{"id":97986,"date":"2024-01-25T11:27:46","date_gmt":"2024-01-25T07:27:46","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=97986"},"modified":"2024-01-25T11:27:46","modified_gmt":"2024-01-25T07:27:46","slug":"insan-qidalari-nec%c9%99-h%c9%99zm-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=97986","title":{"rendered":"\u0130nsan qidalar\u0131 nec\u0259 h\u0259zm edir?"},"content":{"rendered":"\n<p><span style=\"color: rgb(34, 34, 34); font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\">H\u0259r g\u00fcn q\u0259bul etdiyimiz qidalar insan orqanizminin \u0259n \u0259sas ehtiyaclar\u0131ndan biridir. Bu qidalar\u0131n h\u0259zmi is\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir prosesdir ki, bu da insan b\u0259d\u0259ninin sa\u011flam v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tli qalmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir. H\u0259zm sistemi m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq yolundan tutmu\u015f, m\u00fcxt\u0259lif orqan v\u0259 fermentl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r bir \u00e7ox komponentd\u0259n ibar\u0259tdir. Bu yaz\u0131da h\u0259zm sisteminin nec\u0259 i\u015fl\u0259diyini v\u0259 qidalar\u0131n b\u0259d\u0259nimizd\u0259 nec\u0259 emal olundu\u011funu d\u0259rind\u0259n ara\u015fd\u0131raca\u011f\u0131q.<\/span><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">A\u011f\u0131z<\/h2>\n\n\n\n<p>H\u0259zm prosesinin ba\u015flan\u011f\u0131c n\u00f6qt\u0259si a\u011f\u0131zd\u0131r. A\u011f\u0131zda ba\u015f ver\u0259n mexaniki v\u0259 kimy\u0259vi prosesl\u0259r qidan\u0131n h\u0259zmin\u0259 z\u0259min haz\u0131rlay\u0131r. Di\u015fl\u0259rimiz qidan\u0131 ki\u00e7ik par\u00e7alara b\u00f6l\u0259r\u0259k mexaniki h\u0259zm\u0259 yard\u0131m edir. T\u00fcp\u00fcrc\u0259k v\u0259zil\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ifraz olunan amilaz fermenti say\u0259sind\u0259 ni\u015fastan\u0131n \u015f\u0259k\u0259rl\u0259r\u0259 par\u00e7alanmas\u0131na ba\u015flay\u0131r. Bu proses qidan\u0131n yem\u0259k borusu vasit\u0259sil\u0259 m\u0259d\u0259y\u0259 ke\u00e7m\u0259sin\u0259 haz\u0131rl\u0131q olaraq \u00f6n\u0259mlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcp\u00fcrc\u0259k, h\u0259m\u00e7inin qidan\u0131n s\u00fcr\u00fc\u015fk\u0259n v\u0259 udma\u011fa uy\u011fun hala g\u0259lm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. A\u011f\u0131zda olan dil qidan\u0131n yax\u015f\u0131 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 dad hiss edilm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. Bu hiss qidan\u0131n l\u0259zz\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259zm sisteminin daha effektiv i\u015fl\u0259m\u0259sin\u0259 t\u0259kan verir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u0259d\u0259<\/h2>\n\n\n\n<p>Qida yem\u0259k borusundan ke\u00e7\u0259r\u0259k m\u0259d\u0259y\u0259 daxil olur. M\u0259d\u0259 h\u0259zm sisteminin m\u0259rk\u0259zi hiss\u0259sidir v\u0259 burada qida daha da ki\u00e7ik hiss\u0259l\u0259r\u0259 ayr\u0131l\u0131r. M\u0259d\u0259nin i\u00e7\u0259risind\u0259ki tur\u015f m\u00fchit (hidroklorik tur\u015fu) v\u0259 m\u0259d\u0259 fermentl\u0259ri (pepsin kimi) z\u00fclallar\u0131n par\u00e7alanmas\u0131nda \u0259sas rol oynay\u0131r. Bu kimy\u0259vi prosesl\u0259r qidan\u0131n m\u0259d\u0259d\u0259 mexaniki olaraq qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r gedir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259d\u0259nin \u0259z\u0259l\u0259l\u0259ri daim qida k\u00fctl\u0259sini qar\u0131\u015fd\u0131raraq onun daha effektiv \u015f\u0259kild\u0259 par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Bu proses qidan\u0131n ki\u00e7ik hiss\u0259cikl\u0259r\u0259 ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 qida madd\u0259l\u0259rinin daha asan h\u0259zm olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir. M\u0259d\u0259d\u0259ki qida bir m\u00fcdd\u0259t sonra ki\u00e7ik hiss\u0259cikl\u0259r hal\u0131nda v\u0259 qism\u0259n h\u0259zm olunmu\u015f \u015f\u0259kild\u0259 inc\u0259 ba\u011f\u0131rsa\u011fa g\u00f6nd\u0259rilir. M\u0259d\u0259nin bu prosesd\u0259ki rolu sad\u0259c\u0259 mexaniki v\u0259 kimy\u0259vi par\u00e7alanma il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, h\u0259m d\u0259 qida madd\u0259l\u0259rini z\u0259r\u0259rli mikroorqanizml\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259y\u0259r\u0259k orqanizmin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumaqda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0130nc\u0259 ba\u011f\u0131rsaq<\/h2>\n\n\n\n<p>M\u0259d\u0259d\u0259n ke\u00e7\u0259n qida \u0259sas h\u0259zm m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 \u2014 inc\u0259 ba\u011f\u0131rsa\u011fa daxil olur. \u0130nc\u0259 ba\u011f\u0131rsaq qida madd\u0259l\u0259rinin \u0259sas\u0259n soruldu\u011fu v\u0259 qan d\u00f6vran\u0131na ke\u00e7diyi yerdir. Burada pankreas\u0131n ifraz etdiyi pankreatik su v\u0259 qaraciy\u0259rin ifraz etdiyi safra suyu qidan\u0131n daha da inc\u0259ltilm\u0259sin\u0259 v\u0259 ya\u011flar\u0131n par\u00e7alanmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Pankreatik su karbohidratlar\u0131, z\u00fclallar\u0131 v\u0259 ya\u011flar\u0131 par\u00e7alayan fermentl\u0259ri ehtiva edir. Safra is\u0259 ya\u011flar\u0131n \u0259milm\u0259sini asanla\u015fd\u0131ran madd\u0259l\u0259r ehtiva edir. \u0130nc\u0259 ba\u011f\u0131rsaqda olan villuslar qida madd\u0259l\u0259rinin sorulmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n ki\u00e7ik strukturlard\u0131r. Bu strukturlar say\u0259sind\u0259 qidan\u0131n faydal\u0131 hiss\u0259l\u0259ri qan d\u00f6vran\u0131na ke\u00e7ir v\u0259 b\u0259d\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif hiss\u0259l\u0259rin\u0259 da\u015f\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Qal\u0131n ba\u011f\u0131rsaq<\/h2>\n\n\n\n<p>\u0130nc\u0259 ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n son hiss\u0259sind\u0259n ke\u00e7\u0259n qida art\u0131qlar\u0131 qal\u0131n ba\u011f\u0131rsa\u011fa daxil olur. Burada qidan\u0131n h\u0259zm olunmayan lifl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r madd\u0259l\u0259r \u0259sas\u0259n suyun sorulmas\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 i\u015fl\u0259nir. Qal\u0131n ba\u011f\u0131rsaqda suyun \u00e7ox hiss\u0259si b\u0259d\u0259n\u0259 qaytar\u0131l\u0131r, bu da at\u0131q madd\u0259l\u0259rin s\u0131xla\u015fmas\u0131na v\u0259 n\u0259hay\u0259t, b\u0259d\u0259nd\u0259n xaric olunmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu proses b\u0259d\u0259nin su balans\u0131n\u0131n qorunmas\u0131nda v\u0259 at\u0131q madd\u0259l\u0259rin effektiv \u015f\u0259kild\u0259 xaric edilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Qal\u0131n ba\u011f\u0131rsaq, h\u0259m\u00e7inin ba\u011f\u0131rsaq floras\u0131n\u0131n sa\u011flam olmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n probiotik bakteriyalar \u00fc\u00e7\u00fcn bir m\u0259sk\u0259n rolunu oynay\u0131r. Bu bakteriyalar b\u0259zi vitaminl\u0259rin sintezind\u0259 v\u0259 ba\u011f\u0131rsaq sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.&nbsp;<a href=\"https:\/\/kayzen.az\/blog\/sa%C4%9Flam-h%C9%99yat-t%C9%99rzi\/18052\/ba%C4%9F%C4%B1rsaqlara-faydal%C4%B1-7-qida.html\">Ba\u011f\u0131rsaqlara faydal\u0131 qidalar<\/a>&nbsp;il\u0259 ba\u011f\u0131rsaqlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruya bil\u0259rsiniz.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">N\u0259tic\u0259<\/h2>\n\n\n\n<p>H\u0259zm prosesi insan orqanizminin \u0259n m\u00fch\u00fcm funksiyalar\u0131ndan biridir. Bu m\u00fcr\u0259kk\u0259b proses say\u0259sind\u0259 qida madd\u0259l\u0259ri b\u0259d\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n effektiv \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 edilir, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z v\u0259 rifah\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan enerji v\u0259 qida madd\u0259l\u0259ri \u0259ld\u0259 edilir. Sa\u011flam h\u0259zm sistemi \u00fcmumi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z v\u0259 rifah\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259zm sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131za diqq\u0259t yetirm\u0259k m\u00fch\u00fcmd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r g\u00fcn q\u0259bul etdiyimiz qidalar insan orqanizminin \u0259n \u0259sas ehtiyaclar\u0131ndan biridir. Bu qidalar\u0131n h\u0259zmi is\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir prosesdir ki, bu da insan b\u0259d\u0259ninin sa\u011flam<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":97987,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-97986","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97986","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97986"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97986\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97988,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97986\/revisions\/97988"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/97987"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97986"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97986"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97986"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}