{"id":99218,"date":"2024-04-13T15:40:07","date_gmt":"2024-04-13T11:40:07","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=99218"},"modified":"2024-04-13T15:40:08","modified_gmt":"2024-04-13T11:40:08","slug":"qulluqcusu-il%c9%99-esq-yasayan-14-yasli-qizi-yoldan-cixaran-ssri-lideri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=99218","title":{"rendered":"Qulluq\u00e7usu il\u0259 e\u015fq ya\u015fayan, 14 ya\u015fl\u0131 q\u0131z\u0131 yoldan \u00e7\u0131xaran SSR\u0130 lideri"},"content":{"rendered":"\n<p>Otuz ild\u0259n \u00e7ox SSR\u0130-ni \u201cd\u0259mir yumruq\u201dla idar\u0259 ed\u0259n \u0130osif Stalin d\u00fcnya tarixin\u0259 \u00f6z m\u00f6hr\u00fcn\u00fc vurmu\u015f bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir. Tarix\u0259 ad\u0131n\u0131 qanla yazd\u0131ran Stalin bu g\u00fcn d\u0259, \u0259n \u00e7ox m\u00fczakir\u0259 olunan siyasi liderl\u0259rd\u0259n biridir.<br>\u018fsl ad\u0131 \u0130osif Vissarionovi\u00e7 \u00c7uqa\u015fvili olan olan Stalin \u0259sl\u0259n g\u00fcrc\u00fc idi. Ya\u015f\u0131dlar\u0131ndan boyca daha ki\u00e7ik olan SSR\u0130-nin g\u0259l\u0259c\u0259k lideri a\u011f\u0131r u\u015faql\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n ke\u00e7mi\u015fdi. Yeddi ya\u015f\u0131nda yoluxdu\u011fu \u201c\u00e7i\u00e7\u0259k\u201d x\u0259st\u0259liyi \u00fcz\u00fcnd\u0259 v\u0259 qolunda qal\u0131c\u0131 izl\u0259r qoymu\u015fdu. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u0259trafdak\u0131 u\u015faqlar onu sevmirdi. B\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fc il\u0259 birlikd\u0259 i\u00e7ind\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n bu nifr\u0259tin s\u0259b\u0259bi idi ki, hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 SSR\u0130-d\u0259 20 milyondan \u00e7ox insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. Stalin t\u0259kc\u0259 \u0259m\u0259k d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 1 milyona yax\u0131n insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259 \u0259sas g\u00fcnahkar idi. Rejim d\u00fc\u015fm\u0259ni hesab etdiyi h\u0259r k\u0259si m\u00fchakim\u0259siz bu qay\u0131tmaz yolu olan QULAQ-lara g\u00f6nd\u0259rirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hitleri q\u0259f\u0259sd\u0259 g\u0259zdirm\u0259k arzusu<\/strong><br><a href=\"https:\/\/kayzen.az\/blog\/dahil%C9%99r-maraql%C4%B1\/2583\/iosif-stalin.html\">Stalin<\/a>\u00a0insan v\u0259 meymunun qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan ibar\u0259t bir n\u00f6v yeti\u015fdirm\u0259k ist\u0259yirdi. Bir d\u0259f\u0259 bu haqda bel\u0259 demi\u015fdi: \u201cYeni v\u0259 m\u0259\u011flubedilm\u0259z bir insan n\u00f6v\u00fc ist\u0259yir\u0259m, a\u011fr\u0131 hiss etm\u0259y\u0259n, yem\u0259k yem\u0259d\u0259n d\u0259 g\u00fccl\u00fc qalan bir n\u00f6v\u201d.<br>Sovet politb\u00fcrosunun elmi m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri uzun m\u00fcdd\u0259t bu m\u0259s\u0259l\u0259ni ara\u015fd\u0131rsalar da, ortaya he\u00e7 n\u0259 \u00e7\u0131xmad\u0131. Stalinin q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 q\u0259rib\u0259liyi bununla bitmirdi: d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rini dayand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sg\u0259rl\u0259r\u0259 he\u00e7 bir halda m\u00f6vqel\u0259rind\u0259n geri \u00e7\u0259kilm\u0259m\u0259k, geri \u00e7\u0259kil\u0259nl\u0259ri is\u0259 g\u00fcll\u0259l\u0259m\u0259k \u0259mri vermi\u015fdi.<br>T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, SSR\u0130-nin d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki q\u0259l\u0259b\u0259sinin m\u00fc\u0259llifl\u0259rind\u0259n birini sava\u015f bitdikd\u0259n sonra s\u00fcrg\u00fcn\u0259 g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdi. Bu bax\u0131mdan, he\u00e7 bir m\u00fcharib\u0259d\u0259 m\u0259\u011flub olmayan bir h\u0259rbi dahi olan mar\u015fal Jukovun s\u00fcrg\u00fcn\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sini anlamaq \u00e7\u0259tin deyildi. Stalin onun xalq q\u0259hr\u0259man\u0131na \u00e7evrilib, postunu \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259c\u0259yind\u0259n qorxurdu.<br>SSR\u0130 liderinin Nasist Almaniyas\u0131n\u0131n lideri Adolf Hitler bar\u0259sind\u0259 d\u0259 plan\u0131 vard\u0131. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra Hitleri bir q\u0259f\u0259s\u0259 sal\u0131b b\u00fct\u00fcn Avropada g\u0259zdirm\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Amma Sovet qo\u015funlar\u0131 Berlin\u0259 gir\u0259nd\u0259 art\u0131q Hitler arvad\u0131 Eva Braunla intihar etmi\u015fdi.<br><strong>Leninin etibar etm\u0259diyi \u201cBalaca \u015eeytan\u201d<\/strong><br>162 sm boyu olan Stalin tarixin \u0259n q\u0131saboylu siyasi liderl\u0259rind\u0259n biridir. Postdam konfrans\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcuy\u00fc Amerika Prezidenti Tr\u00fcmen haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n onu \u201cBalaca \u015eeytan\u201d adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131.<br><a href=\"https:\/\/kayzen.az\/blog\/dahil%C9%99r-maraql%C4%B1\/3391\/vladimir-lenin.html\">Lenin<\/a>\u00a0\u00f6z v\u0259siyy\u0259tl\u0259rind\u0259 Stalin\u0259 g\u00fcv\u0259nm\u0259diyini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 qeyd etmi\u015fdi. Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n qurucusu onun haqda yaz\u0131rd\u0131: \u201cYolda\u015f Stalin b\u00f6y\u00fck bir g\u00fcc qazand\u0131. Amma bu g\u00fccd\u0259n d\u00fcz y\u00f6nd\u0259 istifad\u0259 ed\u0259c\u0259yind\u0259n \u0259min deyil\u0259m\u201d.<br><strong>Diktatorun qad\u0131nlar\u0131<\/strong><br>Stalinin g\u00f6z\u0259l qad\u0131nlara olan d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcy\u00fc d\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n bir ba\u015fqa p\u0259nc\u0259r\u0259si idi. \u0130ki d\u0259f\u0259 evl\u0259n\u0259n (Kato Svanidze v\u0259 Nadejda Alliluyeva) SSR\u0130 liderinin \u00fc\u00e7 \u00f6vlad\u0131 vard\u0131: birinci arvad\u0131 Yekaterinadan o\u011flu Yakov, ikinci arvad\u0131 Nadejdadan is\u0259 Vasili v\u0259 Svetlana do\u011fulmu\u015fdu. O\u011flu Yakov 1941-ci ild\u0259 nasistl\u0259rin \u0259sir d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 can verdi, Vasili is\u0259 1949-cu ild\u0259. 1966-c\u0131 ild\u0259 SSR\u0130-d\u0259n qa\u00e7an q\u0131z\u0131 Svetlana 2011-ci ild\u0259 AB\u015e-da \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u00fcrc\u00fc q\u0131z\u0131 Kato<\/strong><br>Yekaterina Svanidze Stalinin birinci arvad\u0131d\u0131r. Stalin Kato Svanidze il\u0259 Tiflisd\u0259 dini m\u0259kt\u0259bd\u0259 oxudu\u011fu ill\u0259rd\u0259 \u2014 1906-c\u0131 ild\u0259 evl\u0259nmi\u015fdi. Evlilikd\u0259n bir il sonra g\u0259nc qad\u0131n b\u0259zi iddialara g\u00f6r\u0259 tifd\u0259n, bir ba\u015fqa iddiaya g\u00f6r\u0259 is\u0259 v\u0259r\u0259md\u0259n \u00f6l\u00fcb. Almanlar\u0131n \u0259sir d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 \u00f6l\u0259n Yakov bu evlilikd\u0259n do\u011fulub. \u0130ddiaya g\u00f6r\u0259, Katonun \u00f6l\u00fcm\u00fc Stalini sars\u0131tm\u0131\u015fd\u0131, d\u0259fn vaxt\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc arvad\u0131n\u0131n m\u0259zar\u0131na atm\u0131\u015fd\u0131. Kato il\u0259 tan\u0131\u015fmas\u0131na vasit\u0259\u00e7ilik ed\u0259n qad\u0131n\u0131n qarda\u015f\u0131 Aleksandr is\u0259 1930-cu ill\u0259rd\u0259 Stalinin qurban\u0131na \u00e7evril\u0259c\u0259k, g\u00fcll\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259c\u0259kdi.<br><strong>S\u00fcrg\u00fcn g\u00fcnl\u0259rind\u0259 e\u015fq<\/strong><br>Katonun \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn t\u0259qib etdiyi ill\u0259rd\u0259 Stalin \u00c7ar Rusiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n be\u015f d\u0259f\u0259 Sibir\u0259 s\u00fcrg\u00fcn\u0259 g\u00f6nd\u0259rildi. Stalinin bu s\u00fcrg\u00fcnl\u0259rd\u0259 iki qad\u0131nla e\u015fq ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 da h\u0259r k\u0259s\u0259 b\u0259llidir. Onlardan biri Mariya Kuzakova, ikincisi is\u0259 sad\u0259c\u0259 14 ya\u015f\u0131nda olan Lida Perepr\u0131gina idi. Bu m\u00fcnasib\u0259td\u0259n d\u0259 bir o\u011flu olan Stalin azya\u015fl\u0131 q\u0131z\u0131 yoldan \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259ndlil\u0259rl\u0259 aras\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131.<br><strong>Sonsuz nifr\u0259tin n\u00f6vb\u0259ti qurban\u0131<\/strong><br>Stalinin r\u0259smi nikahl\u0131 ikinci arvad\u0131 Nadejda Alliluyevad\u0131r. On iki il davam ed\u0259n bu evlilik d\u0259, dramatik sonluqla bitdi. Nadejda 1931-ci ild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc vuraraq intihar etdi. Nadejdan\u0131n da h\u0259yat\u0131na son qoyan s\u0259b\u0259b \u0259rinin q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131 idi.<br><strong>Balerinalar, katib\u0259l\u0259r\u2026<\/strong><br>\u201cBalerinalar v\u0259 katib\u0259l\u0259r\u201d \u2014 Mariya Svanidze \u00f6z g\u00fcnd\u0259liyind\u0259 Sovet elitas\u0131n\u0131n e\u015fqbazl\u0131q etdiyi qad\u0131nlar\u0131 bu ifad\u0259 il\u0259 xarakteriz\u0259 edirdi. Stalinin \u0259n sevimli balerinas\u0131 is\u0259 Olqa Lepe\u015finskaya idi. Lepe\u015finskayan\u0131n \u00f6z\u00fc bel\u0259 bir m\u00fcnasib\u0259tin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 des\u0259 d\u0259, Stalinin m\u0259\u015fhur balerinan\u0131n he\u00e7 bir s\u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6zard\u0131 etm\u0259diyi h\u0259r k\u0259s\u0259 m\u0259lum olan h\u0259qiq\u0259dir.<br><strong>Stalinin evin\u0259 ged\u0259n avtomobil<\/strong><br>Opera m\u00fc\u011f\u0259nnisi Vera Dav\u0131dova da, 1983-c\u00fc ild\u0259 Londonda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 xatir\u0259l\u0259rind\u0259 Stalinl\u0259 19 illik m\u00fcnasib\u0259tinin oldu\u011funu iddia etdi. Bu xatir\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Dav\u0131dova 1932-ci ild\u0259 cibind\u0259 yaz\u0131l\u0131 bir qeyd tap\u0131r. Ka\u011f\u0131zda \u00e7\u00f6ld\u0259 onun \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6nd\u0259rilmi\u015f bir avtomobilin g\u00f6zl\u0259diyi yaz\u0131l\u0131b. Avtomobilin h\u0259r\u0259k\u0259t istiqam\u0259ti is\u0259 Stalinin evidir. Dav\u0131dova \u00f6z\u00fcn\u00fc \u201cNec\u0259 \u201cyox\u201d dey\u0259 bil\u0259rdim?\u201d, dey\u0259r\u0259k m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdi.<br><strong>Yataqdan QULAQ-a<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Valya \u0130stomina Stalinin e\u015fq ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 deyil\u0259n sonuncu qad\u0131nd\u0131r. Qulluq\u00e7u olan \u0130stomina Kuntsevodak\u0131 da\u00e7ada Stalinin yem\u0259k masas\u0131n\u0131 v\u0259 yata\u011f\u0131n\u0131 haz\u0131rlayan qad\u0131n idi. Zavall\u0131 qad\u0131n Stalin x\u0259st\u0259 olark\u0259n SSR\u0130 liderinin m\u00fchafiz\u0259 d\u0259st\u0259sinin ba\u015f\u0131nda duran general Nikolay Vlasik v\u0259 NKVD-nin r\u0259hb\u0259ri Lavrenti Beriya t\u0259r\u0259find\u0259n zorlanm\u0131\u015fd\u0131. Stalin bu x\u0259yan\u0259ti ba\u011f\u0131\u015flamayacaq, Valyan\u0131 Vlasikl\u0259 birlikd\u0259 QULAQ-a g\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259kdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0M\u0259nsur R\u0259\u011fb\u0259to\u011flu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Otuz ild\u0259n \u00e7ox SSR\u0130-ni \u201cd\u0259mir yumruq\u201dla idar\u0259 ed\u0259n \u0130osif Stalin d\u00fcnya tarixin\u0259 \u00f6z m\u00f6hr\u00fcn\u00fc vurmu\u015f bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir. Tarix\u0259 ad\u0131n\u0131 qanla yazd\u0131ran Stalin bu g\u00fcn<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":99219,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-99218","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99218"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99218\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99220,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99218\/revisions\/99220"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/99219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}