{"id":98515,"date":"2024-02-25T11:32:24","date_gmt":"2024-02-25T07:32:24","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=98515"},"modified":"2024-02-25T11:32:25","modified_gmt":"2024-02-25T07:32:25","slug":"daha-cox-alma-daha-saglam-ur%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=98515","title":{"rendered":"Daha \u00e7ox alma, daha sa\u011flam \u00fcr\u0259k"},"content":{"rendered":"\n<p>G\u00fcl\u00e7i\u00e7\u0259klil\u0259r f\u0259sil\u0259sinin \u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f n\u00f6vl\u0259rind\u0259n biri olan alman\u0131n respublikam\u0131zda \u00fc\u00e7 y\u00fcz\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v\u00fc v\u0259 \u00e7e\u015fidi vard\u0131r. Bunlardan altm\u0131\u015f\u0131 s\u0259naye \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Dig\u0259r \u015fir\u0259li meyv\u0259l\u0259rd\u0259n alman\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc odur ki, onu b\u00fct\u00fcn il boyu saxlay\u0131b istifad\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Alman\u0131n yeti\u015fm\u0259 f\u0259sli a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimidir:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Yay (iyul, avqust), pay\u0131z (sentyabr, oktyabr), q\u0131\u015f (noyabrdan fevral ay\u0131na q\u0259d\u0259r). Eyni sort almalar iqlim \u015f\u0259raitind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq yeti\u015fm\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fc d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r. Alman\u0131n \u00f6v\u00fcnd\u0259n v\u0259 sortundan as\u0131l\u0131 olaraq r\u0259ngi, dad\u0131 v\u0259 \u0259tri&nbsp;m\u00fcxt\u0259lif olur. Almalar t\u0259rkibc\u0259 \u00e7ox z\u0259ngindirl\u0259r. Onun t\u0259rkibind\u0259 5-24%-\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r, 1,3%-\u0259 yax\u0131n \u00fczv\u00fc tur\u015fular (alma, limon, k\u0259hraba), pektin v\u0259 a\u015f\u0131 madd\u0259l\u0259ri, B v\u0259 C vitaminl\u0259ri, karotin, mineral madd\u0259l\u0259rd\u0259n is\u0259 kalium, natrium v\u0259 d\u0259mir duzlar\u0131 vard\u0131r. Almada olan d\u0259mir duzu b\u00f6y\u00fck m\u00fcalic\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Alman\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan \u015f\u0259k\u0259rin \u0259sas&nbsp;hiss\u0259sini ql\u00fckoza v\u0259 fruktoza t\u0259\u015fkil edir ki, onlar da \u00fcr\u0259k damar sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox faydal\u0131d\u0131r.&nbsp;<a><\/a>Almadan t\u0259bii halda istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, bir s\u0131ra qiym\u0259tli konservl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259hsullar \u2013 kompot, m\u00fcr\u0259bb\u0259, povidlo, \u015fir\u0259, p\u00fcre v\u0259 s. haz\u0131rlan\u0131r. Bu m\u0259hsullar\u0131n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u00fcalic\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259ti vard\u0131r. Alman\u0131n v\u0259 ondan haz\u0131rlanan m\u00fcxt\u0259lif konserv m\u0259hsullar\u0131n\u0131n \u00fcr\u0259k z\u0259ifliyin\u0259, qanazl\u0131\u011f\u0131na, xroniki m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259&nbsp;vitamin&nbsp;azl\u0131\u011f\u0131na \u00e7ox yax\u015f\u0131 m\u00fcalic\u0259vi t\u0259siri olur.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Qurudulmu\u015f alma n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 qoruyucu \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. B\u0259d\u0259nd\u0259n z\u0259h\u0259rli madd\u0259l\u0259rin xaric edilm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k olur. Lifli oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u011f\u0131rsaqlar\u0131 t\u0259mizl\u0259yir. Qaraciy\u0259rind\u0259n \u015fikay\u0259t ed\u0259nl\u0259r, revmatizmas\u0131 olanlar v\u0259 h\u0259tta \u015f\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259ri bel\u0259, quru almadan faydalana bil\u0259rl\u0259r. Alma sakitl\u0259\u015fdirici, yuxuvericidir v\u0259 ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131na da yax\u015f\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Ki\u00e7ik his\u0259l\u0259r\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f almalar\u0131 qab\u0131\u011f\u0131yla qaynadaraq, \u00fcz\u0259rin\u0259 limon,\u00a0porta\u011fal, dar\u00e7\u0131n \u0259lav\u0259 edib \u00e7ay kimi d\u0259 i\u00e7m\u0259k faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda is\u0259 Quba rayonu \u0259sas alma\u00e7\u0131l\u0131q rayonu say\u0131l\u0131r. Burada m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v almalar yeti\u015fdirlir. Burada son d\u00f6vrl\u0259r Quba regional aqrar elm m\u0259rk\u0259zi t\u0259r\u0259find\u0259n Frazer&nbsp;layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Fransadan introduksiya olunmu\u015f m\u00fcxt\u0259lif alma, gilas v\u0259 armud sortlar\u0131n\u0131n virussuz tingliyi sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Bu g\u00fcn Qrani Smit ( Granny Smith), Fuci (Fuji), Conocold, A\u011f renet, Reyn reneti, Qolden Deli\u015fes&nbsp;(Golden Delicious) sortlar\u0131n\u0131n tingl\u0259ri \u0259kilmi\u015f 24 hektarl\u0131q alma ba\u011f\u0131 g\u00f6z ox\u015fay\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, daha 4,5 hektar sah\u0259d\u0259 frans\u0131z texnologiyas\u0131 il\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015f pilot ba\u011f bec\u0259rilir. Rayonun \u0259sas alma\u00e7\u0131l\u0131q k\u0259ndi kimi I v\u0259 II N\u00fcg\u0259di&nbsp;k\u0259ndl\u0259ri daha \u00e7ox tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Haz\u0131rlad\u0131: MushviG.H\\B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. Saytda yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259lumatdan istifad\u0259 etdikd\u0259 istinad v\u0259 m\u00fcvafiq ke\u00e7idin qoyulmas\u0131 z\u0259ruridir. \u018fks halda halall\u0131q vermir\u0259m<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcl\u00e7i\u00e7\u0259klil\u0259r f\u0259sil\u0259sinin \u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f n\u00f6vl\u0259rind\u0259n biri olan alman\u0131n respublikam\u0131zda \u00fc\u00e7 y\u00fcz\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v\u00fc v\u0259 \u00e7e\u015fidi vard\u0131r. Bunlardan altm\u0131\u015f\u0131 s\u0259naye \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Dig\u0259r<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":98516,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-98515","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98515","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98515"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98515\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98517,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98515\/revisions\/98517"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/98516"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}