{"id":98708,"date":"2024-03-08T12:00:38","date_gmt":"2024-03-08T08:00:38","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=98708"},"modified":"2024-03-08T12:16:50","modified_gmt":"2024-03-08T08:16:50","slug":"beyn%c9%99lxalq-qadinlar-bayrami-nec%c9%99-yaranib-8-martin-tarixc%c9%99si-nec%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=98708","title":{"rendered":"Beyn\u0259lxalq qad\u0131nlar bayram\u0131 nec\u0259 yaran\u0131b? 8 Mart\u0131n tarix\u00e7\u0259si nec\u0259dir?"},"content":{"rendered":"\n<p>8 Mart d\u00fcnya qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc v\u0259 ya ba\u015fqa adla d\u00fcnya i\u015f\u00e7i qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Qad\u0131n h\u00fcquqular\u0131 d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 g\u00fcnd\u0259m m\u00f6vzusudur. B\u0259s 8 mart nec\u0259 ortaya \u00e7\u0131x\u0131b? Bu bir bayramd\u0131r, yoxsa etiraz?<br>D\u00fcnyada co\u015f\u011fuyla qeyd olunan &#8216;8 Mart Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc&#8217;n\u00fcn tarixi 1800-c\u00fc ill\u0259r\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. B\u0259s niy\u0259 8 Martda qad\u0131nlar bayram\u0131?<br><a><\/a>1857-ci ild\u0259 AB\u015e-da tekstil fabrikind\u0259 ba\u015flayan t\u0259til n\u0259tic\u0259sind\u0259 Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc 120 n\u0259f\u0259rin \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 ortaya \u00e7\u0131xsa da, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u201c\u0130\u015f\u00e7i Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc\u201d kimi qeyd olunma\u011fa ba\u015fland\u0131. 1921. Budur onun \u0259h\u0259miyy\u0259ti v\u0259 Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fcn\u00fcn tarixi haqq\u0131nda hekay\u0259!<br>Beyn\u0259lxalq qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc 100 ild\u0259n \u00e7oxdur m\u00f6vcuddur. H\u0259r il g\u00fcnd\u0259m f\u0259rqli olur. Bu il is\u0259 30-dan \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u0259til\u0259 \u00e7\u0131xmaq aksiyalar\u0131 t\u0259\u015fkil olunur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u0259 zaman ba\u015flay\u0131b?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kayzen.az\/uploads\/images\/03\/41\/16\/2023\/02\/18\/cc9068.jpg\" alt=\"8 mart\" title=\"8 mart\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Almaniya Sosial Demokrat Partiyas\u0131n\u0131n liderl\u0259rind\u0259n biri olan Klara Setkin AB\u015e-da h\u0259lak olan qad\u0131n i\u015f\u00e7il\u0259rin xatir\u0259sin\u0259 8 Mart\u0131n \u00abBeyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc\u00bb kimi qeyd olunmas\u0131n\u0131 t\u0259klif edib. On il sonra, 1921-ci ild\u0259 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar Konfrans\u0131nda g\u00fcn\u00fcn ad\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k \u201cBeyn\u0259lxalq \u0130\u015f\u00e7i Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc\u201d kimi qeyd olundu.<br>D\u00fcnya qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fcn\u00fcn k\u00f6k\u00fc i\u015f\u00e7i h\u00fcquqlar\u0131 h\u0259r\u0259katlar\u0131na gedib \u00e7\u0131x\u0131r. 8 Mart BMT t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259sm\u0259n beyn\u0259lxalq qad\u0131nlar bayram\u0131 elan olunub.<br>8 Mart\u0131n tarixi 1908-ci il\u0259, Nyu-Yorkda 15 min i\u015f\u00e7i qad\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k maa\u015f v\u0259 se\u00e7im haqq\u0131 t\u0259l\u0259b etm\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r.<br>1910-c\u0131 ild\u0259 Kopenhagend\u0259 toplanan Beyn\u0259lxalq \u0130\u015f\u00e7i Qad\u0131nlar Konfras\u0131nda d\u00fcnya qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc fikri ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Konfransa 17 \u00f6lk\u0259d\u0259n qat\u0131lan 100 qad\u0131n Klara Setkinin t\u0259klifini q\u0259bul etdi.<br>\u0130lk beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r is\u0259 1911-ci ild\u0259 Avstriya, Danimarka v\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkil olundu. \u00dcmumd\u00fcnya qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fcn\u00fcn 100 illiyi b\u00f6y\u00fck t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 qeyd edildi.<br>1975-ci ild\u0259 BMT d\u00fcnya qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fcn\u00fc q\u0259bul etdi v\u0259 h\u0259r il \u00f6z\u0259l bir m\u0259s\u0259l\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi. 1996-c\u0131 ild\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunan ilk sloqan \u201cKe\u00e7mi\u015fi qeyd etm\u0259k, g\u0259l\u0259c\u0259yi planla\u015fd\u0131rmaq\u201d \u015f\u0259klind\u0259ydi. Bu ilin sloqan\u0131sa \u201c\u0130\u015f h\u0259yat\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259n qad\u0131nlar: 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r b\u0259rab\u0259rlik\u201d formas\u0131ndad\u0131r.<br>BMT-nin hesabatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli qad\u0131nlar\u0131n yaln\u0131z yar\u0131s\u0131 i\u015fl\u0259yir.<br>D\u00fcnya qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fcnd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259, siyas\u0259td\u0259 v\u0259 i\u015f h\u0259yat\u0131nda \u0259ld\u0259 etdiyi u\u011furlar\u0131 qeyd olunur. Lakin 8 Mart\u0131n k\u00f6kl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Qad\u0131nlar bayram\u0131nda cinsi b\u0259rab\u0259rlik vur\u011fulan\u0131r v\u0259 etirazlar edilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u0259s niy\u0259 8 Mart?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kayzen.az\/uploads\/images\/03\/41\/16\/2023\/02\/18\/6dd633.jpg\" alt=\"8 mart\" title=\"8 mart\"\/><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&nbsp;&nbsp;&nbsp; D\u00fcnya qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc ideyas\u0131n\u0131 meydana \u00e7\u0131xaran Klara Setkinin a\u011fl\u0131nda d\u0259qiq bir tarix yox idi.<\/li>\n\n\n\n<li>&nbsp;&nbsp;&nbsp; I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131, 1917-ci ild\u0259 rus i\u015f\u00e7i qad\u0131nlar \u201c\u00c7\u00f6r\u0259k v\u0259 s\u00fclh ist\u0259yirik\u201d \u015f\u00fcarlar\u0131 il\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 ax\u0131\u015fd\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li>&nbsp;&nbsp;&nbsp; Etirazlar\u0131n 4-c\u00fc g\u00fcn\u00fcnd\u0259 Rusiya \u00e7ar\u0131 taxtdan endirildi. Qurulan m\u00fcv\u0259qq\u0259ti h\u00f6kum\u0259t qad\u0131nlara se\u00e7m\u0259k h\u00fcququ verdi.<\/li>\n\n\n\n<li>&nbsp;&nbsp;&nbsp; Rusiyadak\u0131 qad\u0131n etirazlar\u0131n\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 J\u00fclyen t\u0259qvim\u0259 g\u00f6r\u0259 23 fevralda oldu. Miladi t\u0259qvim\u0259 g\u00f6r\u0259 bu g\u00fcn mart\u0131n 8-n\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>D\u00dcNYA QADINLAR G\u00dcN\u00dc MESAJLARI<\/strong><br>D\u00fcnyada, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 v\u0259 \u00fczvl\u0259rimiz aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan qad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n 8 Mart Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fcn\u00fc t\u0259brik edir, sevgi v\u0259 h\u00f6rm\u0259timi bildirir\u0259m.<br>8 Mart Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fcnd\u0259 d\u0259y\u0259rli t\u00fcrk v\u0259 d\u00fcnya qad\u0131nlar\u0131na sa\u011flaml\u0131q v\u0259 xo\u015fb\u0259xtlik dolu g\u0259l\u0259c\u0259k arzulay\u0131ram.<br>M\u0259n \u0259slind\u0259 sizin ki\u00e7ik bir sur\u0259tiniz\u0259m. \u0130n\u015fallah m\u0259n d\u0259 sizin kimi sev\u0259n olacam Qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fcn\u00fcz m\u00fcbar\u0259k.<br>Od qar\u015f\u0131s\u0131nda xarab olmayan q\u0131z\u0131l, q\u0131z\u0131l qar\u015f\u0131s\u0131nda xarab olmayan qad\u0131n; Qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fcn\u00fcz m\u00fcbar\u0259k.<br>Qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fcn\u00fc t\u0259brik edir, sevgi v\u0259 h\u00f6rm\u0259timi bildirir\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0G\u00fclb\u0259niz Sarayeva<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>8 Mart d\u00fcnya qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc v\u0259 ya ba\u015fqa adla d\u00fcnya i\u015f\u00e7i qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Qad\u0131n h\u00fcquqular\u0131 d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 g\u00fcnd\u0259m m\u00f6vzusudur. B\u0259s 8 mart nec\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":98709,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-98708","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98708","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98708"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98710,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98708\/revisions\/98710"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/98709"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}