{"id":99076,"date":"2024-03-30T22:46:00","date_gmt":"2024-03-30T18:46:00","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=99076"},"modified":"2024-04-01T22:52:43","modified_gmt":"2024-04-01T18:52:43","slug":"mart-soyqirimi-erm%c9%99nil%c9%99rin-az%c9%99rbaycanlilara-qarsi-novb%c9%99ti-qanli-cinay%c9%99ti-deputat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=99076","title":{"rendered":"Mart Soyq\u0131r\u0131m\u0131: Erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycanl\u0131lara Qar\u015f\u0131 N\u00f6vb\u0259ti Qanl\u0131 Cinay\u0259ti \u2013 Deputat"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 iki \u0259sr davam ed\u0259n soyq\u0131r\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f \u015f\u0259kild\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 qanl\u0131 aksiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sini yerl\u0259-yeksan edib, minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck q\u0259ddarl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirilib. Erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 uzun ill\u0259r boyu apard\u0131\u011f\u0131 ard\u0131c\u0131l etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, soyq\u0131r\u0131m v\u0259 t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 minl\u0259rl\u0259 insan evind\u0259n-obas\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u00fcb. Az\u0259rbaycan\u0131n XIX-XX \u0259srl\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n b\u00fct\u00fcn faci\u0259l\u0259ri torpaqlar\u0131n\u0131n z\u0259bti il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunaraq, erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f, planl\u0131 sur\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin ayr\u0131-ayr\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fkil edib.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bunu Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Aqil M\u0259mm\u0259dov deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>O qeyd edib ki, erm\u0259nil\u0259r 1918-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq b\u00fct\u00fcn Bak\u0131 quberniyas\u0131nda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259rini g\u00fcd\u0259n cinay\u0259tkar plan\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u015flay\u0131b: \u201c1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda is\u0259 qanl\u0131 hadis\u0259l\u0259r zirv\u0259 n\u00f6qt\u0259sin\u0259 \u00e7at\u0131b. O aylarda erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n yadda\u015f\u0131nda silinm\u0259z iz qoyub. T\u0259kc\u0259 milli m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 minl\u0259rl\u0259 dinc az\u0259rbaycanl\u0131 m\u0259hv edilib. Erm\u0259nil\u0259r evl\u0259ri yand\u0131r\u0131r, insanlar\u0131 diri-diri oda at\u0131blar. Onlar t\u0259r\u0259find\u0259n milli memarliq abid\u0259l\u0259ri m\u0259kt\u0259bl\u0259r, x\u0259st\u0259xanalar, m\u0259scidl\u0259r v\u0259 dig\u0259r tikilil\u0259r da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla Bak\u0131, \u015eamax\u0131 Quba, Qaraba\u011f, Z\u0259ng\u0259zur, Nax\u00e7\u0131van, L\u0259nk\u0259ran v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r \u0259razil\u0259rind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib. Erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n bu torpaqlarda k\u00fctl\u0259vi qaydada dinc \u0259hali q\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, k\u0259ndl\u0259r yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, milli m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259ri m\u0259hv edilib. 1918-ci ilin mart-aprelind\u0259 Bak\u0131, \u015eamax\u0131, Quba, Mu\u011fan v\u0259 L\u0259nk\u0259randa erm\u0259nil\u0259r 30 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015f, 10 minl\u0259rl\u0259 insan\u0131 \u00f6z torpaqlar\u0131ndan qovub. T\u0259kc\u0259 Bak\u0131da 10 min\u0259 yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb. \u015eamax\u0131da 58 k\u0259nd da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f 7 min n\u0259f\u0259r m\u0259hv q\u0259tl\u0259 yetirilib\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/102info.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/aqil-memmedov-1024x5765462725798513671443-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-192057\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Deputat deyib ki, 1948-1953-c\u00fc ill\u0259r sovet hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259r ad\u0259t etdikl\u0259ri metodlarla az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n daimi ya\u015fad\u0131qlar\u0131 Erm\u0259nistan SSR-d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 el\u0259c\u0259 d\u0259 qon\u015fu respublikalar\u0131n torpaqlar\u0131 hesab\u0131na \u00f6z \u0259razil\u0259rini b\u00f6y\u00fctm\u0259kd\u0259 davam edibl\u0259r: \u201cN\u0259tic\u0259d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n 1948-1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 Erm\u0259nistandan tarixi ata-baba torpaqlar\u0131ndan deportasiyas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilib. 1988-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq yenid\u0259nqurma, a\u015fkarl\u0131q prosesi antiaz\u0259rbaycan \u0259hval-ruhiyy\u0259sinin v\u0259 \u0259razi iddialar\u0131n\u0131n yeni dal\u011fas\u0131n\u0131 yaran\u0131b. Erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 Erm\u0259nistandan qovma\u011fa, Qaraba\u011f\u0131 is\u0259 Az\u0259rbaycandan ay\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7irkin \u0259m\u0259ll\u0259r\u0259 \u0259l at\u0131blar. 1988-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq k\u00fctl\u0259vi h\u0259d\u0259 qorxular, f\u0131ziki g\u00fcc, \u00f6l\u00fcm, k\u0259ndl\u0259rin talan edilm\u0259si yand\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilib. Tarix\u0259n Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri \u00f6z v\u0259h\u015fi simalar\u0131n\u0131 bir daha b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k Xocal\u0131n\u0131 yerl\u0259-yeksan edibl\u0259r. 1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 613 n\u0259f\u0259r xocal\u0131 sakini erm\u0259ni c\u0259lladlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n amans\u0131zcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetirilib. Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 bu qanl\u0131 soyq\u0131r\u0131m aktlar\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi erm\u0259nil\u0259r \u00f6z \u015fovinist m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na m\u0259h\u0259l qoymadan b\u00fct\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn vasit\u0259 v\u0259 metodlardan istifad\u0259 edibl\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Aqil M\u0259mm\u0259dov Az\u0259rbaycan\u0131n 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 \u015fanl\u0131 z\u0259f\u0259rl\u0259, 2023-c\u00fc ilin 19-20 sentyabr tarixl\u0259rind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n lokal antiterror t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 tarixi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdiyini \u015f\u0259hidl\u0259rimizin qan\u0131n\u0131 yerd\u0259 qoymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib: \u201cXank\u0259ndid\u0259, erm\u0259nil\u0259rin soyq\u0131r\u0131m h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri, g\u00fcnahs\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 amans\u0131zcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetirdikl\u0259ri Xocal\u0131da bu g\u00fcn \u015fanl\u0131 \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131m\u0131z q\u00fcrurla dal\u011falan\u0131r. \u015e\u0259hidl\u0259rimizin qisas\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda al\u0131nd\u0131. Xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 amans\u0131zl\u0131q, q\u0259ddarl\u0131q ed\u0259nl\u0259rin bir qismi d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda layiq oldu\u011fu cavab\u0131 ald\u0131. Dig\u0259r bir qismi is\u0259 haz\u0131rda Az\u0259rbaycan qanunlar\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda cavab verir. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki tarixi q\u0259l\u0259b\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n n\u0259y\u0259 qadir oldu\u011funu bir daha b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259rdi. Xalq\u0131m\u0131z tarix\u0259n ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n b\u00fct\u00fcn m\u00fcsib\u0259tl\u0259ri s\u00f6zs\u00fcz ki, unutmur. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti soyq\u0131r\u0131m qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sini daim \u0259ziz tutur, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 bu tarixi hadis\u0259l\u0259r\u0259 obyektiv qiym\u0259t verm\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 iki \u0259sr davam ed\u0259n soyq\u0131r\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f \u015f\u0259kild\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 qanl\u0131 aksiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sini yerl\u0259-yeksan edib, minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck q\u0259ddarl\u0131qla<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":99077,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-99076","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99076","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99076"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99076\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99078,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99076\/revisions\/99078"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/99077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99076"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99076"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99076"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}