{"id":98146,"date":"2024-02-04T11:38:09","date_gmt":"2024-02-04T07:38:09","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=98146"},"modified":"2024-02-04T11:38:10","modified_gmt":"2024-02-04T07:38:10","slug":"ur%c9%99yi-z%c9%99ifl%c9%99d%c9%99n-3-x%c9%99st%c9%99lik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=98146","title":{"rendered":"\u00dcr\u0259yi z\u0259ifl\u0259d\u0259n 3 x\u0259st\u0259lik"},"content":{"rendered":"\n<p><span style=\"box-sizing: border-box; font-weight: 700; color: rgb(34, 34, 34); font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\">Diabet\u0259 g\u00f6r\u0259 g\u0259nc ya\u015fda \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259si olurlar<\/span><span style=\"color: rgb(34, 34, 34); font-family: &quot;helvetica neue&quot;, Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 17px; white-space: normal;\">Diabet y\u0259ni \u015f\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259liyi \u0259slind\u0259 bir damar x\u0259st\u0259liyidir. Damar toru bax\u0131m\u0131ndan z\u0259ngin olan \u00fcr\u0259k, b\u00f6yr\u0259k v\u0259 g\u00f6z kimi orqanlar diabet x\u0259st\u0259liyind\u0259n daha \u00e7ox \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Diabet n\u0259tic\u0259sind\u0259 damar \u00e7\u0259p\u0259rl\u0259rinin daralmas\u0131 qan ax\u0131n\u0131n\u0131 azald\u0131r. B\u00f6y\u00fck bir i\u015f g\u00fcc\u00fc il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n \u00fcr\u0259k \u0259z\u0259l\u0259si, damar yolu il\u0259 laz\u0131mi qan\u0131 alan zaman ziyan g\u00f6r\u00fcr v\u0259 g\u00fcc\u00fc azal\u0131r. \u00dcr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ba\u015f verm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan bu tablo il\u0259 yana\u015f\u0131 diabet eyni zamanda y\u00fcks\u0259k t\u0259zyiq\u0259 da s\u0259b\u0259b olur. Diabetin damar divar\u0131nda qal\u0131nla\u015fma il\u0259 birlikd\u0259 b\u00f6yr\u0259kl\u0259ri d\u0259 t\u0259sir etm\u0259si, y\u00fcks\u0259k t\u0259zyiq bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi bir t\u0259sir yarad\u0131r. T\u0259zyiq meylinin yan\u0131nda xolesterin y\u00fcks\u0259kliyinin art\u0131q g\u00f6r\u00fclm\u0259si v\u0259 qan \u015f\u0259k\u0259r tozunun nizamlanmamas\u0131 laxtalanma probleml\u0259rin\u0259 d\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Diabet x\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259 koronar \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 \u00fcr\u0259k infarktlar\u0131 daha erk\u0259n d\u00f6vrd\u0259 v\u0259 daha tez-tez g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><strong>KOAH q\u0259lbinizi d\u0259 n\u0259f\u0259ssiz qoya bil\u0259r<br><\/strong>Xroniki Obstruktif A\u011fciy\u0259r X\u0259st\u0259liyi, y\u0259ni KOAH il\u0259 \u00fcr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n eyni anda ba\u015f verm\u0259si s\u0131x g\u00f6r\u00fcl\u0259n bir v\u0259ziyy\u0259tdir. Ox\u015far \u0259lam\u0259tl\u0259ri olan KOAH v\u0259 \u00fcr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 bir-birini t\u0259kan verir. KOAH x\u0259st\u0259l\u0259rinin a\u011fciy\u0259rind\u0259 h\u0259dsiz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 hava h\u0259bsi olduqda d\u00f6\u015f q\u0259f\u0259sind\u0259ki \u0259z\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 \u00e7oxu d\u0259f\u0259 t\u0259n\u0259ff\u00fcs\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259dir. N\u0259f\u0259s al\u0131b ver\u0259rk\u0259n bel\u0259 y\u00fcks\u0259k enerji istehlak\u0131 ba\u015f verdiyind\u0259n ciddi \u0259z\u0259l\u0259 g\u00fcc\u00fc itkisi inki\u015faf edir. Bununla yana\u015f\u0131 KOAH x\u0259st\u0259l\u0259rin orqanizmin\u0259 lazimi oksigen getm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn bu h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin say\u0131nda ciddi art\u0131m ba\u015f verir. Oksigen da\u015f\u0131yan h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin say\u0131ndak\u0131 art\u0131m qan\u0131n t\u00fcndl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 laxtalanma qabiliyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Daha t\u00fcnd konsistensiyal\u0131 bir hala g\u0259l\u0259n v\u0259 damar i\u00e7ind\u0259 ax\u0131n\u0131 yava\u015f\u0131yan qanda iltihabl\u0131 reaksiyalar daha \u00e7ox g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Damar i\u00e7ind\u0259ki \u0259n ki\u00e7ik bir z\u0259r\u0259r bel\u0259 h\u00fcceyr\u0259 say\u0131ndak\u0131 art\u0131m s\u0259b\u0259bil\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q t\u0259mir olunur. Prosses i\u00e7ind\u0259 \u015fi\u015firdilmi\u015f yax\u015f\u0131la\u015fan, toxumalar damar\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 laxtalanma meylinin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Y\u00fcks\u0259k t\u0259zyiq damarlar\u0131n\u0131z\u0131 nazikl\u0259\u015fdirir<br><\/strong>Y\u00fcks\u0259k t\u0259zyiq, \u00fcr\u0259k v\u0259 damar sistemi \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259sirl\u0259r yarad\u0131r. Y\u00fcks\u0259k t\u0259zyiqin yaratd\u0131\u011f\u0131 t\u0259sir\u0259 reaksiya olaraq, g\u00fccl\u0259nm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalan damar \u00e7\u0259p\u0259rind\u0259 d\u00fcz \u0259z\u0259l\u0259 h\u00fcceyr\u0259 say\u0131 y\u00fcks\u0259lir. D\u00fcz \u0259z\u0259l\u0259 h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin artmas\u0131 v\u0259 damar \u00e7\u0259p\u0259rinin qal\u0131nla\u015fmas\u0131na; Damar\u0131n elastiklik itirilm\u0259sin\u0259, da\u015fla\u015fmaya v\u0259 damar s\u0259rtliyin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Aya\u011f\u0131n v\u0259 ya dirs\u0259k regionunun \u00e7ox miqdarda s\u00fcrt\u00fcnm\u0259y\u0259 ba\u011fl\u0131 olaraq yaranan toxuma art\u0131m\u0131 v\u0259 s\u0259rtl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 b\u0259nz\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 damar i\u00e7ind\u0259 d\u0259 eyni reaksiya inki\u015faf edir. Damar formas\u0131ndak\u0131 bu s\u0259rtl\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 \u00e7oxdan toxuma \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si damar\u0131n qidalanmas\u0131n\u0131 pozur. Bu v\u0259ziyy\u0259t; Damar i\u00e7i yaralanmalarla yana\u015f\u0131 xora, laxta inki\u015faf\u0131na yol a\u00e7\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diabet\u0259 g\u00f6r\u0259 g\u0259nc ya\u015fda \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259si olurlarDiabet y\u0259ni \u015f\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259liyi \u0259slind\u0259 bir damar x\u0259st\u0259liyidir. Damar toru bax\u0131m\u0131ndan z\u0259ngin olan \u00fcr\u0259k, b\u00f6yr\u0259k v\u0259 g\u00f6z kimi<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":98147,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-98146","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98146","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98146"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98146\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98148,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98146\/revisions\/98148"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/98147"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}