil olmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r. Bu sehrli p\u0259ri soban\u0131n k\u0259nar\u0131na as\u0131lm\u0131\u015f ayaqqab\u0131lar\u0131n i\u00e7\u0259risin\u0259 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259diyy\u0259l\u0259r qoyur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir&nbsp;<strong>\u00c7ind\u0259<\/strong>&nbsp;Yeni il f\u0259n\u0259r bayram\u0131d\u0131r. Yeni il gec\u0259si k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r v\u0259 meydanlarda \u00e7oxlu sayda ki\u00e7ik f\u0259n\u0259rl\u0259r yand\u0131r\u0131l\u0131r. \u00c7inlil\u0259r inan\u0131rlar ki, f\u0259n\u0259rl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xan i\u015f\u0131q \u015f\u0259r q\u00fcvv\u0259l\u0259ri uzaqla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yaponiyada<\/strong>&nbsp;u\u015faqlar Yeni ili t\u0259z\u0259 geyiml\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131rlar v\u0259 bunun onlara sa\u011fl\u0131q v\u0259 u\u011fur g\u0259tir\u0259c\u0259yin\u0259 inan\u0131rlar. Yeni il gec\u0259si onlar yast\u0131qlar\u0131n\u0131n alt\u0131na arzulad\u0131qlar\u0131 \u0259\u015fyan\u0131n \u015f\u0259klini qoyurlar v\u0259 inan\u0131rlar ki, bununla arzular\u0131 yerin\u0259 yet\u0259c\u0259kdir. Yaponiyada \u015eaxta baban\u0131 \u201cSeqa\u00e7u-san\u201d, y\u0259ni \u201cc\u0259nab Yeni il\u201d adland\u0131r\u0131rlar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hindistanda<\/strong>&nbsp;Yeni ili il \u0259rzind\u0259 s\u0259kkiz d\u0259f\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131rlar. Qudi Padva adlanan bel\u0259 g\u00fcnl\u0259rin birind\u0259 nim-nim a\u011fac\u0131n\u0131n yarpa\u011f\u0131n\u0131 yem\u0259k laz\u0131md\u0131r. Onun \u00e7ox ac\u0131 v\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z dad\u0131 var. Amma hindlil\u0259r inan\u0131rlar ki, bu yarpaq onlar\u0131 x\u0259st\u0259lik v\u0259 b\u0259db\u0259xtlikl\u0259rd\u0259n hifz ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bolqar\u0131standa<\/strong>&nbsp;yeni ili \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq evd\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131rlar. Evin \u0259n ki\u00e7iyi yolkan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanaraq ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn mahn\u0131lar oxuyur. Ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri is\u0259 ona h\u0259diyy\u0259l\u0259r verirl\u0259r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>AB\u015e, Kanada, B\u00f6y\u00fck Britaniya<\/strong>&nbsp;v\u0259&nbsp;<strong>Q\u0259rbi Avropa&nbsp;<\/strong>\u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u015eaxta baban\u0131 Santa Klaus adland\u0131r\u0131rlar. Santa Klaus a\u011f x\u0259zli q\u0131rm\u0131z\u0131 g\u00f6d\u0259kc\u0259 v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 \u015falvar geyinir. Ba\u015f\u0131na da q\u0131rm\u0131z\u0131 papaq qoyur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130sve\u00e7d\u0259<\/strong>&nbsp;\u015eaxta baba qarmaqvar\u0131 burnu olan Yultomten v\u0259 c\u0131rtdanboylu Yulnissard\u0131r. Onlar\u0131n h\u0259r ikisi bayram g\u00fcn\u00fc p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259rin alt\u0131na h\u0259diyy\u0259l\u0259r qoyurlar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fransada<\/strong>&nbsp;iki \u015eaxta baba var. Onlardan biri Per-Noel, y\u0259ni Noel babad\u0131r. Z\u0259nbill\u0259rd\u0259 u\u015faqlara h\u0259diyy\u0259 g\u0259tir\u0259n Noel baba \u00e7ox xeyirxahd\u0131r. Dig\u0259rinin ad\u0131 is\u0259 \u015ealandd\u0131r. Uzunsaqqal \u015ealand x\u0259z papaq v\u0259 isti palto geyinir. Onun s\u0259b\u0259tind\u0259 nadinc v\u0259 t\u0259nb\u0259l u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ubuqlar olur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rum\u0131niyada<\/strong>&nbsp;\u015eaxta baban\u0131 Mo\u015f Kre\u00e7un,&nbsp;<strong>\u00d6zb\u0259kistanda<\/strong>&nbsp;is\u0259 Korbobo adland\u0131r\u0131rlar. Korbobo zolaql\u0131 x\u0259l\u0259t geyinir v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 araq\u00e7\u0131n tax\u0131r. O, i\u00e7\u0259risind\u0259 yeni il h\u0259diyy\u0259l\u0259ri il\u0259 dolu kis\u0259l\u0259r y\u00fckl\u0259nmi\u015f uzunqula\u011fa minir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Az\u0259rbaycan, Rusiya&nbsp;<\/strong>v\u0259 dig\u0259r ke\u00e7mi\u015f sovet \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 Qriqorian t\u0259qvimind\u0259n d\u0259 istifad\u0259 edilir, yeni il is\u0259 dekabr\u0131n 31-d\u0259n yanvar\u0131n 1-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 daxil olur. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 yeni il dedikd\u0259 b\u0259z\u0259nmi\u015f yolka, b\u00fct\u00fcn gec\u0259 davam ed\u0259n \u015f\u0259nlikl\u0259r, bayram sa\u011fl\u0131qlar\u0131 v\u0259 yeni il h\u0259diyy\u0259l\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin \u015eaxta baba yada d\u00fc\u015f\u00fcr. \u015eaxta baba a\u011f x\u0259zli q\u0131rm\u0131z\u0131 k\u00fcrk geyinir. Onun uzun a\u011f saqqal\u0131 v\u0259 \u0259sas\u0131 olur. O, Qar q\u0131z il\u0259 birlikd\u0259 u\u015faqlara h\u0259diyy\u0259l\u0259r g\u0259tirir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni ili nec\u0259 qeyd etm\u0259yinizd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq \u00e7al\u0131\u015f\u0131n onu \u015f\u0259n v\u0259 unudulmaz t\u0259\u0259ss\u00fcratlarla qar\u015f\u0131layas\u0131n\u0131z. Qoy, bu bayram siz\u0259 parlaq \u00fcmidl\u0259r b\u0259x\u015f etsin v\u0259 g\u0259l\u0259n il b\u00fct\u00fcn arzular\u0131n\u0131z h\u0259yata ke\u00e7sin. &nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni il &nbsp;s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda beyn\u0259lxalq bayramd\u0131r. Amma m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu bayram\u0131 f\u0259rqli t\u0259rzd\u0259 qeyd edirl\u0259r. B\u0259s yeni ili ilk d\u0259f\u0259 kiml\u0259r qeyd edib?<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":97465,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-97464","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97464","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97464"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97464\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97466,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97464\/revisions\/97466"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/97465"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97464"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}