{"id":97881,"date":"2024-01-20T20:16:58","date_gmt":"2024-01-20T16:16:58","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=97881"},"modified":"2024-01-20T20:16:58","modified_gmt":"2024-01-20T16:16:58","slug":"20-yanvar-az%c9%99rbaycan-xalqinin-mubariz%c9%99-%c9%99zminin-ifad%c9%99si-idi-mill%c9%99t-v%c9%99kli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=97881","title":{"rendered":"20 Yanvar: Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u00fcbariz\u0259 \u0259zminin ifad\u0259si idi \u2013 Mill\u0259t v\u0259kli"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 birba\u015fa ke\u00e7mi\u015f sovet r\u0259hb\u0259rliyinin birba\u015fa ba\u015f katib Mixail Qorba\u00e7ovun \u0259mri il\u0259 SSR\u0130 qo\u015fun hiss\u0259l\u0259ri Bak\u0131ya v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir ne\u00e7\u0259 rayonuna yeridilib. Dinc \u0259hali a\u011f\u0131r texnikadan v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif tipli silahlardan at\u0259\u015f\u0259 tutularaq k\u00fctl\u0259vi q\u0259tl\u0259 yetirilib. Eyni zamanda h\u0259min d\u00f6vr t\u0259tbiq edilmi\u015f f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t haqq\u0131nda \u0259hali x\u0259b\u0259rdar edilm\u0259mi\u015fdi. M\u0259hz bu qanl\u0131 plan\u0131n n\u0259tic\u0259si olaraq sovet ordusunun x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rinin v\u0259 daxili qo\u015funlar\u0131n iri kontingentinin Bak\u0131n\u0131 z\u0259bt etm\u0259si x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla m\u00fc\u015fayi\u0259t edilib.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bunu Fedai.az -a Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Aqil M\u0259mm\u0259dov deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>O qeyd edib ki, 20 Yanvar faci\u0259si m\u00fcst\u0259qillik, istiqlal v\u0259 h\u00fcrriyy\u0259t u\u011frunda xalq\u0131m\u0131z\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n zirv\u0259si kimi Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 h\u0259kk olunub: \u201c1990-c\u0131 ilin Qanl\u0131 Yanvar hadis\u0259si Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 b\u00f6y\u00fck faci\u0259 deyildir. O, l\u0259yaq\u0259tini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr qurban verm\u0259y\u0259 haz\u0131r olan xalq\u0131n tarixind\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli bir s\u0259hif\u0259dir. Qanl\u0131 Yanvar g\u00fcn\u00fcnd\u0259n sonra f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin elan olunmad\u0131\u011f\u0131 rayonlarda yanvar\u0131n 25-d\u0259 Neft\u00e7ala, yanvar\u0131n 26-da L\u0259nk\u0259randa 8 n\u0259f\u0259r q\u0259tl\u0259 yetirilib. \u00dcmumilikd\u0259 respublikada 147 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb, 744 n\u0259f\u0259r yaralanm\u0131\u015f, 841 n\u0259f\u0259r qanunsuz h\u0259bs olunub, 200 ev v\u0259 m\u0259nzil, 80 avtoma\u015f\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259cili yard\u0131m ma\u015f\u0131nlar\u0131, d\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131 v\u0259 \u015f\u0259xsi \u0259mlak m\u0259hv edilib. Xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 bu c\u00fcr qanl\u0131 q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259dilm\u0259si \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f m\u0259kirli plan olub. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 h\u0259min d\u00f6vr Az\u0259rbaycana g\u00f6nd\u0259ril\u0259n ordu hiss\u0259l\u0259rinin t\u0259rkibin\u0259 Stavropoldan, Rostovdan, Krasnodardan s\u0259f\u0259rb\u0259r edilmi\u015f erm\u0259ni zabit v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259ri, h\u0259rbi m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259hsil alan erm\u0259ni kursantlar\u0131 da c\u0259lb edilib\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"610\" height=\"343\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/image-86.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-97882\" style=\"aspect-ratio:1.7784256559766765;width:603px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/image-86.png 610w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/image-86-300x169.png 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/image-86-150x84.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 610px) 100vw, 610px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Deputat deyib ki, 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda sovet imperiyas\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u0259n\u0259vi v\u0259 sosial dayaqlar\u0131n\u0131 itirdi: \u201cBa\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n t\u0259\u015fkilatlanmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. D\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 ilk d\u0259f\u0259 olaraq milli faci\u0259mizin tan\u0131d\u0131lmas\u0131 namin\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259\u015fkilatlanma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. S\u00f6zs\u00fcz ki, qanl\u0131 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan milli kimliyinin formala\u015fmas\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. Faci\u0259d\u0259n sonra milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 tam siyasi reall\u0131\u011fa \u00e7evrilib, d\u00f6nm\u0259z xarakter al\u0131b, xalq \u00f6z g\u0259l\u0259c\u0259yini yaln\u0131z m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda g\u00f6r\u00fcb. M\u0259hz bunun n\u0259tic\u0259si olaraq xalq\u0131n m\u00f6vcud rejim\u0259 qar\u015f\u0131 nifr\u0259ti son h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131b. Kommunist partiyas\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 partiya biletl\u0259rini ataraq onun s\u0131ralar\u0131n\u0131 t\u0259rk edibl\u0259r. Eyni zamanda 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rind\u0259n sonra xalq daha bir ger\u00e7\u0259kliyin \u015fahidi oldu. Xalq\u0131n m\u00fcbariz\u0259sini, t\u00f6k\u00fcl\u0259n qan\u0131 siyasi niyy\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn al\u0259t\u0259 \u00e7evir\u0259n Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259sinin ba\u015f\u0131nda duranlar\u0131n i\u00e7 \u00fcz\u00fc a\u00e7\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bel\u0259 ki, 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rin\u0259 siyasi qiym\u0259t verilm\u0259si t\u0259l\u0259bi il\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259si hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259n sonra bu m\u00f6vzunu unutdu. Onlar hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 faci\u0259y\u0259 siyasi qiym\u0259t verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z imkanlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259dil\u0259r. Amma o d\u00f6vr b\u00fct\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259r\u0259k sovet hakimiyy\u0259tinin \u201c20 Yanvar\u201d \u0259m\u0259lin\u0259 etiraz ed\u0259n \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n qanl\u0131 faci\u0259nin ilk siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259tini verdi. Ulu \u00f6nd\u0259r Bak\u0131ya rus ordusunun yeridilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin q\u0259rar\u0131n\u0131 k\u0259skin t\u0259nqid ed\u0259r\u0259k, r\u0259smi a\u00e7\u0131qlaman\u0131 t\u0259l\u0259b edib. \u00dcmummilli lider 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 21-d\u0259 sovet rejiminin qada\u011falar\u0131na r\u0259\u011fm\u0259n, h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda qoyaraq Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 Daimi N\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin\u0259 g\u0259lib. Bu qanl\u0131 faci\u0259nin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda ittiham edib. C\u0259sar\u0259tli b\u0259yanat ver\u0259r\u0259k \u0259liyal\u0131n xalq\u0131n q\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u00fcquqa, demokratiyaya, humanizm\u0259 zidd, Moskvan\u0131n v\u0259 respublika r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin g\u00fcnah\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n yol verilmi\u015f kobud siyasi s\u0259hv kimi if\u015fa etdi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili bildirib ki, \u00dcmummilli Liderin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Ali M\u0259clisi 20 Yanvar faci\u0259sin\u0259 ilk siyasi qiym\u0259t ver\u0259n 21 noyabr 1990-c\u0131 il tarixli q\u0259rar q\u0259bul edib: \u201cUlu \u00d6nd\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259ri il\u0259 1994-c\u00fc ilin mart ay\u0131n\u0131n 29-da Milli M\u0259clis \u201c1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 20-d\u0259 Bak\u0131da t\u00f6r\u0259dilmi\u015f faci\u0259li hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda\u201d Q\u0259rar q\u0259bul etdi. \u00dcmummilli Lider d\u00f6vr\u00fcn m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, 20 Yanvar faci\u0259sinin ba\u015fverm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 g\u00fcnahkarlar\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 d\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259r \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin F\u0259rman\u0131 il\u0259 1998-ci ild\u0259 \u201c20 Yanvar \u015e\u0259hidi\u201d f\u0259xri ad\u0131 t\u0259sis edilib\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Aqil M\u0259mm\u0259dov vur\u011fulay\u0131b ki, bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hidl\u0259rimizin ruhu \u015fadd\u0131r: \u201c2020-ci ilin 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si v\u0259 2023-c\u00fc ilin 19-20 sentyabr tarixl\u0259rind\u0259ki antiterror t\u0259dbril\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 suverenliyini tam t\u0259min edib. U\u011furunda canlar veril\u0259n torpaqlar\u0131m\u0131z tam azadd\u0131r. \u015e\u0259hidl\u0259rimizin \u0259ziz xatir\u0259si bu g\u00fcn \u015eu\u015fada, Xank\u0259ndid\u0259, K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259. Xocal\u0131da v\u0259 dig\u0259r i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131zda b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259tl\u0259 an\u0131l\u0131r. Onlar\u0131n \u0259ziz xatir\u0259si s\u00f6zs\u00fcz ki, d\u00f6vl\u0259timiz, xalq\u0131m\u0131z var olduqca h\u0259r zaman y\u00fcks\u0259k tutulub v\u0259 tutulacaqd\u0131r. &nbsp;Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin yolunu u\u011furla davam etdir\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259sinin uca tutulmas\u0131na, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259ll olunmas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t ay\u0131r\u0131r: \u201cPrezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri say\u0259sind\u0259 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn effektiv sosial m\u00fcdafi\u0259 sistemi formala\u015f\u0131b. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7isinin 19 yanvar 2006-c\u0131 il tarixli \u201c20 Yanvar \u015f\u0259hidinin ail\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman imzalan\u0131b. Onlar\u0131n uyudu\u011fu \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131nda t\u0259mir v\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, Bak\u0131n\u0131n Yasamal rayonundak\u0131 \u201c20 Yanvar\u201d dair\u0259sind\u0259, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi v\u0259 M\u00fcz\u0259ff\u0259r H\u0259s\u0259nov k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rinin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 Qanl\u0131 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin xatir\u0259sin\u0259 memorial abid\u0259 kompleksi ucald\u0131l\u0131b. S\u00f6zs\u00fcz ki, Az\u0259rbaycan m\u00fcbariz o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131n\u0131n \u015f\u00fcca\u0259tini daim y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirir, onlar\u0131n ruhuna ehtiram g\u00f6st\u0259rir, xatir\u0259sini h\u0259r zaman uca tutur\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 birba\u015fa ke\u00e7mi\u015f sovet r\u0259hb\u0259rliyinin birba\u015fa ba\u015f katib Mixail Qorba\u00e7ovun \u0259mri il\u0259 SSR\u0130 qo\u015fun hiss\u0259l\u0259ri Bak\u0131ya v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":97645,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-97881","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97881"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97881\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97883,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97881\/revisions\/97883"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/97645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}