{"id":97810,"date":"2024-01-19T11:31:27","date_gmt":"2024-01-19T07:31:27","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=97810"},"modified":"2024-01-19T11:31:28","modified_gmt":"2024-01-19T07:31:28","slug":"20-yanvar-c%c9%99sar%c9%99t-suca%c9%99t-v%c9%99-s%c9%99r%c9%99f-r%c9%99mzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=97810","title":{"rendered":"20 Yanvar \u2013 C\u0259sar\u0259t, S\u00fcca\u0259t V\u0259 \u015e\u0259r\u0259f R\u0259mzi"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"225\" height=\"300\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/image-59.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-97811\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/image-59.png 225w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/image-59-113x150.png 113w\" sizes=\"auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Vahidov Qurban. Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 \u2013 analitik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>He\u00e7 bir t\u0259sad\u00fcf\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 bir hekay\u0259<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rusiyan\u0131n he\u00e7 vaxt demokratik \u0259n\u0259n\u0259si olmay\u0131b v\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u201cg\u00fccl\u00fc \u0259l\u201d olmadan m\u00f6vcud ola bilm\u0259yib. Onun b\u00fct\u00fcn tarixi: knyaz Svyatoslavdan Suvorov v\u0259 Jukova q\u0259d\u0259r, Parisd\u0259ki kazaklara, Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n i\u015f\u011fal edil\u0259r\u0259k erm\u0259nil\u0259r\u0259 \u201ch\u0259diyy\u0259\u201d edilm\u0259si, Budape\u015ftd\u0259ki sovet tanklar\u0131na, Kubadak\u0131 raketl\u0259r\u0259, \u018ffqan\u0131standa i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 orduya, Bak\u0131da 20 Yanvar q\u0259tliam\u0131 v\u0259&nbsp; da daxil olmaqla \u2013 bu, h\u0259rbi-b\u00fcrokratik d\u00f6vl\u0259tin h\u0259rbi geni\u015fl\u0259nm\u0259si hekay\u0259sidir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Novqorod v\u0259 Kazan yand\u0131r\u0131d\u0131, insanlar\u0131 q\u0131r\u0131ld\u0131, Kr\u0131m tatarlardan o\u011furland\u0131, Pol\u015fa par\u00e7aland\u0131 v\u0259 ba\u015flar k\u0259sildi, Qafqaz\u0131n azadl\u0131qsev\u0259r xalqlar\u0131 \u0259sar\u0259t\u0259 al\u0131nd\u0131, Orta Asiyan\u0131n m\u00fcst\u0259qil xanl\u0131qlar\u0131 \u00e7ar m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edildi. \u0130mperiya h\u0259r yerd\u0259 \u00f6z nizam\u0131n\u0131, yegan\u0259 \u201ch\u0259qiqi pravoslav\u201d inanc\u0131n\u0131, b\u00fcrokratik aparat\u0131n\u0131 t\u0259tbiq edirdi. Bel\u0259likl\u0259, ki\u00e7ik monomilli Moskoviya quru \u0259razisinin dem\u0259k olar ki, 1\/6 hiss\u0259sini \u0259hat\u0259 ed\u0259n n\u0259h\u0259ng \u201cxalqlar h\u0259bsxanas\u0131na\u201d \u00e7evrildi. Avropa h\u0259yat m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin olmamas\u0131 k\u0259ndli m\u0259ml\u0259k\u0259tind\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli antisanitar v\u0259ziyy\u0259t\u0259, s\u0259liq\u0259sizliy\u0259 v\u0259 Rusiyan\u0131n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r ondan qurtula bilm\u0259diyi k\u00f6hn\u0259 \u00e7irkinliy\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f cinay\u0259t<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>20 Yanvar 1990-c\u0131 ild\u0259 Sovet qo\u015funlar\u0131 cinay\u0259tkarcas\u0131na Bak\u0131ya g\u0259tirildi. SSR\u0130 tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq sovet ordusu dinc d\u00f6vrd\u0259 sovet \u015f\u0259h\u0259rini i\u015f\u011fal etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Yanvar q\u0259tliam\u0131n\u0131n Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 prosesinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu\u011fu art\u0131q he\u00e7 kim\u0259 sirr deyil. Bir vaxtlar q\u00fcdr\u0259tli olan, b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fc il\u0259 v\u0259 bir \u00e7ox g\u00fcnahs\u0131z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131 bahas\u0131na d\u00f6vl\u0259t quran, faci\u0259l\u0259r\u0259, q\u0259tll\u0259r\u0259, qan t\u00f6k\u00fclm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan, insan talel\u0259rini m\u0259hv ed\u0259n imperiya \u2013 da\u011f\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Putin-Gorbachev-1-300x217.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10111\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>20 Yanvar 1990-ci il q\u0259tliam\u0131n\u0131n canisi Mixail Qorba\u00e7ov<\/em><\/h5>\n\n\n\n<p>20 Yanvar q\u0259tliam\u0131 Qorba\u00e7ovun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259tinin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si idi. O, hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259n sonra Sov.\u0130KP MK daxilind\u0259 Az\u0259rbaycana v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f daha qlobal plan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si olan plan haz\u0131rlan\u0131rd\u0131. Onu h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, n\u00fcfuzlu sovet siyasi xadimi \u2013 Siyasi B\u00fcro \u00fczv\u00fc, SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini Heyd\u0259r \u018fliyevd\u0259n yaxa qurtarmaq laz\u0131m idi. 1987-ci ild\u0259 Qorba\u00e7ov Heyd\u0259r \u018fliyevi istefaya g\u00f6nd\u0259rdi, bundan sonra plan\u0131n geni\u015fmiqyasl\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/revan-1-300x211.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10106\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>1988-ci il. \u0130r\u0259van<\/em><\/h5>\n\n\n\n<p>Art\u0131q 1988-ci il fevral\u0131n 11-d\u0259 Sov.\u0130KP MK-n\u0131n \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri V.Mixaylov Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rinin 9 n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tini q\u0259bul etdi. Erm\u0259nil\u0259ri yaln\u0131z bir sual maraqland\u0131r\u0131r: \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tini Az\u0259rbaycandan ay\u0131rmaq olarm\u0131?\u201d. Cavab h\u0259tta separat\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z v\u0259 heyr\u0259tl\u0259ndirici oldu: \u201cGedin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131n\u201d. V\u0259 separat\u00e7\u0131lar h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>20 fevral 1988-ci il Sov.\u0130KP MK-da ke\u00e7iril\u0259n iclasdan on g\u00fcn sonra Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Xalq Deputatlar\u0131 Sovetinin n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar sessiyas\u0131 ke\u00e7irilir. Sessiya az\u0259rbaycanl\u0131 deputatlar\u0131n irad\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 almadan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycandan ayr\u0131laraq Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul etdi.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/45480-1-300x186.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10107\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>Xank\u0259ndi \u2013 1988-ci il<\/em><\/h5>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin konstitusiyaya zidd olan bu q\u0259rar\u0131 Az\u0259rbaycanda v\u0259 Erm\u0259nistanda siyasi v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 mill\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri son d\u0259r\u0259c\u0259 g\u0259rginl\u0259\u015fdirdi. 1988-ci il noyabr\u0131n 27-29-da Erm\u0259nistan\u0131n Quqark \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 mill\u0259t\u00e7il\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0131r\u011f\u0131n t\u00f6r\u0259tdil\u0259r, n\u0259tic\u0259d\u0259 33 az\u0259rbaycan t\u00fcrk\u00fc h\u0259lak oldu. Quldurlar t\u00fcrkl\u0259rin evl\u0259rini t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur etdil\u0259r.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/56-1-300x215.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10109\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>1988-ci il. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u2013 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259<\/em><\/h5>\n\n\n\n<p>Quqarkdak\u0131 q\u0259tliam \u0259srl\u0259r boyu \u00f6z torpaqlar\u0131nda m\u0259skunla\u015fan az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 geni\u015fmiqyasl\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir siqnal oldu. 1988-ci il noyabr\u0131n sonu \u2013 dekabr\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 silahl\u0131 quldur d\u0259st\u0259l\u0259ri bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 hakimiyy\u0259tin f\u0259al d\u0259st\u0259yi il\u0259 200 min\u0259 yax\u0131n t\u00fcrk\u00fc \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131ndan did\u0259rgin sald\u0131lar. BMT-nin Qa\u00e7q\u0131nlar \u00fczr\u0259 Ali Komissiyas\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistandan 182 min t\u00fcrk, 18 min k\u00fcrd v\u0259 rus deportasiya edilib. 172 t\u00fcrk ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259n \u0259hali tamamil\u0259 qovulmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 zaman\u0131 quldur erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri 57-si qad\u0131n v\u0259 23-\u00fc u\u015faq olmaqla 216 t\u00fcrk\u00fc q\u0259tl\u0259 yetirdil\u0259r (Salam q\u0259zeti, No18, 30.11.2007). &nbsp;Bel\u0259likl\u0259, erm\u0259ni \u015fovinistl\u0259rinin \u201cT\u00fcrksiz Erm\u0259nistan\u201d ideyas\u0131 Moskva h\u00f6k\u00fcm\u0259tinin birba\u015fa d\u0259st\u0259yi il\u0259&nbsp; ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdi.&nbsp; 1905-1907-ci ill\u0259rd\u0259n ba\u015flayan, 1918-1920-ci v\u0259 1948-1953-c\u00fc davam ed\u0259n etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 1988-ci ild\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Bu d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 1 milyondan \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z yurd-yuvas\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131nd\u0131 \u200b\u200bv\u0259 bundan sonra Erm\u0259nistan \u0259halisinin 98 faizini etnik erm\u0259nil\u0259r t\u0259\u015fkil ed\u0259n monoetnik \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/55-1-300x210.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10108\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/kockunler-qarabag-281112-1-300x225.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10110\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>1988-ci il.&nbsp;<\/em><em>\u201cT\u00fcrksiz Erm\u0259nistan\u201d ideyas\u0131 Moskva h\u00f6k\u00fcm\u0259tinin birba\u015fa d\u0259st\u0259yi il\u0259&nbsp; ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdi.<\/em><\/h5>\n\n\n\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, t\u00fcrkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 son etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 zaman\u0131 Qorba\u00e7ov ba\u015fda olmaqla m\u0259rk\u0259zi h\u00f6kum\u0259t insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n bu cinay\u0259ti s\u0259ssizc\u0259 izl\u0259yirdi. N\u0259 Erm\u0259nistanda yerl\u0259\u015f\u0259n sovet ordusu, n\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131, n\u0259 d\u0259 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin daxili qo\u015funlar\u0131 bu etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259ni dayand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259tiyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259dil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu arada Az\u0259rbaycanda v\u0259ziyy\u0259t durmadan pisl\u0259\u015firdi. 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 respublikan\u0131n \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131n\u0131 mitinq dal\u011fas\u0131 b\u00fcr\u00fcd\u00fc, bu dal\u011falarda xalq\u0131n Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259ti etiraz\u0131 y\u00fcks\u0259k s\u0259sl\u0259 e\u015fidildi. Ham\u0131 sual verirdi:<\/p>\n\n\n\n<p><em>-\u201cNiy\u0259 \u00f6lk\u0259nin ali r\u0259hb\u0259rliyi s\u00f6zd\u0259 respublikan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan edir, amma reall\u0131qda bu s\u0259rh\u0259dl\u0259rin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n suverenliyini t\u0259min etmir?\u201d,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 \u201c\u00d6lk\u0259 Konstitusiyas\u0131n\u0131 daima pozan Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 qar\u015f\u0131 niy\u0259 he\u00e7 bir t\u0259dbir g\u00f6r\u00fclm\u00fcr?\u201d,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 \u201cNiy\u0259 erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n v\u0259 ekstremistl\u0259rinin \u0259m\u0259ll\u0259ri qanunun g\u00fcc\u00fc il\u0259 \u0259n q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 yat\u0131r\u0131lm\u0131r?\u201d v\u0259 s.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanlar bu suallara cavab ala bilmirdi. Hakimiyy\u0259t xalq\u0131n inam\u0131n\u0131 getdikc\u0259 itirirdi, onlar art\u0131q hakimiyy\u0259t\u0259dn yax\u015f\u0131 he\u00e7 n\u0259 g\u00f6zl\u0259mirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunu respublikan\u0131n b\u0259zi r\u0259hb\u0259rl\u0259ri d\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcl\u0259r. 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 8-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n partiya-t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 f\u0259allar\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan KP MK-n\u0131n katibi H\u0259s\u0259n H\u0259s\u0259nov demi\u015fdir: \u201cH\u0259m m\u0259rk\u0259zin, h\u0259m d\u0259 bizim xalq\u0131n inams\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bir-birin\u0259 qar\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259r birimizi xalq\u0131n yan\u0131nda olan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 yox, Moskvaya tabe olan v\u0259 onlar\u0131n \u0259mirl\u0259rini yerin\u0259 yetir\u0259n kimi adam kimi g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. Biz d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131na xalq\u0131n m\u0259nafeyini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn yox, \u00f6z \u015f\u0259xsi m\u0259nf\u0259\u0259timiz\u0259 &nbsp;\u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259n insanlar kimi bax\u0131rlar. Bizi s\u00f6z\u00fcn tam m\u0259nas\u0131nda manqurt adland\u0131r\u0131rlar\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Faci\u0259 ondan ibar\u0259t idi ki, Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi milli m\u0259nafed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259 bilmirdi v\u0259 ya \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259k ist\u0259mirdi, mill\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri q\u0131z\u0131\u015fd\u0131ran Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tmaq m\u0259qs\u0259di qoyan M. Qorba\u00e7ovun siyas\u0259tinin mahiyy\u0259tini anlam\u0131rd\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 onun ikili standartlar oyunu daha \u00e7ox ortada idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 general-mayor Genrix Malyu\u015fkin yaz\u0131r: \u201c\u018fg\u0259r Az\u0259rbaycanda f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t v\u0259 komendant saat\u0131 t\u0259kc\u0259 Bak\u0131da v\u0259 DQMV-d\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 \u0259traf rayonlarda elan edilibs\u0259, Erm\u0259nistanda m\u00f6vcud a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259t\u0259 baxmayaraq, onlar (f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t- red.) yaln\u0131z Az\u0259rbaycanla h\u0259ms\u0259rh\u0259d olan Gorus rayonu \u0259razisind\u0259 t\u0259tbiq olundu. T\u0259bii ki, bu, erm\u0259ni silahl\u0131lar\u0131na s\u0259rh\u0259d boyu manevr v\u0259 f\u0259aliyy\u0259t azadl\u0131\u011f\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaratd\u0131\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>D\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fck, f\u0259dakarl\u0131q v\u0259 c\u0259sar\u0259t s\u0131na\u011f\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndi b\u0259lli olur ki, az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 ba\u015flayanda Qorba\u00e7ov Erm\u0259nistanda niy\u0259 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t t\u0259tbiq etm\u0259yib. Erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259l\u0259ri sovet ordusunun \u0259sg\u0259rl\u0259rinin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259rksilah edilm\u0259sini v\u0259 strateji Zvartnots hava liman\u0131nda h\u0259rbi anbarlar\u0131n \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259nd\u0259 SSR\u0130 prezidenti bo\u015f b\u0259yanatlarla kifay\u0259tl\u0259ndi. Bundan ba\u015fqa, 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 4-d\u0259n yanvar\u0131n 10-d\u0259k onun g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 Erm\u0259nistana 100 tank, artilleriya v\u0259 zenit qur\u011fular\u0131 silahlar\u0131 verildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Qorba\u00e7ov v\u0259 \u0259traf\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bu d\u0259f\u0259 d\u0259 m\u0259rk\u0259zin siyas\u0259tini s\u0259ssizc\u0259 \u201cudacaq\u201d. Lakin bu d\u0259f\u0259 onlar \u00e7ox yan\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Yanvar\u0131n ortalar\u0131nda m\u0259lum oldu ki, \u018f.V\u0259zirovun r\u0259hb\u0259rlik etdiyi h\u00f6kum\u0259t &nbsp;respublika \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259ti itirir. Yerli hakimiyy\u0259t t\u0259dric\u0259n AXC n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin ixtiyar\u0131na&nbsp; ke\u00e7ir. 15 il sonra Az\u0259rbaycan Nazirl\u0259r Sovetinin o vaxtk\u0131 s\u0259dri Ayaz M\u00fct\u0259llibov bel\u0259 demi\u015fdi:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDem\u0259liy\u0259m ki, ay\u0131n 18-i, 19-u, 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259, bu zaman k\u0259siyind\u0259 iki q\u00fcvv\u0259 bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259 Az\u0259rbaycanda b\u00fct\u00fcn v\u0259ziyy\u0259t\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259n Xalq C\u0259bh\u0259si, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Kreml. Biz orada deyildik. Respublika hakimiyy\u0259ti yox idi \u2013 Qaraba\u011f hadis\u0259l\u0259ri onu tamamil\u0259 g\u00f6zd\u0259n sald\u0131\u201d (\u201cAzerros\u201d \u21162, yanvar 2005-ci il).<\/p>\n\n\n\n<p>Yanvar\u0131n ortalar\u0131nda Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin binas\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda respublika r\u0259hb\u0259rliyinin istefas\u0131 t\u0259l\u0259bi il\u0259 davaml\u0131 mitinql\u0259r ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Yanvar\u0131n 14-d\u0259 Qorba\u00e7ov Sov.\u0130KP MK Siyasi B\u00fcrosunun \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 namiz\u0259d, SSR\u0130 Ali Soveti \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri E.M.Primakovu, Sov.\u0130KP MK katibi A.N.Girenkonu v\u0259 Sov.\u0130KP MK-nin Mill\u0259tl\u0259raras\u0131 M\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri V.Mixaylovu \u201cAz\u0259rbaycanda v\u0259ziyy\u0259ti normalla\u015fd\u0131rmaq\u201d m\u0259qs\u0259di il\u0259 Bak\u0131ya g\u00f6nd\u0259rdi. O vaxtlar respublikan\u0131 mahiyy\u0259tc\u0259 idar\u0259 ed\u0259nl\u0259r m\u0259hz onlar idi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAzerros\u201d q\u0259zeti (\u2116 2, yanvar 2005-ci il) yanvar\u0131n 19-da saat 18.30-da bu \u00fc\u00e7 Kreml emissar\u0131 aras\u0131nda ba\u015f vermi\u015f s\u00f6hb\u0259tin stenoqram\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sini d\u0259rc edib:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 \u201cA.Girenko: Az\u0259rbaycan\u0131n \u015f\u0259h\u0259r v\u0259&nbsp; rayonlar\u0131nda \u0259halinin Bak\u0131da ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259ri olmamal\u0131d\u0131r. Qo\u015funlar \u015f\u0259h\u0259r\u0259 daxil olur. Art\u0131q \u0259mir var,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 E. Primakov: \u0130nsanlar b\u00fct\u00fcn m\u0259lumatlar\u0131 televiziyadan al\u0131rlar,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 V.Mixaylov: \u018flaq\u0259ni k\u0259sm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Televiziya m\u0259rk\u0259zinin enerji blokunun nec\u0259 partlad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat var. 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 20-d\u0259 Bak\u0131da ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259ri h\u0259rt\u0259r\u0259fli ara\u015fd\u0131ran \u201cQalxan\u201d (\u0429\u0438\u0442) ictimai t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil h\u0259rbi ekspertl\u0259r qrupunun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259d\u0259 bel\u0259 deyilir:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cTeleviziya-Radio&nbsp; M\u0259rk\u0259zini Bak\u0131 \u018flahidd\u0259 \u00dcmumqo\u015fun Ordusunun kursantlar\u0131 (160 n\u0259f\u0259r) m\u00fchafiz\u0259 edirdi. Yanvar\u0131n 19-da saat 19.00-da telem\u0259rk\u0259z\u0259 yar\u0131h\u0259rbi-yar\u0131idman geyimli 4 n\u0259f\u0259r silahl\u0131 g\u0259lib v\u0259 &nbsp;onlar\u0131n \u0259mirl\u0259rini m\u00fchafiz\u0259\u00e7il\u0259r qeydsiz-\u015f\u0259rtsiz yerin\u0259 yetirib.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>4 n\u0259f\u0259r silahl\u0131&nbsp; enerji blokunun n\u00f6vb\u0259 r\u0259isi \u0130. H\u00fcseynov v\u0259 n\u00f6vb\u0259nin elektriki V. Romanovdan telem\u0259rk\u0259zin enerji t\u0259chizat\u0131n\u0131n nec\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131xarma\u011f\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu v\u0259&nbsp; ehtiyat dizel-elektrik generatorlar\u0131n\u0131n&nbsp; olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259ndil\u0259r. Dindirildikd\u0259n sonra H\u00fcseynov v\u0259 Romanov binadan \u00e7\u0131xar\u0131laraq h\u0259bs edilibl\u0259r. Saat 19:25 enerji bloku partlad\u0131l\u0131b. Televiziya-Radio&nbsp; M\u0259rk\u0259zininin m\u00fchafiz\u0259sind\u0259n he\u00e7 bir reaksiya olmad\u0131\u2026\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259libl\u0259r: televiziya m\u0259rk\u0259zinin enerji blokunu sovet ordusunun x\u00fcsusi qrupu v\u0259 ya SSR\u0130 DTK-s\u0131 partlad\u0131b\u201d (\u201cMoskva News\u201d \u211632, 12 avqust 1990-c\u0131 il). Maraql\u0131d\u0131r ki, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, enerji blokunun partlamas\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan KP MK-n\u0131n o vaxtk\u0131 ideologiya \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri \u018ffrand Da\u015fd\u0259mirov v\u0259 Vya\u00e7eslav Mixaylov televiziyada \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k Bak\u0131ya qo\u015funlar\u0131n g\u00f6nd\u0259rilm\u0259y\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat vermi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Moskvadan g\u00f6nd\u0259ril\u0259n \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcn q\u0259rar\u0131 il\u0259 insanlar\u0131n \u015f\u0259h\u0259rd\u0259ki v\u0259ziyy\u0259t haqq\u0131nda m\u0259lumat almaq imkan\u0131ndan m\u0259hrum etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 televiziya m\u0259rk\u0259zi s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fg\u0259r \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcn t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259yi v\u0259 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin elan&nbsp; olunaca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edils\u0259ydi, insan itkisi daha az&nbsp; ola bil\u0259rdi.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/13-1-300x189.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10124\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/12-2-300x204.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10123\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/20_Yanvar-1-300x198.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10117\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/20_Yanvar__3_-300x212.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10116\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>Bak\u0131 \u2013 21 Yanvar 1990-c\u0131 il<\/em><\/h5>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259h\u0259r \u0259halisi f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t bar\u0259d\u0259 ilk elan\u0131 yanvar\u0131n 20-d\u0259 s\u0259h\u0259r saat 5:30-da komendant Dubinyak\u0131n radio m\u00fcraci\u0259tind\u0259n x\u0259b\u0259r tutdu. Art\u0131q gec idi, Bak\u0131 Sovet Ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilmi\u015f&nbsp; v\u0259 g\u00fcnahs\u0131z insanlar\u0131n qan\u0131 t\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. B\u0259lk\u0259 d\u0259 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin vaxt\u0131nda elan edilm\u0259m\u0259si Kreml v\u0259 \u0130r\u0259van\u0131n planlar\u0131n\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si olub ki, daha \u00e7ox dinc insan itkisi olsun. 20 Yanvarda Kreml v\u0259 \u0130r\u0259van\u0131n turkofobiya d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyinin bir dig\u0259r n\u00fcmun\u0259si kimi Krasnodardan v\u0259 Stavropoldan ehtiyatda olan h\u0259rbi\u00e7i erm\u0259ni mill\u0259tinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259 bil\u0259rik. Bak\u0131da bu q\u0259d\u0259r Sovet Ordusu hiss\u0259l\u0259ri v\u0259 Daxili Qo\u015funlar\u0131n \u0259sg\u0259rl\u0259ri oldu\u011fu halda ehtiyatda olan erm\u0259nil\u0259rin c\u0259lb edilm\u0259sinin h\u0259d\u0259fi n\u0259 olub? Bunun ancaq bir cavab\u0131 var \u2013 Az\u0259rbaycan c\u0259zaland\u0131r\u0131lmal\u0131 v\u0259 daha \u00e7ox dinc insan\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259li idi.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/2-3-300x201.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10119\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/5-2-300x197.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10112\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/6-1-300x204.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10113\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>\u0130\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Sovet \u0259sg\u0259rl\u0259ri. 21 Yanvar 1990. Bak\u0131<\/em><\/h5>\n\n\n\n<p>Bu \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 Qaraba\u011fda v\u0259 SSSRi-da getdikc\u0259 mill\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r Moskva t\u0259r\u0259find\u0259n getdikc\u0259 q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131. Respublikan\u0131n h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259narda Az\u0259rbaycanda ruslara m\u00fcnasib\u0259tin d\u0259yi\u015fm\u0259si v\u0259 onlara t\u0259hdidl\u0259r, h\u0259d\u0259l\u0259m\u0259l\u0259r il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00fccl\u00fc s\u00f6z-s\u00f6hb\u0259tl\u0259r yay\u0131l\u0131rd\u0131. \u201cRus kart\u0131\u201d bel\u0259 oynan\u0131l\u0131rd\u0131, h\u0259r yerd\u0259 ruslar\u0131 imperiyan\u0131n girovu kimi saxlamaq v\u0259 sonra ruslar \u0259zilir, t\u0259hqir edilir, t\u0259qib edilir kimi uydurma t\u0259xribat il\u0259 Tiflis\u0259, Baltikyan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259,Moldovaya v\u0259 Bak\u0131ya qo\u015fun yeritm\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Bak\u0131ya n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox ordu birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri toplan\u0131rd\u0131sa, h\u0259rb\u00e7il\u0259r\u0259, onlar\u0131n arvadlar\u0131na v\u0259 u\u015faqlar\u0131na qar\u015f\u0131 sui-q\u0259sd bar\u0259d\u0259 \u015fayi\u0259l\u0259r bir o q\u0259d\u0259r heyr\u0259tl\u0259 yay\u0131l\u0131rd\u0131. Amma Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin hesabatlar\u0131nda bir d\u0259n\u0259 d\u0259 olsun bel\u0259 hal qeyd olunmay\u0131b. Riqa \u00e7evik polisini xat\u0131rlay\u0131n, kimins\u0259 arvad\u0131na t\u0259cav\u00fcz olundu\u011fu iddia edildi v\u0259 bu, n\u0259tic\u0259d\u0259 Riqa sakinl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259tliam t\u00f6r\u0259dilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. S\u0259kkiz ay sonra, \u201ct\u0259vaz\u00f6karl\u0131qla\u201d etiraf etdil\u0259r ki, h\u0259yat yolda\u015f\u0131 il\u0259 \u201cfakt\u201d m\u00f6vcud olmam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/7-1-300x199.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10147\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0130\u015f\u011fal\u00e7\u0131 ordunun ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri t\u0259rxis edilir<\/h5>\n\n\n\n<p>Bu zaman Az\u0259rbaycana b\u00f6y\u00fck bir qa\u00e7q\u0131n k\u00fctl\u0259si ax\u0131n etdi. 200 mind\u0259n \u00e7ox insan \u0259ll\u0259rin\u0259 ke\u00e7\u0259n paltar\u0131 geyinib, he\u00e7 bir \u0259\u015fya g\u00f6t\u00fcrm\u0259d\u0259n, yanlar\u0131nda&nbsp; k\u00f6m\u0259ksiz ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri, qucaqlar\u0131nda k\u00f6rp\u0259&nbsp; u\u015faqlar\u0131 v\u0259 qoca valideynl\u0259ri il\u0259 evl\u0259rind\u0259n qovuldular. Erm\u0259ni fa\u015fistl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259nl\u0259ri s\u0259rh\u0259dd\u0259n Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259f\u0259 ke\u00e7ir\u0259n, \u0259yinl\u0259rind\u0259 \u00e7irkli, c\u0131r\u0131q paltarl\u0131, d\u00f6y\u00fclm\u0259 izl\u0259ri olan insanlar s\u0259rt soyuqlu q\u0131\u015f ay\u0131nda da\u011flardan ke\u00e7\u0259r\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259siz yer\u0259 g\u0259ldil\u0259r. Lakin Moskva \u201ckor v\u0259 kar oldu\u201d, \u0259ksin\u0259, \u201ceskalasiya etm\u0259m\u0259yi\u201d t\u0259l\u0259b etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bak\u0131da h\u0259qiq\u0259t\u0259nmi \u201cerm\u0259ni q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131\u201d olub?. \u018fg\u0259r Bak\u0131da \u201cerm\u0259ni q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131\u201d olmu\u00e7\u015fdursa &nbsp;\u015f\u0259h\u0259rd\u0259 dislokasiya olunan SSR\u0130 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin daxili qo\u015funlar\u0131 bu t\u0259xribat\u0131n&nbsp; qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 niy\u0259 almay\u0131b? Niy\u0259 g\u00fcc t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almay\u0131b? Bu bar\u0259d\u0259 Bak\u0131n\u0131n h\u0259rbi komendant\u0131 general-leytenant &nbsp;V.Dubinyak: \u201cOnlar\u0131n \u0259mri yox idi!\u201d- deyir. SSR\u0130 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin daxili qo\u015funlar\u0131n\u0131n komandan\u0131, general-polkovnik Yuri \u015eatalin demi\u015fdi: \u201cBizd\u0259n he\u00e7 kim k\u00f6m\u0259k ist\u0259m\u0259yib!\u201d. O zaman Bak\u0131da birba\u015fa Moskvaya tabe olan 11,5 min \u0259sg\u0259r var idi. Asayi\u015fi b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu sayda h\u0259rb\u00e7i il\u0259 hadis\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t etm\u0259k tamamil\u0259 m\u00fcmk\u00fcn idi.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/14-1-300x174.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10125\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/15-1-206x300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10126\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/16-1-300x187.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10127\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">21 Yanvar 1990. Bak\u0131. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u015e\u018fH\u0130DL\u018fR\u0130N\u0130 d\u0259fn edir<\/h5>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan SSR Nazirl\u0259r Sovetinin o vaxtk\u0131 s\u0259dri Ayaz M\u00fct\u0259llibovun internetd\u0259 d\u0259rc olunmu\u015f xatir\u0259l\u0259rind\u0259n bel\u0259 n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, hadis\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Moskvaya m\u00fcraci\u0259tl\u0259r g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdi. Y\u0259ni, ictimai g\u0259rginlik riskini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259l\u0259 vaxt var idi, sad\u0259c\u0259 Moskvan\u0131n&nbsp; bunu etm\u0259k arzusu yox idi1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 21-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Moskvadak\u0131 Daimi N\u00fcmay\u0259nd\u0259liyind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 20 Yanvar faci\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f m\u0259tbuat konfrans\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 qeyd etdi ki: \u201cXalqla dialoq imkanlar\u0131 var idi, amma istifad\u0259 olunmay\u0131b\u2026 N\u0259tic\u0259d\u0259 yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 sovet ordusunun qo\u015funlar\u0131 v\u0259 SSR\u0130 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin qo\u015fun hiss\u0259l\u0259ri Bak\u0131ya g\u0259tirildi\u2026 Bunun n\u0259y\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131n\u0131, hans\u0131 faci\u0259li n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011funu indi yax\u015f\u0131 bilirik\u201d.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kavkaz-news.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/%D0%93%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%90%D0%9B%D0%B8%D0%B5%D0%B2-1-300x169.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10148\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">21 Yanvar 1990. Moskva. Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyind\u0259<\/h5>\n\n\n\n<p>Bu qanl\u0131 faci\u0259y\u0259 ilk m\u00fcnasib\u0259tini bildir\u0259n \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev olmu\u015fdur. O, \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bu hadis\u0259ni t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259ri k\u0259skin t\u0259nqid edib. Heyd\u0259r \u018fliyev bu \u0259m\u0259li qanunsuz, antidemokratik, humanizm\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 elan edilmi\u015f h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prinsipl\u0259rin\u0259 zidd hesab etdiyini bildirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan \u015f\u00fcurlu \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini \u00f6z\u00fc se\u00e7ir v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 cavbdehdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sverdlovsk qarnizonunun batalyon komandirinin m\u00fcavini, sovet ordusu mayoru Viktor Trofimov Bak\u0131ya g\u00f6nd\u0259rilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lm\u0131\u015f x\u00fcsusi hiss\u0259d\u0259 i\u015ftirakdan imtina etdi. \u0130ki h\u0259ft\u0259 sonra, t\u0259qa\u00fcd\u0259 \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn&nbsp; bir il yar\u0131m xidm\u0259t etm\u0259y\u0259 imkan verm\u0259y\u0259r\u0259k, \u201csovet zabitinin \u015f\u0259r\u0259fini g\u00f6zd\u0259n salmaq\u201d madd\u0259sil\u0259 ordudan qovuldu. Dig\u0259rl\u0259ri c\u0259llad olma\u011f\u0131 se\u00e7dil\u0259r \u2013 Tbilisi, Bak\u0131, Viln\u00fcs, Riqada insanlar\u0131n qan\u0131n\u0131 ax\u0131tmaq \u00fc\u00e7\u00fcn. Bir d\u0259f\u0259 insan qan\u0131n\u0131 dadm\u0131\u015f heyvan adamyey\u0259n\u0259 \u00e7evrilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yanvar\u0131n 20-d\u0259 bak\u0131l\u0131lar sovet \u0259sg\u0259rl\u0259rinin avtomat\u0131nda g\u00fcll\u0259nin oldu\u011funa inanmaq ist\u0259mirdil\u0259r, n\u0259d\u0259ns\u0259 g\u00fcll\u0259nin bo\u015f oldu\u011funa \u00fcmid edirdil\u0259r<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vahidov Qurban. Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 \u2013 analitik He\u00e7 bir t\u0259sad\u00fcf\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 bir hekay\u0259 Rusiyan\u0131n he\u00e7 vaxt demokratik \u0259n\u0259n\u0259si olmay\u0131b v\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u201cg\u00fccl\u00fc \u0259l\u201d olmadan<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":97812,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,3],"tags":[],"class_list":["post-97810","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97810","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97810"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97810\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97813,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97810\/revisions\/97813"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/97812"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}