{"id":99284,"date":"2024-04-19T23:14:01","date_gmt":"2024-04-19T19:14:01","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=99284"},"modified":"2024-04-19T23:14:02","modified_gmt":"2024-04-19T19:14:02","slug":"ed%c9%99biyyatin-pis-qadinlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=99284","title":{"rendered":"\u018fd\u0259biyyat\u0131n pis qad\u0131nlar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>\u018fd\u0259biyyat\u0131n \u201cpis u\u015faqlar\u0131\u201d dey\u0259nd\u0259 a\u011fl\u0131m\u0131za kiml\u0259r g\u0259lir? Martin Amis, Salman R\u00fc\u015ft\u00fc, Conatan Franzen, Ernest Heminquey.<br>B\u0259s qad\u0131nlardan yazarlardan kiml\u0259ri \u201cpis qad\u0131n\u201d adland\u0131ra bilr\u0259ik? \u201cFlavorwire\u201d sayt\u0131 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131n \u201c\u0259d\u0259bsiz\u201d q\u0131zlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>Sapfo (e.\u0259. 630-570; Q\u0259dim Yunan \u015fair\u0259si)<br><\/strong>O Yunanstan\u0131n \u0259n m\u0259\u015fhur lirik \u015fairl\u0259rind\u0259n say\u0131l\u0131rd\u0131. Lesbos adas\u0131nda d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n Sapfo alt\u0131 ya\u015f\u0131nda yetim qalanda qohumlar\u0131 onu orada olan hetera m\u0259kt\u0259bin\u0259 (g\u0259nc fahi\u015f\u0259l\u0259r\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259ti, r\u0259qs v\u0259 b\u0259dii qira\u0259t, sevi\u015fm\u0259 qaydalar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259d\u0259n m\u0259kt\u0259b) verirl\u0259r. Burada onun \u015fairlik qabiliyy\u0259ti \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 tezlikl\u0259 Sapfo k\u00fcbar c\u0259miyy\u0259tin b\u0259z\u0259yin\u0259 \u00e7evrilir.<a><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Sapfonu \u201clezbiyan\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn yarad\u0131c\u0131s\u0131 da hesab edirl\u0259r. Tarixd\u0259n onun qad\u0131nlarla da sevgi \u0259laq\u0259l\u0259rinin olmas\u0131 m\u0259lumdur. Sapfo \u00f6z \u015feirl\u0259rind\u0259n qad\u0131nlara olan sevgisind\u0259n m\u0259har\u0259tl\u0259 yaz\u0131rd\u0131. Sonralar onun Afrodita m\u0259b\u0259dind\u0259 bakir\u0259 q\u0131zlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259kt\u0259b yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumdur.<br>\u00d6z\u00fcn\u0259 q\u0259sd etmi\u015f \u015fair\u0259nin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 \u00e7ox az \u015feiri g\u0259lib \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jorj Sand (1804-1876)<br><\/strong>Sapfodan sonra siyah\u0131da Jorj Sand g\u0259lir<strong>.<\/strong>&nbsp;Onlarla roman (\u201c\u0130ndiana\u201d, \u201cKonsuelo\u201d, \u201cMopra\u201d), bir ne\u00e7\u0259 pyes, xatir\u0259 kitab\u0131 v\u0259 \u0259d\u0259bi t\u0259nqid kitablar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi olan frans\u0131z yazar bu q\u0259d\u0259r i\u015fin i\u00e7ind\u0259 \u201cd\u0259c\u0259lliy\u201d\u0259 d\u0259 vaxt tap\u0131rm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fsil ad\u0131 Amanda Avrora L\u00fcsyen D\u00fcpen olan yazar da h\u0259m\u0259sri olan bir \u00e7ox qad\u0131n yazar kimi ki\u015fi imzay\u0131la yaz\u0131rm\u0131\u015f. Amma onun cinsiyy\u0259t d\u0259yi\u015fm\u0259si t\u0259k \u0259d\u0259biyyatda olmay\u0131b. G\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131nda da ki\u015fi paltarlar\u0131 gey\u0259n, o d\u00f6vr qad\u0131nlar\u0131nda \u0259sla g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n siqaret \u00e7\u0259km\u0259k v\u0259rdi\u015fi olan Sand 19 ya\u015f\u0131nda \u0259r\u0259 gedib, 9 ild\u0259nsonra &nbsp;bo\u015fanaraq b\u00f6y\u00fck b\u0259st\u0259kar Frederik \u015eopenl\u0259 e\u015fq mac\u0259ras\u0131 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kolett (1873-1954)<br><\/strong>Ah bu frans\u0131zlar\u2026 Siyah\u0131 tamamil\u0259 onlardan ibar\u0259t d\u0259 ola bil\u0259rdi. Sidon Qabriella Kolett o m\u0259\u015fhur \u201cKlodin\u201d \u0259s\u0259rini \u00e7ap etdirdiyi aralarda \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 evl\u0259nmi\u015f v\u0259 ikinci \u0259rin\u0259 onun o\u011fluyla x\u0259yan\u0259t etmi\u015f qad\u0131nd\u0131r. \u018fvv\u0259ll\u0259r yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259ri \u0259ri yaz\u0131\u00e7\u0131 Anri-Qotye Villar\u0131n imzas\u0131 il\u0259 \u00e7ap olunsa da sonralar \u0259s\u0259rl\u0259rini \u00f6z imzas\u0131 il\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qad\u0131nlarla olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri v\u0259 k\u00fcbar c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u00e7oxlu qad\u0131n sevgilisinin olmas\u0131, \u201cMulen Ruj\u201dda g\u00f6st\u0259ril\u0259n \u201cMisir yuxusu\u201d adl\u0131 pantomim tama\u015fas\u0131nda aktrisa il\u0259 \u00f6p\u00fc\u015fm\u0259si onun ad\u0131n\u0131 xeyli qalmaqall\u0131 etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolet qad\u0131nlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnd\u0259n cinsi h\u0259yat\u0131, seksuall\u0131\u011f\u0131 v\u0259 qad\u0131n olman\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini \u0259n yax\u015f\u0131 anladan yazarlardand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Doroti Parker (1893-1967)<br><\/strong>XX \u0259srin \u0259n m\u0259\u015fhur \u0259d\u0259biyyat\u00e7\u0131lar\u0131ndan olan Parker h\u0259m roman m\u00fc\u0259llifi, h\u0259m \u015fair, h\u0259m d\u0259 t\u0259nqid\u00e7i olmas\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r d\u0259rin yumorlu aforizml\u0259ri il\u0259 Amerikadak\u0131 sol h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n da qabaqc\u0131llar\u0131ndan idi. Haz\u0131rcavabl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n Parker \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 evl\u0259nmi\u015fdir. \u00dc\u00e7 evlilikd\u0259n ikisi eyni adamla \u2013 Allan Kempbell\u0259- olmu\u015fdur. \u00d6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259l b\u00fct\u00fcn var-d\u00f6vl\u0259tini Martin L\u00fcter Kinq\u0259 v\u0259siyy\u0259t ed\u0259n Parker \u201cAlgonquin Round Table\u201d adl\u0131 \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259binin d\u0259 qurucular\u0131ndan biri olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Hollivud \u00fc\u00e7\u00fcn ssenaril\u0259r yazan yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n sol h\u0259r\u0259kata ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 onun \u201cHollivudun qara siyah\u0131\u201dya d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015f, depressiyaya d\u00fc\u015f\u0259n yaz\u0131\u00e7\u0131 alkoqolizm\u0259 yolxumu\u015fdu<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anais Nin (1903-1977)<br><\/strong>\u018fd\u0259biyyat \u00e7evr\u0259l\u0259rind\u0259 \u201cilham p\u0259risi\u201d kimi tan\u0131nan Anais Nin g\u00fcnd\u0259likl\u0259rinin n\u0259\u015frind\u0259n sonra yaz\u0131\u00e7\u0131 kimi d\u0259 m\u0259\u015fhurla\u015fd\u0131. Ke\u00e7\u0259n \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca a\u00e7\u0131q-sa\u00e7\u0131q bir dill\u0259 yazan Anais Nin erotik romanlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 evli ik\u0259n Henri Miller, Qor Vidal, Edmund Vilsonla ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 e\u015fq mac\u0259ralar\u0131 il\u0259 d\u0259 m\u0259\u015fhurdur.<br><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kayzen.az\/uploads\/images\/00\/85\/62\/2013\/05\/05\/e1746d.jpg\" alt=\"\u0259d\u0259biyyat\u0131n pis q\u0131zlar\u0131\">&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Simona de Bovuar (1908-1986)<br><\/strong>Bovuar frans\u0131z feminizminin anas\u0131 hesab olunur. Amma bu onun haqq\u0131ndak\u0131 maraql\u0131 m\u0259lumatlardan yaln\u0131z biridir. XX \u0259srin \u0259n m\u0259\u015fhur qad\u0131n yazarlar\u0131ndan olan Bovur Jan Pol Satrla evlilikd\u0259n sonra onunla ayr\u0131-ayr\u0131 evl\u0259rd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f, u\u015faq sahibi olmaqdan imtina etmi\u015fdir. Sartla evlilikl\u0259ri \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 ba\u015fqa bir adamla sevgili oldu\u011fu m\u0259lumdur.<br>Onun \u201c\u0130kinci cins\u201d roman\u0131 feminizmin Bibliyas\u0131 hesab olunur. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Silviya Plat (1932-1963)<br><\/strong>Bir \u015feyi vur\u011fulamaq laz\u0131md\u0131r ki, Plat\u0131 \u201cpis qad\u0131n\u201d ed\u0259n onun intihar etm\u0259si deyildi. H\u0259yat\u0131 a\u011f\u0131r ruhi sars\u0131nt\u0131larla ke\u00e7\u0259n Plat\u0131 \u0259n \u00e7ox \u0259s\u0259bil\u0259\u015fdir\u0259n \u0259ri \u015fair Ted Huqun \u0259traf\u0131ndak\u0131 g\u00f6z\u0259l qad\u0131nlar idi. H\u0259tta bir d\u0259f\u0259 \u0259rini bir qad\u0131nla yaxalayan Plat q\u0131sqancl\u0131qdan onun yana\u011f\u0131n\u0131 di\u015fl\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Keti Aker&nbsp;<\/strong><strong>&nbsp;(1947-1997)<br><\/strong>Radikal feminist olan Keti Aker 1984-c\u00fc ild\u0259 \u00e7ap etdirdiyi \u201cOrta m\u0259kt\u0259bd\u0259 qan v\u0259 c\u0259sar\u0259t\u201d adl\u0131 roman\u0131 il\u0259 ciddi qalmaqala s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. \u018fs\u0259rl\u0259rind\u0259 \u0259sas\u0259n insest, abort v\u0259 homoseksuall\u0131q m\u00f6vzular\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259n Aker a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 lesbiyan oldu\u011funu etiraf edirdi. O, 1997-ci ild\u0259 d\u00f6\u015f x\u0259r\u00e7\u0259ngi x\u0259st\u0259liyind\u0259n v\u0259fat etmi\u015fdi.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fd\u0259biyyat\u0131n \u201cpis u\u015faqlar\u0131\u201d dey\u0259nd\u0259 a\u011fl\u0131m\u0131za kiml\u0259r g\u0259lir? Martin Amis, Salman R\u00fc\u015ft\u00fc, Conatan Franzen, Ernest Heminquey.B\u0259s qad\u0131nlardan yazarlardan kiml\u0259ri \u201cpis qad\u0131n\u201d adland\u0131ra bilr\u0259ik? \u201cFlavorwire\u201d sayt\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":99285,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-99284","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbi-dusunclr"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99284"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99286,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99284\/revisions\/99286"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/99285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}