{"id":97579,"date":"2024-01-06T18:45:22","date_gmt":"2024-01-06T14:45:22","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=97579"},"modified":"2024-01-07T09:02:50","modified_gmt":"2024-01-07T05:02:50","slug":"nobel-mukafati-haqqinda-maraqli-faktlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=97579","title":{"rendered":"Nobel m\u00fckafat\u0131 haqq\u0131nda maraql\u0131 faktlar"},"content":{"rendered":"\n<p>Nobel m\u00fckafat\u0131 27 noyabr 1895-ci ild\u0259 \u0130sve\u00e7li ixtira\u00e7\u0131s\u0131-alim Alfred Nobelin (1833-1896) v\u0259siyy\u0259ti \u0259sas\u0131nda t\u0259sis edilmi\u015f v\u0259 ilk d\u0259f\u0259 sahibin\u0259 1901-ci ild\u0259 t\u0259qdim olunmu\u015fdur. Nobel m\u00fckafat\u0131 \u0130sve\u00e7 Kral Elml\u0259r Akademiyas\u0131, Karolinska \u0130nstitutu v\u0259 Norve\u00e7 Nobel Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 ya t\u0259\u015fkilatlara fizika, kimya, \u0259d\u0259biyyat, s\u00fclh v\u0259 tibb sah\u0259sind\u0259 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 u\u011furlara g\u00f6r\u0259 verilir. \u0130qtisadiyyat \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131 1968-ci ild\u0259 \u0130sve\u00e7in M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 &#8212; Sveriges Riksbank t\u0259r\u0259find\u0259n bank\u0131n 300 illiyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259sis edilib v\u0259 1969-cu ild\u0259n etibar\u0259n iqtisadiyyat elmin\u0259 verilmi\u015f t\u00f6hf\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259qdim edilir. Bu m\u00fckafat ilk d\u0259f\u0259 olaraq, 1969-cu ild\u0259 &#171;iqtisadi prosesl\u0259rin t\u0259hlili \u00fc\u00e7\u00fcn dinamik modell\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 t\u0259tbiqin\u0259 g\u00f6r\u0259&#187; Danimarka v\u0259 Norve\u00e7 aliml\u0259ri Yan Tinberqen v\u0259 Raqnar Frisx\u0259 verilmi\u015fdir. 2009-cu ild\u0259 bu m\u00fckafat\u0131 alm\u0131\u015f Elinor Ostrom iqtisadiyyat \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131 alm\u0131\u015f ilk qad\u0131nd\u0131r.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kriptoinvests.files.wordpress.com\/2020\/01\/alfred-nobel-kvadrat.jpg?w=248&amp;h=248\" alt=\"alfred-nobel-kvadrat\" class=\"wp-image-9370\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Fedai.az kriptoinvest.az-a istinad\u0259n bildirir ki,\u00a0 Alfred Nobel 1867-ci ild\u0259 dinamiti, 1887-ci ild\u0259 is\u0259 partlay\u0131c\u0131 jelatin v\u0259 t\u00fcst\u00fcs\u00fcz nitrogliserin tozu k\u0259\u015ff edir. Onun bu k\u0259\u015ffl\u0259ri tikinti v\u0259 h\u0259rbi s\u0259nayed\u0259 istifad\u0259 olunur v\u0259 ona b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259t g\u0259tirir.\u00a01988-ci ild\u0259 Nobelin qarda\u015f\u0131 Fransda v\u0259fat edir v\u0259 fransiz q\u0259zeti s\u0259hv\u0259n onu Alfred Nobelin \u00f6z\u00fc z\u0259nn ed\u0259r\u0259k ona h\u0259sr edilmi\u015f &#171;\u00d6l\u00fcm taciri v\u0259fat etdi&#187; ad\u0131nda nekroloq d\u0259rc edir. Alfred bunu oxuyur v\u0259 t\u0259sirl\u0259nir. Bu hadis\u0259d\u0259n sonra O, s\u0259rv\u0259tinin m\u00fcyy\u0259n hiss\u0259sini h\u0259r il fizika, kimya, tibb, \u0259d\u0259biyyat v\u0259 s\u00fclh \u00fczr\u0259 yenilikl\u0259r g\u0259tir\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 verilm\u0259si v\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Nobel fondunun yarad\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 v\u0259siyy\u0259tnam\u0259 yaz\u0131r. Nobel elm sah\u0259sind\u0259 riyaziyyat\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259 siyah\u0131ya daxil ets\u0259 d\u0259, sonradan onu siyah\u0131dan \u00e7\u0131xar\u0131r. B\u0259zil\u0259ri bu q\u0259rar\u0131 isve\u00e7li riyaziyyat\u00e7\u0131 Mittaq-Lefflerin ad\u0131 il\u0259 ba\u011flay\u0131r. Bel\u0259 ki, deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 o daim Stokholm universiteti \u00fc\u00e7\u00fcn ian\u0259l\u0259r t\u0259l\u0259b etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, Nobel onu he\u00e7 sevmirdi. Dig\u0259r bir versiyaya g\u00f6r\u0259 is\u0259 Nobel Sofiya Kovalevskaya adl\u0131 qad\u0131na a\u015fiq oldu\u011fu halda o Mittaq-Leffleri se\u00e7mi\u015fdir v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 Nobel riyyaziyat\u00e7\u0131lar\u0131 m\u00fckafatdan m\u0259hrum etmi\u015fdi. Nobel 10 dekabr 1896-c\u0131 ild\u0259 \u0130taliyan\u0131n San Remo \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259fat etdir v\u0259 1901-ci ild\u0259n etibar\u0259n onun ad\u0131na t\u0259sis edil\u0259n fonddan m\u00fckafatlar verilir. Nobel m\u00fckafat\u0131 haz\u0131rda d\u00fcnyada \u0259n prestejli m\u00fckafatlardan biri hesab edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Nobel m\u00fckafat\u0131 laureatlar\u0131n\u0131n t\u0259ltif olunma m\u0259rasiml\u0259ri h\u0259r il dekabr\u0131n 10-da, Alfred Nobelin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ild\u00f6n\u00fcm\u00fcnd\u0259 Stokholmda ke\u00e7irilir. Yaln\u0131z s\u00fclh m\u00fckafat\u0131 laureata Norve\u00e7in paytaxt\u0131 Osloda t\u0259qdim edilir. M\u00fckafat\u0131 \u0130sve\u00e7 kral\u0131 \u00f6z\u00fc \u015f\u0259xs\u0259n t\u0259qdim edir.&nbsp;Laureatlara veril\u0259n m\u00fckafata medal, \u015f\u0259xsi diplom v\u0259 pul m\u00fckafat\u0131 daxildir. 1901-ci ild\u0259 ilk Nobel m\u00fckafat\u0131 laureatlar\u0131na 150.782 \u0130sve\u00e7 kronu verilib. Haz\u0131rda bu m\u0259bl\u0259\u011f t\u0259qrib\u0259n 1.3 milyon dollar t\u0259\u015fkil edir.&nbsp;Kimya, fizika, \u0259d\u0259biyyat, tibb v\u0259 fiziologiya \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafatlar\u0131n\u0131n medallar\u0131 Erik Lindberq, Nobel s\u00fclh m\u00fckafat\u0131n\u0131n medal\u0131 Qustav Vigeland v\u0259 iqtisadiyyat \u00fczr\u0259 m\u00fckafat\u0131n\u0131n medal\u0131 is\u0259 Qunver Svensson Lundqvist t\u0259r\u0259find\u0259n dizayn edilib.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kriptoinvests.files.wordpress.com\/2020\/01\/nobelrous-lead.jpg?w=723\" alt=\"nobelrous-lead\" class=\"wp-image-9374\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>1901-2019 ill\u0259r \u0259rzind\u0259&nbsp; 923 laureat v\u0259 27 t\u0259\u015fkilat Nobel m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Onlardan 84-\u00fc \u0130qtisad elml\u0259ri laureat\u0131d\u0131r. Nobel m\u00fckafat\u0131 alan 923 n\u0259f\u0259rd\u0259n 54-\u00fc qad\u0131nlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Maraql\u0131 faktlar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>1901-ci ild\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131n\u0131 ilk d\u0259f\u0259 Henry Dunant v\u0259 Frederic Passy ol\u0131b;<\/li>\n\n\n\n<li>1903-c\u00fc ild\u0259 Fizika \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131n\u0131, 1911-ci ild\u0259 is\u0259 kimya \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131n\u0131 qazanan Mariya K\u00fcri, h\u0259m bu m\u00fckafat\u0131n\u0131 qazanan ilk qad\u0131n, h\u0259m d\u0259 iki m\u00fcxt\u0259lif elm sah\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131n\u0131 qazanan ilk \u015f\u0259xs olaraq tarix\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb;<\/li>\n\n\n\n<li>Malala Yousafzai 2014-c\u00fc ild\u0259 s\u00fclh \u00fczr\u0259 m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n \u0259n g\u0259nc (17 ya\u015f) laureatd\u0131r. Ona q\u0259d\u0259r is\u0259 Lawrence Bragg&nbsp;bu m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n \u0259n g\u0259nc laureat hesab edilirdi. 1915-ci ild\u0259 fizika \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131 alark\u0259n onun 25 ya\u015f\u0131 olub;<\/li>\n\n\n\n<li>D\u00fcnyan\u0131n \u0259n ya\u015fl\u0131 nobel\u00e7isi 97 ya\u015fl\u0131 John B. Goodenough&nbsp;2019-cu ild\u0259 kimya \u00fczr\u0259 m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb;<\/li>\n\n\n\n<li>D\u00fcnyan\u0131n \u0259n uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc Nobel laureat\u00e7\u0131s\u0131 is\u0259 1986-c\u0131 ild\u0259 fiziologiya v\u0259 tibb elmi \u00fczr\u0259 m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n Rita Levi-Montalcinidir;<\/li>\n\n\n\n<li>Q\u0131rm\u0131z\u0131 Xa\u00e7 Komit\u0259si Nobel s\u00fclh m\u00fckafat\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb;<\/li>\n\n\n\n<li>Amerikal\u0131 alim J. Bardeen (1956 v\u0259 1972) fizika \u00fczr\u0259, ingilis al\u0131m F. Sanger (1958 v\u0259 1980) kimya \u00fczr\u0259, BMT-nin Qa\u00e7q\u0131nlar \u00fczr\u0259 Ali Komissiyas\u0131 (UNHCR) s\u00fclh \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131n\u0131 iki d\u0259f\u0259 qazan\u0131b;<\/li>\n\n\n\n<li>Linus Pauling yegan\u0259 insand\u0131r ki, iki f\u0259rqli v\u0259 aidiyy\u0259ti olmayan sah\u0259 \u00fczr\u0259 &#8212; kimya (1954) v\u0259 s\u00fclh (1962) Nobel m\u00fckafatlar\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"730\" src=\"https:\/\/kriptoinvests.files.wordpress.com\/2020\/01\/730-e1580277293741.jpg?w=723\">Nobel m\u00fckafat\u0131n\u0131n t\u0259qdimetm\u0259 m\u0259rasimi<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259zunlar\u0131 \u0259n \u00e7ox Nobel m\u00fckafat\u0131 alm\u0131\u015f 10 univeristet:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1. Kolumbiya Universiteti (96)<br>2. Kembric Universiteti (88)<br>3. \u00c7ikaqo Universiteti (87)<br>4. Massa\u00e7uets Texnologiya \u0130nstitutu (77)<br>5. Harvard Universiteti (76)<br>6. Heydelberq Universiteti (54)<br>7. Stenford Universiteti (54)<br>8. Oksford Universiteti (48)<br>9. Paris Universiteti (47)<br>10. Yale Universiteti (49)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nobel m\u00fckafat\u0131 alm\u0131\u015f m\u00fcs\u0259lmanlar:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fnv\u0259r S\u0259dat &#8212;&nbsp;<\/strong>\u0130lk m\u00fcs\u0259lman Nobel laureat\u0131 1970-1981 ill\u0259r aras\u0131 Misir\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n \u018fnv\u0259r S\u0259datd\u0131r. O, Nobel S\u00fclh M\u00fckafat\u0131n\u0131 1978-ci ild\u0259 \u0130srailin Ba\u015f Naziri Menahem Beginl\u0259 birlikd\u0259 &#171;Kemp-Devidd\u0259 imzalanan Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 s\u00fclh prosesi haqq\u0131nda ikit\u0259r\u0259fli raz\u0131la\u015fmalara v\u0259 Misirl\u0259 \u0130srail aras\u0131nda s\u00fclh\u0259 verdikl\u0259ri t\u00f6hf\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259&#187; al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Abdus Salam &#8212;&nbsp;<\/strong>1979-cu ild\u0259 Fizika \u00fczr\u0259 nobel M\u00fckafat\u0131n\u0131 Pakistan \u0259silli alim Abdus Salam \u015eeldon Li Qle\u015fou v\u0259 Stiven Vaynberql\u0259 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edib. Bu alim\u0259 m\u00fckafat &#171;elementar hiss\u0259cikl\u0259r aras\u0131nda vahid z\u0259if v\u0259 elektromaqnit qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259siri teoriyas\u0131, eyni zamanda z\u0259if neytral caril\u0259rin proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na verdiyi t\u00f6hf\u0259y\u0259&#187; g\u00f6r\u0259 verilib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u0259cib M\u0259hfuz &#8212;&nbsp;<\/strong>\u018fd\u0259biyyat \u00fczr\u0259 1988-ci ild\u0259 Nobel alan ilk m\u00fcs\u0259lman yaz\u0131\u00e7\u0131. O, \u0259s\u0259rl\u0259rini \u0259r\u0259b dilind\u0259 yaz\u0131rd\u0131 v\u0259 yaln\u0131z frans\u0131z dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunandan sonra d\u00fcnya t\u0259r\u0259find\u0259n k\u0259\u015ff edilib. \u018fn m\u0259\u015fhur \u0259s\u0259ri &#171;Qahir\u0259 trilogiyas\u0131&#187;-d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yasir \u018fr\u0259fat &#8212;&nbsp;<\/strong>1994-c\u00fc ild\u0259 Nobel S\u00fclh M\u00fckafat\u0131 F\u0259l\u0259stinin lideri Yasir \u018fr\u0259fata \u0130srailin siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri \u0130shak Rabin v\u0259 \u015eimon Peresl\u0259 birg\u0259 &#171;Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 s\u00fclh\u00fcn b\u0259rq\u0259rar olunmas\u0131na verdiyi t\u00f6hf\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259&#187; al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fhm\u0259d Z\u0259vail &#8212;&nbsp;<\/strong>1999-cu ild\u0259 kimya sah\u0259si \u00fczr\u0259 Nobel M\u00fckafat\u0131n\u0131 layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. \u018f.Z\u0259vail elm al\u0259mind\u0259 femtokimyan\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan alim kimi tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eirin \u0130badi &#8212;&nbsp;<\/strong>\u0130lk m\u00fcs\u0259lman qad\u0131n Nobel m\u00fckafat\u00e7\u0131s\u0131 iranl\u0131 h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi. O, &#171;\u0130randa insan h\u00fcquqlar\u0131, x\u00fcsus\u0259n qad\u0131n v\u0259 u\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259&#187; m\u00fckafat\u0131 qazan\u0131b. \u015e.\u0130badi \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda \u00f6z islamsev\u0259rliyi v\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliyi il\u0259 se\u00e7ilib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fl-Baradey &#8212;<\/strong>&nbsp;\u018fl-Baradey Atom Enerjisi \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq Agentlikl\u0259 birg\u0259 &#171;n\u00fcv\u0259 silah\u0131n\u0131n h\u0259rbi m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 dinc m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edildiyi t\u0259dqird\u0259 maksimal t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 s\u0259yl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259&#187; m\u00fckafat\u0131 al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yunis M\u0259h\u0259mm\u0259d &#8212;&nbsp;<\/strong>Banqlade\u015fd\u0259n olan Yunis M\u0259h\u0259mm\u0259d \u00f6z\u00fcn\u00fcn yaratd\u0131\u011f\u0131 &#171;Grameen bank&#187;la birg\u0259 &#171;a\u015fa\u011f\u0131dan iqtisadi v\u0259 sosial inki\u015faf\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259ki s\u0259yl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259&#187; Nobel S\u00fclh m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. O iqtisad elml\u0259ri \u00fczr\u0259 professordur v\u0259 yoxsullar \u00fc\u00e7an mikro-kreditl\u0259rin verilm\u0259si, eyni zamanda &#171;k\u0259nd hakimiyy\u0259ti&#187; ideyalar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Orxan Pamuk &#8212;<\/strong>&nbsp;&#171;M\u0259nim ad\u0131m q\u0131rm\u0131z\u0131&#187; \u0259s\u0259ri il\u0259 Nobel M\u00fckafat\u0131 alan ilk T\u00fcrkiy\u0259li Orxan Pamukdur. 2006-c\u0131 ild\u0259 o bu m\u00fckafat\u0131 &#171;\u00f6z do\u011fma \u015f\u0259h\u0259rinin melanxolik ruhunu axtarark\u0259n m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin toqqu\u015fmas\u0131na v\u0259 qar\u0131\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan yeni i\u015far\u0259l\u0259r tapd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259&#187; al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ellen Conson-Syorlif, Qbovi Leyma v\u0259 Karaman &#8212;&nbsp;<\/strong>2011-ci ild\u0259 m\u00fckafat qrup hal\u0131nda Liberiyal\u0131 Ellen Conson-Syorlif, Qbovi Leyma v\u0259 Y\u0259m\u0259nd\u0259n olan Karamana &#171;s\u00fclhm\u0259raml\u0131l\u0131q f\u0259aliy\u0259tind\u0259 v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 u\u011frunda apard\u0131qlar\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259&#187; t\u0259qdim olunub.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Malala Yousafzai &#8212;&nbsp;<\/strong>\u018fsl\u0259n Pakistanl\u0131 olan Malala, Taliban h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Svat vadisind\u0259 q\u0131zlar\u0131n m\u0259kt\u0259bd\u0259 oxumas\u0131na qoydu\u011fu qada\u011faya qar\u015f\u0131 f\u0259al m\u00fcbariz\u0259si il\u0259 tan\u0131n\u0131r. O, 2009-cu ild\u0259, h\u0259l\u0259 11 ya\u015f\u0131nda ik\u0259n T\u0259hriki-Taliban rejiminin n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda olan b\u00f6lg\u0259d\u0259ki ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 v\u0259 Taliban\u0131n v\u0259h\u015filikl\u0259ri bar\u0259d\u0259 BBC \u00fc\u00e7\u00fcn yazma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bloqun hesab\u0131na m\u0259\u015fhurla\u015f\u0131b. 2014-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 Nobel S\u00fclh m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fziz Sancar<\/strong>&nbsp;&#8212; milliy\u0259tc\u0259 t\u00fcrk olan \u018fziz Sancar 2015-ci ild\u0259 kimya \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya tarixind\u0259 iki Nobel laureat\u0131 \u00f6z\u00fc \u015f\u0259xs\u0259n bu m\u00fckafatdan imtina edib. Onlardan biri Jan-Paul Sartredir. O, 1964-c\u00fc ild\u0259 ona t\u0259qdim edil\u0259n \u0259d\u0259biyyat \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131ndan imtina edib, bunun s\u0259b\u0259bi is\u0259 onun b\u00fct\u00fcn r\u0259smi t\u0259ltifl\u0259rd\u0259n xo\u015flanmamas\u0131d\u0131r. Dig\u0259r insan Le Duc Thodur. O, 1973-c\u00fc ild\u0259 Nobel s\u00fclh m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcls\u0259 d\u0259, Vyetnamda m\u00f6vcud olan m\u00fcharib\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 ondan imtina edib. Lakin Nobel m\u00fckafatlar\u0131ndan imtina bununla bitmir. 4 Nobel laureat\u0131 da onlara t\u0259qdim edil\u0259n m\u00fckafatlardan imtina edib, ancaq bu d\u0259f\u0259 s\u0259b\u0259b tamam ba\u015fqa idi. Bel\u0259 ki, fa\u015fist lideri Adolf Hitler 3 alman nobel\u00e7isini &#8212; kimya \u00fczr\u0259 Nobel laureatlar\u0131 Richard Kuhnu (1938), Adolf Butenandt\u0131 (1939), fiziologiya v\u0259 tibb \u00fczr\u0259 laureat Gerhard Domagk\u0131 layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fckl\u0259ri m\u00fckafatlardan imtinaya m\u0259cbur edib. 1958-ci ild\u0259 \u0259d\u0259biyyat \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n Boris Pasternak\u0131 is\u0259 bu m\u00fckafatdan imtinaya v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 oldu\u011fu SSR\u0130 m\u0259cbur edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nobel m\u00fckafat\u0131 27 noyabr 1895-ci ild\u0259 \u0130sve\u00e7li ixtira\u00e7\u0131s\u0131-alim Alfred Nobelin (1833-1896) v\u0259siyy\u0259ti \u0259sas\u0131nda t\u0259sis edilmi\u015f v\u0259 ilk d\u0259f\u0259 sahibin\u0259 1901-ci ild\u0259 t\u0259qdim olunmu\u015fdur. Nobel<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":97580,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-97579","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97579","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97579"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97579\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97582,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97579\/revisions\/97582"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/97580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}