{"id":98494,"date":"2024-02-24T10:47:52","date_gmt":"2024-02-24T06:47:52","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=98494"},"modified":"2024-02-24T10:47:53","modified_gmt":"2024-02-24T06:47:53","slug":"f%c9%99t%c9%99li-xan-xoyskinin-qarabag-v%c9%99-z%c9%99ng%c9%99zur-haqqinda-parlamentd%c9%99-tarixi-cixisi-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=98494","title":{"rendered":"F\u0259t\u0259li Xan Xoyskinin Qaraba\u011f v\u0259 Z\u0259ng\u0259zur haqq\u0131nda parlamentd\u0259 tarixi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Yaz\u0131, \u201cF\u0259t\u0259li xan Xoyski \u2014 h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti (s\u0259n\u0259d v\u0259 materiallar)\u201d kitab\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Z\u0259ng\u0259zur \u0259hvalat\u0131 t\u0259z\u0259 bir \u015fey deyil. Bu \u00e7oxdan ba\u015flam\u0131\u015f bir i\u015fdir. Burada oturan m\u0259buslara m\u0259lumdur ki, vaxtil\u0259 bir para erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n Qaraba\u011f haqq\u0131nda bir m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f idi. H\u0259l\u0259 iyul ay\u0131nda Andranik ba\u015f\u0131na bir d\u0259st\u0259 \u00e7eteci y\u0131\u011faraq \u0130r\u0259van quberniyas\u0131ndan G\u0259nc\u0259 quberniyas\u0131n\u0131n h\u00fcduduna ke\u00e7di. Buras\u0131n\u0131 dem\u0259liy\u0259m ki, Andranik T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259b\u0259\u0259sidir. O vaxt Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti h\u0259l\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 ik\u0259n erm\u0259ni h\u00f6kum\u0259tin\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259 isti cavab etmi\u015fdir ki, Andranik sizin t\u0259r\u0259finizd\u0259n i\u015f g\u00f6r\u00fcr, yoxsa bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r onun \u00f6z t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcd\u00fcrm\u00fc v\u0259 onun qo\u015funlar\u0131 erm\u0259ni h\u00f6kum\u0259tin\u0259 tabedirmi, yoxsa onun h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri, \u015f\u0259xsi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri v\u0259 adi \u00fcsyan kimidirmi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/3pMzlr.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-65621\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni h\u00f6kum\u0259ti cavab verdi ki, Andranikin erm\u0259ni h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si yoxdur, \u00f6z\u00fc d\u0259 bir asidir. Erm\u0259ni h\u00f6kum\u0259ti \u00f6z\u00fc d\u0259 onun r\u0259dd edilm\u0259sini v\u0259 \u00fcsyan\u0131n yat\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ist\u0259yir. F\u0259q\u0259t, g\u00fcc\u00fc yoxdur, i\u015f g\u00f6r\u0259 bilmir. Siz\u0259 m\u0259lumdur ki, Andranik iyul ay\u0131nda Z\u0259ng\u0259zur mahal\u0131nda b\u00f6y\u00fck f\u0259nal\u0131qlar yaparaq bir \u00e7ox k\u00f6yl\u0259r da\u011f\u0131td\u0131, n\u0259hay\u0259t \u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131na ke\u00e7\u0259r\u0259k \u018fsg\u0259ran yolunu ba\u011flad\u0131. O zaman b\u00f6y\u00fck f\u0259lak\u0259tl\u0259r \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131. F\u0259q\u0259t Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin \u0259sg\u0259ri q\u00fcvv\u0259si o zaman yaln\u0131z Bak\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 m\u00fcnh\u0259sir idi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ancaq G\u0259nc\u0259d\u0259n iki d\u0259f\u0259 erm\u0259ni, m\u00fcs\u0259lman deleqasiyonu g\u00f6nd\u0259rildi. Lakin bundan bir \u015fey \u00e7\u0131xmad\u0131. Andranik \u00f6z i\u015find\u0259 davam edirdi. Sentyabr ay\u0131nda Bak\u0131 al\u0131nandan sonra h\u00f6kum\u0259t buraya k\u00f6\u00e7d\u00fc v\u0259 d\u0259rhal bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 diqq\u0259t ver\u0259r\u0259k, \u00f6z\u00fcn\u0259 borc bildi ki, Andranik m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 xitam versin. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00e7ete\u00e7il\u0259r m\u00fcqabilin\u0259 bir miqdar \u0259sg\u0259ri d\u0259st\u0259 g\u00f6nd\u0259rdi. Qo\u015funumuz m\u00fcharib\u0259 n\u0259tis\u0259sind\u0259 Andraniki \u018fsg\u0259randan \u00e7\u0131xar\u0131b, tamam \u015eu\u015fa uyezdind\u0259n v\u0259 Z\u0259ng\u0259zur mahal\u0131n\u0131n \u00e7ox yerind\u0259n qovdu. Andranik qa\u00e7d\u0131. Dem\u0259k ist\u0259m\u0259diyim b\u0259zi s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 bundan sonra art\u0131q y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fc davam etdir\u0259 bilm\u0259z idik. Bu oktyabr ay\u0131nda idi. O zaman sakitlik h\u00f6kmf\u0259rman idi. Andranik Gorusda idis\u0259, he\u00e7 bir f\u0259aliyy\u0259td\u0259 bulunmurdu. Noyabr\u0131n ortalar\u0131nda i\u015fl\u0259r tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdi v\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin t\u0259klifin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u00fcrk \u0259sg\u0259rl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r yerind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b getdi. \u00d6vza d\u0259yi\u015fib \u0259hval qeyrim\u00fc\u0259yy\u0259n oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Noyabr\u0131n 20 v\u0259 23-d\u0259n sonra Andranik yen\u0259 ba\u015f qald\u0131r\u0131b, ay\u0131n 25-d\u0259n sonra f\u0259lak\u0259tl\u0259r \u00e7\u0131xarma\u011fa ba\u015flad\u0131, b\u00f6y\u00fck x\u0259talar \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259ldi. Bu x\u00fcsusda m\u0259n\u0259 g\u0259l\u0259n teleqramlar q\u0259zetl\u0259rd\u0259 vard\u0131, ham\u0131n\u0131za da m\u0259lumdur ki, Z\u0259ng\u0259zur mahal\u0131nda n\u0259 q\u0259d\u0259r k\u0259ndl\u0259r da\u011f\u0131ld\u0131, yand\u0131r\u0131ld\u0131, \u0259haliy\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r v\u0259 x\u0259sar\u0259tl\u0259r d\u0259ydi, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, bu i\u015fl\u0259r\u0259 h\u00f6kum\u0259t laqeyd baxa bilm\u0259zdi. Biz \u00f6z t\u0259r\u0259fimizd\u0259n laz\u0131m v\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olan q\u0259d\u0259r \u00e7al\u0131\u015f\u0131b t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rd\u00fck. Onlar\u0131n m\u00fcqabilin\u0259 \u0259sg\u0259ri q\u00fcvv\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si bar\u0259sind\u0259 teleqraf il\u0259 binag\u00fczarl\u0131q etdik. Eyni zamanda borc bildim, m\u00fctt\u0259fiql\u0259r n\u00fcmay\u0259nd\u0259si general Tomsona m\u0259lumat verim. \u00c7\u00fcnki o m\u0259n\u0259 d\u0259 deyib, q\u0259zetl\u0259rd\u0259 d\u0259 x\u0259b\u0259r veribdir ki, m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin m\u0259qs\u0259di Qafqaziyada s\u00fclh v\u0259 m\u00fcs\u0259lman\u0131 davam etdirm\u0259kdir. Bina\u0259n-ileyh m\u0259n teleqramlar\u0131n bir sur\u0259tini v\u0259 bir m\u0259ktub general Tomsona g\u00f6nd\u0259rdim. Tomson d\u0259rhal \u0259hval t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259yi vacib bildi. M\u0259n general Tomsona m\u0259ktubu ancaq x\u0259b\u0259rdarl\u0131q kimi yazm\u0131\u015fd\u0131m, daha yazmam\u0131\u015fd\u0131m ki, t\u0259v\u0259qq\u0259 edir\u0259m, biz\u0259 k\u00f6m\u0259k edin. O, \u00f6z\u00fc laz\u0131m bildi ki, Qaraba\u011fa bir hey\u0259t g\u00f6nd\u0259rsin ki, onun m\u0259ktubunu Andranik\u0259 yetirsin. Hey\u0259t ingilis, m\u00fcs\u0259lman v\u0259 erm\u0259ni n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259t idi. Bundan \u0259lav\u0259 Tomson bir \u00e7ox teleqramlar \u00e7\u0259kdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Noyabr\u0131n 27-d\u0259 bu deleqasiya \u015eu\u015fa v\u0259 Z\u0259ng\u0259zura \u0259zim\u0259t etdi. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u015eu\u015fada qal\u0131b hey\u0259ti \u00fcmumq\u0259za \u0259halisin\u0259 t\u0259klif etdi ki, \u0259min v\u0259 asayi\u015fl\u0259 ya\u015fas\u0131nlar v\u0259 x\u0259b\u0259r verdi ki, ingilisl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri he\u00e7 bir vaxt x\u0259ta v\u0259 i\u011fti\u015fa\u015f t\u00f6r\u0259tm\u0259y\u0259 raz\u0131 olmayacaqlard\u0131r. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u015eu\u015fada qald\u0131qdan sonra deleqasiya Zabu\u011f deyil\u0259n yer\u0259 getdi ki, h\u0259m\u0259n yerd\u0259 m\u00fcharib\u0259 gedirdi. \u0130ngilt\u0259r\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Andranikin yan\u0131na gedib m\u0259ktubu vermi\u015f v\u0259 bildirmi\u015fdir ki, asayi\u015f b\u0259rpa edilm\u0259s\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259suliyy\u0259t onun \u00f6hd\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259kdir. Bundan \u0259lav\u0259 Tomson bir ne\u00e7\u0259 teleqramlar daha vurdu, \u00e7\u00fcnki o zaman erm\u0259nil\u0259r \u00e7ox yerd\u0259 ba\u015f qald\u0131r\u0131b G\u0259nc\u0259, Qazax, Cavan\u015fir v\u0259 C\u0259bray\u0131l q\u0259zalar\u0131nda quldur d\u0259st\u0259l\u0259ri kimi i\u015f g\u00f6rd\u00fcl\u0259r. H\u0259r yer\u0259 Tomson teleqramlar \u00e7\u0259kdi v\u0259 eyni m\u0259zmunda Andranik\u0259 m\u0259ktub yazd\u0131, m\u0259ktubu m\u0259n g\u00f6rm\u0259mi\u015f\u0259m. Ancaq \u00f6zl\u0259rinin dedikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 bu m\u0259ktub bu m\u0259zmunda imi\u015f: ham\u0131 erm\u0259nil\u0259r \u00f6z yerl\u0259rind\u0259 sakit oturub, h\u00fccum v\u0259 t\u0259cav\u00fczatda bulunmas\u0131nlar. H\u0259rgah erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n bel\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ba\u015f ver\u0259rs\u0259, m\u0259suliyy\u0259t t\u0259mam\u0259n onlar\u0131n \u00f6hd\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan sonra general Tomson teleqrafnan v\u0259 m\u0259ktubnan \u015eu\u015fa v\u0259 Z\u0259ng\u0259zura g\u00f6nd\u0259rilmi\u015f hey\u0259t\u0259 T\u0259rt\u0259r\u0259 v\u0259 ba\u015fqa q\u0259zalara (da) getm\u0259sini t\u0259klif eyl\u0259mi\u015f, onlar\u0131n m\u0259zmunu bel\u0259 imi\u015f. (Oxuyur). M\u0259n siz\u0259 \u0259rz el\u0259yir\u0259m ki, bu i\u015fl\u0259rd\u0259n sonra iki-\u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck sakitlik oldu. El\u0259 bil ki, he\u00e7 \u015fey yox imi\u015f. Daha Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 \u015eu\u015fa uyezdl\u0259rind\u0259n bir x\u0259b\u0259r g\u0259lm\u0259di, ham\u0131 da arxay\u0131n oldu. F\u0259q\u0259t, yen\u0259 iki-\u00fc\u00e7 g\u00fcn ke\u00e7m\u0259di ki, teleqram teleqram \u00fcst\u00fcnd\u0259n g\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131 ki, Andranik ba\u015f qald\u0131r\u0131b, erm\u0259nil\u0259r il\u0259 b\u0259rab\u0259r yen\u0259 \u00f6z h\u0259r\u0259kat\u0131nda davam edir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcs\u0259lmanlar ingilis hey\u0259tin\u0259 inan\u0131b, \u00f6z s\u0259ng\u0259rl\u0259rind\u0259, \u00e7\u0131x\u0131b getmi\u015fl\u0259r. Erm\u0259nil\u0259r h\u0259m\u0259n saat ba\u015flam\u0131\u015flar k\u0259ndl\u0259ri yand\u0131r\u0131b da\u011f\u0131tma\u011fa, bel\u0259 ki, arvad-u\u015faq da\u011flara, me\u015f\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259fil-s\u0259rk\u0259rdan qalm\u0131\u015fd\u0131r. Bu x\u0259b\u0259r bel\u0259 yeti\u015f\u0259n kimi bizd\u0259 olan h\u0259r n\u00f6v t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rd\u00fck v\u0259 dekabr\u0131n 3-d\u0259 Tomsona bel\u0259 bir m\u0259ktub yazd\u0131m. (Oxuyur). Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z teleqramlar\u0131n sur\u0259tini m\u0259ktubla g\u00f6nd\u0259rmi\u015f\u0259m. Teleqramlar\u0131 oxuma\u011fa ehtiyac yoxdur, \u00e7\u00fcnki q\u0259zetl\u0259rd\u0259 \u00e7ap edilmi\u015fdir. Biz \u00f6z t\u0259r\u0259fimizd\u0259n qo\u015fun q\u00fcvv\u0259mizi onun qar\u015f\u0131s\u0131na g\u00f6nd\u0259rm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r Tomsona da t\u0259klif etdik ki, bu bar\u0259d\u0259 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rs\u00fcn. Tomson Z\u0259ng\u0259zura t\u0259z\u0259d\u0259n hey\u0259t g\u00f6nd\u0259rm\u0259yi laz\u0131m bilib, m\u0259n\u0259 d\u0259 x\u0259b\u0259r verdi ki, bu d\u0259f\u0259 hey\u0259t \u0259vv\u0259lki kimi olmay\u0131b, bir q\u0259d\u0259r \u0259sg\u0259ri sur\u0259td\u0259 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 iki zirehli avtomobil, on be\u015f ingilis \u0259sg\u0259r v\u0259 zabiti, bir n\u0259f\u0259r bizim n\u00fcmay\u0259nd\u0259miz R\u00fcst\u0259mb\u0259yovdan ibar\u0259t olaraq hey\u0259t g\u00f6nd\u0259rdi v\u0259 Andranik\u0259 yen\u0259 ka\u011f\u0131z g\u00f6nd\u0259rdi. Hey\u0259t h\u0259l\u0259 qay\u0131tmay\u0131b, kim il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb, n\u0259 edibl\u0259r, h\u0259l\u0259 bilmirdik. \u015eu\u015fadan \u0259trafa getm\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda h\u0259l\u0259 bir x\u0259b\u0259r yoxdur. Bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar olar is\u0259 borcluyam ki, siz\u0259 x\u0259b\u0259r ver\u0259m. Buras\u0131n\u0131 \u0259rz etm\u0259liy\u0259m ki, bu m\u00fcdd\u0259t aras\u0131nda q\u0259zetd\u0259 oxudu\u011fumuz \u00fczr\u0259 bir x\u0259b\u0259r \u00e7\u0131xd\u0131 ki, guya Tomson t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259vv\u0259l g\u00f6nd\u0259ril\u0259n hey\u0259t v\u0259 m\u0259ktub il\u0259 guya Tomson Qaraba\u011f\u0131n ixtiyar\u0131n\u0131 v\u0259 idar\u0259sini Andranik\u0259 tap\u015f\u0131rm\u0131\u015f imi\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259sizdir ki, \u0259g\u0259r bel\u0259 olsa idi, buras\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir i\u015f idi. \u018fg\u0259r buras\u0131 bel\u0259 olsa idi, onda h\u00f6kum\u0259timizin k\u00f6k\u00fcn\u0259 \u0259l at\u0131lm\u0131\u015f olur, bu i\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcququna t\u0259cav\u00fcz olur idi. Halbuki biz var q\u00fcvv\u0259mizl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcququnu m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259c\u0259k v\u0259 he\u00e7 k\u0259s\u0259 yol verm\u0259y\u0259c\u0259yik ki, k\u0259nardan g\u0259l\u0259nl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcququna t\u0259cav\u00fcz etsinl\u0259r. (Alq\u0131\u015f).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00f6kum\u0259t a\u015fkar baxa bilm\u0259zdi ki, ba\u015fqas\u0131 g\u0259lib Az\u0259rbaycanda hakim olsun. M\u0259n bu x\u0259b\u0259rl\u0259ri e\u015fidib o zaman t\u0259hqiqata ba\u015flad\u0131m. M\u0259n he\u00e7 vaxt \u00f6z\u00fcm\u00fc inand\u0131ra bilm\u0259zdim ki, ingilis v\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259r m\u0259d\u0259ni h\u00f6kum\u0259t olduqlar\u0131 halda h\u00fcququmuzu, ixtiyar\u0131m\u0131z\u0131 bel\u0259 bir m\u0259qamda t\u0259pik vurub \u0259limizd\u0259n al\u0131r m\u0259qam\u0131na g\u0259lsinl\u0259r. M\u0259n \u0259min\u0259m ki, bel\u0259 olmaz. M\u0259nim fikrim d\u00fcr\u00fcst oldu. Buna \u00e7ox s\u00fcbutlar var ki, siz\u0259 s\u00f6yl\u0259m\u0259k ist\u0259mir\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fmin ola bil\u0259rsiniz ki, Tomson t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259zetl\u0259r yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259zmunda Andranik\u0259 m\u0259ktub yaz\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r. Andranik\u0259 bayaq oxudu\u011fum m\u0259zmunda Tomson t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259ktub yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r ki, ham\u0131 erm\u0259nil\u0259r \u00f6z yerind\u0259 sakit oturub h\u00fccum v\u0259 t\u0259cvuzatda bulunmamal\u0131d\u0131rlar. H\u0259rgah erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n bel\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ba\u015f ver\u0259r is\u0259 m\u0259suliyy\u0259t b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 onlar\u0131n \u00f6hd\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259kdir. Tomson t\u0259r\u0259find\u0259n yaz\u0131lan ka\u011f\u0131z bu m\u0259zmunda olmu\u015fdur. Q\u0259zetl\u0259rd\u0259 yaz\u0131lan yanl\u0131\u015f m\u0259ktuba h\u0259min q\u0259zetl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 etiraz olacaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qaraba\u011fa zirehli avtomobill\u0259r v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259r il\u0259 hey\u0259t ged\u0259n vaxtda ist\u0259r\u0259m Tomsona yaz\u0131b x\u0259b\u0259r ver\u0259m ki, Qafqasiya \u0259halisi bu t\u00f6vr hey\u0259tl\u0259ri \u00e7ox g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bunlar il\u0259 i\u015f d\u00fcz\u0259lm\u0259yib n\u0259tis\u0259siz qalacaqd\u0131r. Burada i\u015f g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z il\u0259 deyil, ba\u015fqa yol il\u0259 t\u0259sir etm\u0259lidir. G\u00f6nd\u0259ril\u0259n hey\u0259tin n\u0259 i\u015f g\u00f6rd\u00fcy\u00fc v\u0259 n\u0259tic\u0259si m\u0259lum deyildir. M\u0259lum oldu\u011fu \u00fczr\u0259 hey\u0259t \u015eu\u015faya \u00e7at\u0131b v\u0259 oradan ke\u00e7mi\u015f d\u0259 olsun. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, erm\u0259nil\u0259r \u00f6z h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259 davam edirl\u0259r. Ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l al\u0131nan teleqramlar\u0131 oxuyal\u0131m. Bu teleqram kanun \u0259vv\u0259lin 14-d\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Sabah\u0131 d\u0259xi bel\u0259 bir teleqram g\u0259lmi\u015fdir. (Oxuyur) (Teleqramlar\u0131n m\u0259tni stenoqrammada yoxdur. Onlar haqq\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycan\u201d q\u0259zetinin 6, 11, 19 dekabr 1918-ci il tarixli n\u00f6mr\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259lumat verilmi\u015fdir.). Deyil\u0259nl\u0259rd\u0259n \u0259lav\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r teleqramlar da vard\u0131r ki, erm\u0259ni h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n davam\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Siz\u0259 m\u0259lum oldu\u011fu \u00fczr\u0259 ingilis v\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259r il\u0259 laz\u0131m olan t\u0259dbiri g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m v\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 erm\u0259ni h\u0259r\u0259kat\u0131 haqq\u0131nda al\u0131nan m\u0259lumat\u0131 m\u00fctt\u0259fiql\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259rmi\u015f\u0259m. Bunlardan savay\u0131 indi \u00f6hd\u0259mizd\u0259 \u00f6z v\u0259zif\u0259miz vard\u0131r. Bacard\u0131\u011f\u0131m\u0131z q\u0259d\u0259r t\u0259dbirl\u0259r intixaz olunubdur. General Tomsona laz\u0131m g\u0259l\u0259n m\u0259ktublar yaz\u0131l\u0131b, \u0259sg\u0259ri q\u00fcvv\u0259l\u0259rimizin silah g\u00fcc\u00fc il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259si \u0259mri verilib, bir \u00e7ox ba\u015fqa t\u0259dbirl\u0259r d\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 burada s\u00f6yl\u0259m\u0259y\u0259 laz\u0131m g\u00f6rm\u00fcr\u0259m. Andronikin ba\u015f\u0131nda olan d\u0259st\u0259 \u00e7et\u0259 v\u0259 quldur d\u0259st\u0259sind\u0259n ibar\u0259tdir. Bunlar\u0131n n\u0259 fikird\u0259 olduqlar\u0131 v\u0259 bu fikrin d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n oldu\u011fu m\u0259lumdur. Bunlar\u0131n a\u015fkar fikirl\u0259ri budur ki, Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 \u015eu\u015fa uyezdl\u0259rini Az\u0259rbaycandan ay\u0131r\u0131b, Erm\u0259nistana m\u00fclh\u0259q etsinl\u0259r. Bacard\u0131qlar\u0131 q\u0259d\u0259r bu yolda i\u015fl\u0259yirl\u0259r, bunlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131na q\u00fcvv\u0259 g\u00f6nd\u0259rdikd\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t sakit olub, yen\u0259 f\u00fcrs\u0259t tapd\u0131qda \u00f6z fikirl\u0259rind\u0259 sabit olub, \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 nail olmaqdan \u00f6t\u0259ri i\u015f\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti n\u0259 ke\u00e7mi\u015fd\u0259, n\u0259 d\u0259 indi ixtilafl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri silah g\u00fcc\u00fc il\u0259 h\u0259ll etm\u0259k arzusunda olmam\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259rgah bel\u0259 bir m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn silaha sar\u0131lmaq laz\u0131m g\u0259lmi\u015f is\u0259 d\u0259, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz deyil, bizi m\u0259cbur etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130xtilafl\u0131 s\u0259rh\u0259d m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin s\u00fclh il\u0259 h\u0259ll olunmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etmi\u015fik. Ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 h\u0259r bir m\u0259s\u0259l\u0259ni s\u00fclh il\u0259 h\u0259ll etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycanda n\u0259 erm\u0259ni, n\u0259 m\u00fcs\u0259lman, n\u0259 d\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n qan\u0131 t\u00f6k\u00fclm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limizd\u0259n g\u0259ldiyi q\u0259d\u0259r s\u0259y etmi\u015fik. \u0130ndi d\u0259 hey\u0259t g\u00f6nd\u0259rib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin s\u00fclh il\u0259 h\u0259ll olunmas\u0131na m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q. Laz\u0131mi t\u0259qdird\u0259 silaha sar\u0131lsaq, ham\u0131 bunu bilir ki, bizi bel\u0259 v\u0259sil\u0259y\u0259 \u0259l uzatma\u011f\u0131 m\u0259cbur edibl\u0259r. H\u00f6kum\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259rz edir\u0259m ki, m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r z\u0259r\u0259rsiz, qans\u0131z, s\u00fclh il\u0259 h\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259nin xitam\u0259 yetm\u0259sin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq, h\u00f6kum\u0259t \u015fimdi d\u0259 bel\u0259 m\u00fcamil\u0259d\u0259 bulunacaqd\u0131r. \u018fks sur\u0259td\u0259 h\u00f6kum\u0259t \u00f6z\u00fc, \u00f6z g\u00fcc\u00fcm\u00fczl\u0259, q\u00fcvv\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tini h\u0259r bir t\u0259cav\u00fczd\u0259n m\u00fchafiz\u0259 ed\u0259c\u0259kdi. (M\u0259rk\u0259zd\u0259n, sa\u011fdan alq\u0131\u015f). <\/p>\n\n\n\n<p><strong>20 dekabr 1918-ci il<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yaz\u0131, \u201cF\u0259t\u0259li xan Xoyski \u2014 h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti (s\u0259n\u0259d v\u0259 materiallar)\u201d kitab\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Z\u0259ng\u0259zur \u0259hvalat\u0131 t\u0259z\u0259 bir \u015fey deyil. Bu \u00e7oxdan ba\u015flam\u0131\u015f bir i\u015fdir.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":98495,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-98494","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98494","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98494"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98494\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98496,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98494\/revisions\/98496"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/98495"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}