{"id":99309,"date":"2024-04-20T11:36:24","date_gmt":"2024-04-20T07:36:24","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=99309"},"modified":"2024-04-20T11:36:25","modified_gmt":"2024-04-20T07:36:25","slug":"bu-gun-xalq-artisti-v%c9%99-musiqi-xadimi-cabbar-qaryagdioglunun-anim-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=99309","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn Xalq artisti v\u0259 musiqi xadimi Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flunun an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<p>Bu g\u00fcn Xalq artisti, xan\u0259nd\u0259 v\u0259 musiqi xadimi Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flunun an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Onun v\u0259fat\u0131ndan 80 il \u00f6t\u00fcr.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flu XIX \u0259srin II yar\u0131s\u0131nda yeti\u015f\u0259n v\u0259 musiqi tariximizd\u0259 \u0259n g\u00f6rk\u0259mli rol oynayan s\u0259n\u0259tkarlardan biridir.<\/p>\n\n\n\n<p>O, 1861-ci il mart\u0131n 31-d\u0259 \u015eu\u015fada &#171;Seyidli&#187; m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259 do\u011fulub. Atas\u0131 M\u0259\u015f\u0259di \u0130smay\u0131l ki\u015fi boyaq\u00e7\u0131 idi. Bu s\u0259n\u0259ti Cabbara da \u00f6yr\u0259tm\u0259k ist\u0259yirdi. Cabbar\u0131n g\u00f6z\u0259l s\u0259si onu ba\u015fqa bir sah\u0259y\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>O u\u015faql\u0131qdan m\u0259h\u0259ll\u0259 u\u015faqlar\u0131 il\u0259 &#171;Qayaba\u015f\u0131nda&#187;, &#171;Q\u0131rxpill\u0259k\u0259nd\u0259&#187;, &#171;A\u011fz\u0131yast\u0131 kahada&#187; quzu otaran Cabbar saatlarla &#171;D\u0259likda\u015f\u0131n&#187; \u00fcst\u00fcnd\u0259 oturaraq z\u00fcmz\u00fcm\u0259 ed\u0259rdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonralar bu z\u00fcmz\u00fcm\u0259l\u0259r XIX \u0259srin \u0259n b\u00f6y\u00fck xan\u0259nd\u0259sinin yeti\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flunu Az\u0259rbaycan xalq musiqisinin canl\u0131 tarixi, ensiklopediyas\u0131 adland\u0131r\u0131rd\u0131lar. Onun oxudu\u011fu mu\u011fam v\u0259 xalq mahn\u0131lar\u0131 indi d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n musiqi x\u0259zin\u0259sinin \u0259n qiym\u0259tli incil\u0259ridir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259rqin vokal s\u0259n\u0259ti tarixind\u0259, geni\u015f xalq k\u00fctl\u0259l\u0259ri aras\u0131nda Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flu il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edil\u0259 bil\u0259c\u0259k ikinci bir m\u00fc\u011f\u0259nni yoxdur. Onun ad\u0131 d\u00fcnya vokal s\u0259n\u0259tinin bir s\u0131ra g\u00f6rk\u0259mli s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n\u0131n adlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 \u00e7\u0259kilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flunun s\u0259si g\u00fccl\u00fc dramatik-tenor tipli s\u0259s idi.<\/p>\n\n\n\n<p>O, bu g\u00fccl\u00fc v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tli s\u0259si il\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 lirik-minor ruhlu mu\u011fam say\u0131lan &#171;Segah&#187;\u0131 olduqca h\u0259zin v\u0259 yum\u015faq, eyni zamanda, yan\u0131ql\u0131 s\u0259sl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 adamda el\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr yarad\u0131rd\u0131 ki, mu\u011fam\u0131 dramatik tenor yox, lirik tenor oxuyur.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun k\u00f6hn\u0259 qrammafon vallar\u0131n\u0131 s\u0259sl\u0259ndirdikd\u0259 adam o d\u0259qiq\u0259 hiss edir ki, bel\u0259 bir q\u00fcdr\u0259tli s\u0259s, temperamentli \u00fcsullar, m\u00fcxt\u0259lif formal\u0131 \u00e7\u0259tin z\u0259ngul\u0259l\u0259r vuran yaln\u0131z Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flu ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>O, major mu\u011famlar\u0131 oxumaqda da mahir idi. Vokal ustal\u0131\u011f\u0131 il\u0259 n\u0259inki dinl\u0259yicini heyran qoyur, eyni zamanda t\u0259siredici ifa\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259har\u0259ti il\u0259 dinl\u0259yicini fikrind\u0259n ay\u0131r\u0131r, k\u0259d\u0259rini, q\u0259mini unutdururdu. Cabbar ilk musiqi t\u0259hsilini \u015eu\u015fada Xarrat Qulunun m\u0259kt\u0259bind\u0259 al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>O, on ya\u015f\u0131nda ik\u0259n \u015f\u0259h\u0259rd\u0259ki m\u0259kt\u0259b\u0259 daxil olur, m\u00fc\u0259llimi Mirz\u0259li Zeynalabdin o\u011flundan musiqi elmini v\u0259 fars dilini \u00f6yr\u0259nir. 16 ya\u015f\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 m\u00fc\u0259llimi il\u0259 getdiyi toyda tarz\u0259n Cavadb\u0259yin m\u00fc\u015fayi\u0259ti il\u0259 &#171;K\u00fcrd\u00fc-\u015eahnaz&#187; oxuyur, zil v\u0259 t\u0259rav\u0259tli s\u0259si il\u0259 t\u0259kc\u0259 dinl\u0259yicil\u0259ri deyil, musiqi\u00e7il\u0259ri d\u0259 m\u0259ftun edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Qoca xan\u0259nd\u0259 Hac\u0131 H\u00fcs\u00fc onun aln\u0131ndan \u00f6p\u00fcb, &#171;G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bizim yerimizi bu cavan xan\u0259nd\u0259 tutacaqd\u0131r&#187; deyir. Bu hadis\u0259d\u0259n sonra m\u0259\u015fhur tarz\u0259n Sad\u0131q \u018fs\u0259d o\u011flu (Sad\u0131qcan) Cabbar\u0131 r\u0259hb\u0259rlik etdiyi saz\u0259nd\u0259l\u0259r d\u0259st\u0259sin\u0259 q\u0259bul edir. Cabbar bu d\u0259st\u0259 il\u0259 \u015eu\u015fada &#171;Xand\u0259mirovun teatr salonu&#187;nda t\u0259\u015fkil edil\u0259n &#171;Xeyriyy\u0259 gec\u0259si&#187;nd\u0259 &#171;Heyrat\u0131&#187; oxuyur.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda ilk \u015e\u0259rq konserti 1901-ci ilin yay\u0131nda \u018f. Haqverdiyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda \u015eu\u015fada &#171;Xand\u0259mirovun teatr salonu&#187;nda t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir. Konsertd\u0259 Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flu b\u00f6y\u00fck ifa\u00e7\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259ti g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan \u015fairl\u0259ri \u2500 M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli, Molla P\u0259nah Vaqif, Qas\u0131m b\u0259y Zakir, Seyid \u018fzim \u015eirvani v\u0259 Xur\u015fidbanu Nat\u0259van\u0131n q\u0259z\u0259ll\u0259rini do\u011fma ana dilind\u0259 ilham v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 oxumaqla, xan\u0259nd\u0259lik s\u0259n\u0259tind\u0259 yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259 a\u00e7m\u0131\u015f, mu\u011famat\u0131n geni\u015f xalq k\u00fctl\u0259l\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 yay\u0131lmas\u0131na b\u00f6y\u00fck k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu\u015fadak\u0131 ilk \u015e\u0259rq konsertind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Bak\u0131da XX \u0259srin ilk ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq \u015e\u0259rq konsertl\u0259ri verilirdi. Az\u0259rbaycanda opera s\u0259n\u0259tinin meydana g\u0259lm\u0259sind\u0259 d\u0259 onun rolu b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Opera s\u0259hn\u0259mizin ilk aktyoru m\u0259hz Qarya\u011fd\u0131o\u011flu olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u0130ran \u015fahlar\u0131n\u0131n, T\u00fcrkiy\u0259 sultanlar\u0131n\u0131n m\u0259clisl\u0259rin\u0259 d\u0259v\u0259t olunmu\u015f, \u00f6z g\u00f6z\u0259l ifas\u0131 il\u0259 onlar\u0131 m\u0259ftun etmi\u015fdir. O, yarad\u0131c\u0131 s\u0259n\u0259tkar idi. Bir mu\u011fam\u0131 2\u20133 saat, b\u0259z\u0259n is\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259clisl\u0259rd\u0259 4 saat bel\u0259 oxuyard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>O, h\u0259m b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar, h\u0259m d\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015f m\u00fc\u0259llim idi. O, \u015fagirdl\u0259rinin qay\u011f\u0131s\u0131na qalar, onlara s\u0259sl\u0259rini qoruma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 ed\u0259rdi: &#171;S\u0259s v\u0259 g\u00f6z\u0259llik Allah vergisidir. G\u0259r\u0259k onlar\u0131n q\u0259drini bil\u0259s\u0259n. Birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 s\u0259sini qorumal\u0131san.<\/p>\n\n\n\n<p>Yem\u0259yin\u0259, yatma\u011f\u0131na fikir verm\u0259lis\u0259n. Xan\u0259nd\u0259 \u00e7ox yem\u0259m\u0259lidir. Qar\u0131nqululuq oxuma\u011f\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nidir. G\u00fcnd\u0259 \u0259n az\u0131 10 saat yatmal\u0131d\u0131r&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Klassik \u0259d\u0259biyyat\u0131 g\u00f6z\u0259l bilirdi v\u0259 deyirdi ki, \u0259ruzu bilm\u0259y\u0259nd\u0259n xan\u0259nd\u0259 olmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flunun b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259ti v\u0259 z\u0259ngin s\u0259si d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox b\u0259st\u0259karlar\u0131n\u0131n, musiqi\u015f\u00fcnas v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rinin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olmu\u015fdur. Akademik Boris Astafyev, professor Yevgeni Braudo, b\u0259st\u0259karlardan M. \u0130ppolitov, Vladimir Kor Georgixubov, Reynqold Qlier v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flu s\u0259n\u0259tinin vokal ustal\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n musiqi tarixind\u0259 Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flunun ad\u0131 b\u00f6y\u00fck m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 \u00e7\u0259kilir. Onun s\u0259n\u0259tinin sirl\u0259ri g\u0259nc xan\u0259nd\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6yr\u0259dilir. Onun &#171;\u015eahnaz&#187;\u0131, &#171;Qatar&#187;\u0131, &#171;Heyrat\u0131&#187;s\u0131 musiqi x\u0259zin\u0259mizin \u0259n qiym\u0259tli incil\u0259ridir.<\/p>\n\n\n\n<p>1965-ci ild\u0259 Moskvada n\u0259\u015fr olunmu\u015f &#171;Pesnya i muz\u0131ka Azerbaydjana&#187; kitab\u0131nda deyilir ki, Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flu 1906-c\u0131 ild\u0259 Var\u015favada konsert verib. Bu konsertd\u0259n toplanan pul v\u0259saiti Zaqafqaziya m\u00fcs\u0259lman t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin\u0259 paylan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu m\u00fcdrik xan\u0259nd\u0259 xeyriyy\u0259\u00e7i kimi d\u0259 tan\u0131n\u0131rd\u0131.XX y\u00fczilin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259d\u0259k Az\u0259rbaycan xan\u0259nd\u0259l\u0259ri farsdilli \u015feirl\u0259rl\u0259 mu\u011fam melodiyalar\u0131n\u0131 ifa etm\u0259k \u0259n\u0259n\u0259sin\u0259 riay\u0259t edirdil\u0259r. Bu \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 g\u00f6rk\u0259mli Az\u0259rbaycan xan\u0259nd\u0259si Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flu son qoydu.<\/p>\n\n\n\n<p>Onunla ba\u015flayaraq, mu\u011famlar\u0131n Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ifas\u0131 Az\u0259rbaycanda, el\u0259c\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan mu\u011famlar\u0131n\u0131n \u00e7ox geni\u015f populyarl\u0131\u011fa malik oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn G\u00fcney Qafqazda \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 \u00e7evrildi.1935-ci ild\u0259 &#171;Az\u0259rbaycan SSR xalq artisti&#187; ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun filmoqrafiyas\u0131nda &#171;Neft v\u0259 milyonlar s\u0259lt\u0259n\u0259tind\u0259&#187; (film, 1916)-Xan\u0259nd\u0259 (Tammetrajl\u0131 B\u0259dii Film), &#171;M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli&#187; (film, 1958), &#171;M\u0259clisi \u00fcns&#187; (film, 2006), &#171;Mu\u011famat var olan yerd\u0259&#8230;&#187; (film, 2009) kimi ekran i\u015fl\u0259ri var.<\/p>\n\n\n\n<p>Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flu 1944-c\u00fc ild\u0259 Bak\u0131da v\u0259fat edib. \u00c7\u0259mb\u0259r\u0259k\u0259nd q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda d\u0259fn olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti t\u0259r\u0259find\u0259n 1948-ci ild\u0259 Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flu v\u0259 dig\u0259r v\u0259fat etmi\u015f m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rinin m\u0259zarlar\u0131 f\u0259xri xiyabana k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>Siyah\u0131da olan \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n t\u0259kc\u0259 Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flunun m\u0259zar\u0131 F\u0259xri xiyabana k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259yib. Haz\u0131rda m\u0259zar\u0131 Yasamal q\u0259birstanl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015fir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Xalq artisti, xan\u0259nd\u0259 v\u0259 musiqi xadimi Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flunun an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Onun v\u0259fat\u0131ndan 80 il \u00f6t\u00fcr.&nbsp; Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flu XIX \u0259srin II yar\u0131s\u0131nda yeti\u015f\u0259n<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":99310,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-99309","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99309"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99311,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99309\/revisions\/99311"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/99310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}