{"id":97653,"date":"2024-01-14T19:00:10","date_gmt":"2024-01-14T15:00:10","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=97653"},"modified":"2024-01-14T19:00:10","modified_gmt":"2024-01-14T15:00:10","slug":"ilk-az%c9%99rbaycanli-qadin-t%c9%99yyar%c9%99ci-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=97653","title":{"rendered":"\u0130lk az\u0259rbaycanl\u0131 qad\u0131n t\u0259yyar\u0259\u00e7i"},"content":{"rendered":"\n<p>H\u0259r bir xalq\u0131n tarixind\u0259 silinm\u0259z iz qoymu\u015f g\u00f6rk\u0259mli qad\u0131nlar\u0131 vard\u0131r. \u018fsrl\u0259r, q\u0259rin\u0259l\u0259r ke\u00e7ir, lakin bu qad\u0131nlar\u0131n xidm\u0259tl\u0259ri n\u0259inki unudulmur, h\u0259tta g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6rn\u0259k olur. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n da tarixind\u0259 g\u00f6rk\u0259mli qad\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r az olmam\u0131\u015fd\u0131r. Onlar \u00f6zl\u0259rinin n\u0259cib, \u00fclvi hissl\u0259rini ka\u011f\u0131za k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcb \u015feirl\u0259r, romanlar yazm\u0131\u015f, g\u00f6z\u0259l mahn\u0131lar b\u0259st\u0259l\u0259mi\u015f, \u015f\u00f6hr\u0259ti d\u00fcnyaya yay\u0131lan xal\u00e7alar toxumu\u015f, B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015f v\u0259 d\u00f6vl\u0259t i\u015fl\u0259rind\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r. Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 arxa c\u0259bh\u0259d\u0259 d\u0259 gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz i\u015fl\u0259mi\u015f v\u0259 yar\u0131ac-yar\u0131tox qalaraq c\u0259bh\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rmi\u015f, q\u0259l\u0259b\u0259nin qazan\u0131lmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynam\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn qo\u015fun n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, aviasiyan\u0131n da \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus rolu olmu\u015fdur. H\u0259min c\u0259sur \u015fahinl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 pilotlar\u0131n da x\u00fcsusi xidm\u0259tl\u0259ri olub. Onlardan H\u00fcseynbala \u018fliyev, Adil Quliyev, M\u0259zahir Abbasov v\u0259 qad\u0131n t\u0259yyar\u0259\u00e7il\u0259rd\u0259n Z\u00fcleyxa Seyidm\u0259mm\u0259dova, Leyla M\u0259mm\u0259db\u0259yova, Sona Nuriyeva v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 hava d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k \u015f\u00fcca\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n ilk qad\u0131n t\u0259yyar\u0259\u00e7il\u0259rind\u0259n biri d\u0259 Z\u00fcleyxa Seyidm\u0259mm\u0259dova olmu\u015fdur. O, 22 mart 1919-cu ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdur. Atas\u0131 Mirh\u0259bib a\u011fa dini t\u0259hsil alm\u0131\u015f, h\u0259m d\u0259 d\u00fcny\u0259vi ali m\u0259kt\u0259bd\u0259 oxumu\u015fdur. M\u00fchasib olan Mirh\u0259bib a\u011fa m\u0259\u015fhur xeyriyy\u0259\u00e7i, Bak\u0131 milyon\u00e7usu Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin sa\u011f \u0259li say\u0131l\u0131rd\u0131. O, Hac\u0131n\u0131n v\u0259saitini n\u0259 q\u0259d\u0259r v\u0259 nec\u0259 x\u0259rcl\u0259diyini q\u0259piyin\u0259d\u0259k hesablay\u0131r, h\u0259r ay\u0131n sonunda Ta\u011f\u0131yev\u0259 m\u0259lumat verirdi. Sovet h\u00f6kum\u0259ti quruldaqdan sonra yeni yaranm\u0131\u015f h\u00f6kum\u0259t Mirh\u0259bib a\u011fan\u0131n Tatarski (indiki \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fov) k\u00fc\u00e7\u0259sind\u0259ki ikim\u0259rt\u0259b\u0259li evini v\u0259 1915-ci ild\u0259 \u015e\u00fcv\u0259landa tikdirdiyi ba\u011f evini \u0259lind\u0259n al\u0131r. Mirh\u0259bib a\u011fa da, ail\u0259si d\u0259 h\u0259min ba\u011f\u0131 \u00e7ox sevirdil\u0259r. \u018fn \u00e7ox da k\u00f6rp\u0259 \u00f6vlad\u0131, od par\u00e7as\u0131 Z\u00fcleyxa xan\u0131m\u2026 \u00c7\u00fcnki burada balaca q\u0131zc\u0131\u011faz geni\u015fliy\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r, arabir evl\u0259rinin \u00fcst\u00fcnd\u0259n u\u00e7an t\u0259yyar\u0259l\u0259ri g\u00f6r\u0259nd\u0259 \u00e7i\u00e7\u0259yi \u00e7\u0131rtlay\u0131rd\u0131. Qollar\u0131n\u0131 t\u0259yyar\u0259 kimi a\u00e7\u0131b h\u0259y\u0259td\u0259 d\u00f6vr\u0259 vurur, sanki qu\u015f kimi s\u00fcz\u00fcrd\u00fc. D\u0259c\u0259lliyind\u0259n, inadkarl\u0131\u011f\u0131ndan n\u0259 q\u0259d\u0259r dilxor olsalar da, ata-anas\u0131 yen\u0259 d\u0259 ona g\u00fcv\u0259nir, g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 inan\u0131rd\u0131lar. Z\u00fcleyxa xan\u0131m oxudu\u011fu 16 sayl\u0131 m\u0259kt\u0259bd\u0259 d\u0259rs \u0259la\u00e7\u0131s\u0131 idi. Valideynl\u0259ri onun ali t\u0259hsil al\u0131b neft m\u00fch\u0259ndisi olmas\u0131n\u0131 ist\u0259yirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq g\u00fcnl\u0259rin bir g\u00fcn\u00fcnd\u0259&#8230;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mf.b37mrtl.ru\/rbthmedia\/images\/2022.02\/original\/620261c9ba8ac0629877c533.jpg\" alt=\"\" style=\"aspect-ratio:1.408450704225352;width:770px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Z\u00fcleyxa H\u0259bib q\u0131z\u0131 1935-ci ild\u0259 Bak\u0131 aeroklubunu, 1936-c\u0131 ild\u0259 \u018fzizb\u0259yov ad\u0131na Az\u0259rbaycan S\u0259naye Universitetini, 1941-ci ild\u0259 is\u0259 N.Y.Jukovski ad\u0131na H\u0259rbi Hava Akademiyas\u0131n\u0131 bitirmi\u015fdir. O, ikinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259yyar\u0259\u00e7i v\u0259 qad\u0131nlardan ibar\u0259t q\u0131r\u0131c\u0131 aviasiya polkunun komandir m\u00fcavini olmu\u015f, 500-d\u0259n art\u0131q d\u00f6y\u00fc\u015f u\u00e7u\u015fu ke\u00e7irmi\u015fdir. T\u0259yyar\u0259\u00e7il\u0259r arams\u0131z u\u00e7u\u015flarla d\u00fc\u015fm\u0259nin yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razil\u0259rd\u0259 aerodromlar\u0131, ordu hiss\u0259l\u0259rini v\u0259 texnikan\u0131 bombalay\u0131b m\u0259hv etm\u0259kl\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259ni yax\u0131nla\u015fd\u0131rm\u0131\u015flar. N\u0259hay\u0259t, 9 may 1945-c\u0131 il Q\u0259l\u0259b\u0259 g\u00fcn\u00fc!<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn sovet \u00f6lk\u0259sind\u0259 oldu\u011fu kimi, h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 ail\u0259sind\u0259 d\u0259 bu tarixi g\u00fcn sevincl\u0259 qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u00fcleyxa Seyidm\u0259mm\u0259dova g\u00f6st\u0259rdiyi misilsiz xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Lenin ordeni, 2-ci d\u0259r\u0259c\u0259li \u00abV\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si\u00bb, 2 \u00abQ\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k Bayra\u011f\u0131\u00bb v\u0259 2 &#171;\u015e\u0259r\u0259f ni\u015fan\u0131&#187; ordenl\u0259ri v\u0259 bir \u00e7ox medallarla t\u0259ltif edilmi\u015fdir. O, 1946-1952-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 komsomol v\u0259 partiya komit\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259sul v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, 1952-1975-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-in \u0130ctimai t\u0259minat naziri olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu il B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 alman fa\u015fizmi \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin 65-c\u0131 ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olur. Bu q\u0259l\u0259b\u0259nin qazan\u0131lmas\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n igid o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131 da r\u0259\u015fad\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f v\u0259 canlar\u0131n\u0131 qurban vermi\u015fl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qad\u0131nlar h\u0259mi\u015f\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kilmi\u015f v\u0259 m\u0259sul v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fl\u0259r. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qad\u0131nlar haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259diyi fikirl\u0259r onlar\u0131n \u0259m\u0259yin\u0259 veril\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck qiym\u0259tdir: \u00abM\u0259n d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ox yerini g\u0259zmi\u015f\u0259m, qad\u0131nlar\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m. Fikrim bel\u0259dir ki, Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadak\u0131 qad\u0131nlardan g\u00f6z\u0259ldir. Bu m\u0259nim h\u0259qiqi fikrimdir v\u0259 m\u0259n Az\u0259rbaycan ki\u015fil\u0259rin\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t verir\u0259m: qad\u0131nlar\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirin, qad\u0131nlar\u0131 sevin, he\u00e7 bir yerd\u0259, he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259d\u0259, he\u00e7 bir mill\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 kimi g\u00f6z\u0259l qad\u0131n tapa bilm\u0259y\u0259c\u0259ksiniz\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 BVM-d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r\u0259, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilmi\u015f, onlar\u0131n \u0259m\u0259yi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f, sosial probleml\u0259rinin h\u0259lli daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u0259n\u0259n\u0259 \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilir. V\u0259t\u0259nin \u015f\u0259r\u0259f v\u0259 l\u0259yaq\u0259tini uca tutan h\u0259r bir Az\u0259rbaycan \u00f6vlad\u0131lar\u0131n\u0131n igidlik salnam\u0259si g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 bir \u00f6rn\u0259k v\u0259 tariximizin parlaq s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259ndir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bu q\u0259hr\u0259manl\u0131q estafetinin n\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si, \u0259b\u0259diya\u015far olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn laz\u0131mi t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6r\u00fcr. M\u00fcharib\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131, veteranlar, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri il\u0259 c\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda daim canl\u0131 k\u00f6rp\u00fc yarad\u0131l\u0131r. Onlar\u0131n sosial m\u0259i\u015f\u0259t \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, ke\u00e7dikl\u0259ri \u015f\u0259r\u0259fli h\u0259yat yolu h\u0259mi\u015f\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhunun y\u00fcks\u0259ldim\u0259si v\u0259 t\u0259rbiy\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259bli\u011fat v\u0259 t\u0259\u015fviqat m\u0259nb\u0259yidir. \u00c7\u00fcnki h\u0259r bir xalq\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00f6z tarixi \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulur. Z\u00fcleyxa Seyidm\u0259mm\u0259dova kimi q\u0259hr\u0259man qad\u0131nlar\u0131m\u0131z bizim \u015fanl\u0131-\u015f\u0259r\u0259fli ke\u00e7mi\u015fimiz, g\u0259l\u0259c\u0259k q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimizin r\u0259hnidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r bir xalq\u0131n tarixind\u0259 silinm\u0259z iz qoymu\u015f g\u00f6rk\u0259mli qad\u0131nlar\u0131 vard\u0131r. \u018fsrl\u0259r, q\u0259rin\u0259l\u0259r ke\u00e7ir, lakin bu qad\u0131nlar\u0131n xidm\u0259tl\u0259ri n\u0259inki unudulmur, h\u0259tta g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6rn\u0259k<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":97654,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-97653","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97653","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97653"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97653\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97655,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97653\/revisions\/97655"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/97654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}