{"id":99312,"date":"2024-04-20T11:44:21","date_gmt":"2024-04-20T07:44:21","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=99312"},"modified":"2024-04-20T11:44:22","modified_gmt":"2024-04-20T07:44:22","slug":"fransanin-insan-sumukl%c9%99rind%c9%99n-insa-etdiyi-kilseler-sensasion-faktlar-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=99312","title":{"rendered":"Fransan\u0131n insan s\u00fcm\u00fckl\u0259rind\u0259n in\u015fa etdiyi K\u0130LS\u018fL\u018fR\u00a0\u2014 SENSAS\u0130ON FAKTLAR\/FOTO"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Fransa h\u0259r zaman \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00fcnyan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t be\u015fiyi kimi t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. B\u0259zi hallarda bu \u00f6lk\u0259nin paytaxt\u0131 Parisi d\u0259 \u201cmuzeyl\u0259r \u015f\u0259h\u0259ri\u201d adland\u0131r\u0131rlar. Do\u011frudan da, bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 \u00e7ox sayda muzey var. Lakin bu muzeyl\u0259r t\u0259kc\u0259 g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri, tarixiliyi t\u0259bli\u011f etmir. H\u0259min muzeyl\u0259rin bir \u00e7oxunda frans\u0131zlar\u0131n nec\u0259 qani\u00e7\u0259n v\u0259 q\u0259ddar xalq oldu\u011fu t\u0259qdim edilir.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Frans\u0131zlar\u0131n v\u0259h\u015filiyini d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259r\u0259n bel\u0259 muzeyl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 \u0130nsan Muzeyidir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>1887-ci ild\u0259 a\u00e7\u0131lan v\u0259 1937-ci il\u0259d\u0259k Etnoqrafiya Muzeyi ad\u0131 alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n muzeyd\u0259 18 mind\u0259n art\u0131q insan k\u0259ll\u0259si n\u00fcmayi\u015f etdirilir. Onlar\u0131n aras\u0131nda Fransa i\u015f\u011fal\u0131na (1830-1962) qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparan \u018flc\u0259zair azadl\u0131q m\u00fcharib\u0259sinin \u015f\u0259hid olan liderl\u0259rinin v\u0259 \u00fczvl\u0259rinin d\u0259 skeleti var. Muzey d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 orada olan k\u0259ll\u0259 s\u00fcm\u00fckl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin 19-cu \u0259srd\u0259 t\u0259dqiqat \u00fc\u00e7\u00fcn antropoloqlar t\u0259r\u0259find\u0259n toplan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ets\u0259 d\u0259, art\u0131q buna inanan azd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan Muzeyind\u0259 Fransan\u0131n \u018flc\u0259zaird\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi soyq\u0131r\u0131m zaman\u0131 \u015f\u0259hid olan d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rin v\u0259 m\u00fclki \u0259halinin k\u0259silmi\u015f ba\u015flar\u0131n\u0131 v\u0259 k\u0259ll\u0259 s\u00fcm\u00fckl\u0259rinin n\u00fcmayi\u015f etdirilm\u0259si \u0259sas\u0259n iki m\u0259qs\u0259d\u0259 xidm\u0259t edib. Bunlardan birincisi, \u00fcsyan\u0131 bo\u011fmaq v\u0259 m\u00fcqavim\u0259ti q\u0131rmaqd\u0131r. \u0130kincisi is\u0259 onlar \u201cq\u0259l\u0259b\u0259\u201d s\u00fcbutu kimi f\u0259xrl\u0259 Paris\u0259 g\u00f6nd\u0259rilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Frans\u0131zlar\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r v\u0259h\u015fi v\u0259 vandal oldu\u011funu g\u00f6st\u0259r\u0259n daha bir faktsa kils\u0259l\u0259rdir. Parisd\u0259 v\u0259 dig\u0259r m\u0259rk\u0259zi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259ki kils\u0259l\u0259r y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan qal\u0131qlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 in\u015fa edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Bizim.Media-ya dan\u0131\u015fan tarix\u00e7i-alim, dosent Zaur \u018fliyev bildirib ki, frans\u0131zlar\u0131n h\u0259r g\u00fcn ayaq qoyduqlar\u0131 dini ibad\u0259t evl\u0259ri g\u00fcnahs\u0131z insanlar\u0131n m\u0259zarlar\u0131 v\u0259 s\u00fcm\u00fckl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilib:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cFikir verin, bu g\u00fcn Fransan\u0131n turistl\u0259ri ziyar\u0259t etm\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259ltdiyi m\u0259kanlardan biri d\u0259 Paris katakombalar\u0131d\u0131r. Labirint tipli katakombalar\u0131n geni\u015f \u015f\u0259b\u0259k\u0259si Fransa paytaxt\u0131n\u0131n yeralt\u0131 hiss\u0259sinin 180 mild\u0259n \u00e7oxunu \u0259hat\u0259 edir v\u0259 bura Parisin \u0259n yax\u015f\u0131 v\u0259 \u0259n q\u0259rib\u0259 g\u00f6rm\u0259li yerl\u0259rind\u0259n biridir. H\u0259r il bir milyondan \u00e7ox turistin ziyar\u0259t etdiyi katakombalar\u0131n yaln\u0131z bir ne\u00e7\u0259 filial\u0131 ziyar\u0259t\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131qd\u0131r. Qalanlar\u0131 is\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir v\u0259 ora girm\u0259k qeyri-qanuni say\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarix\u00e7i alim qeyd edib ki, XVII-XVIII &nbsp;\u0259srl\u0259rd\u0259 Paris h\u0259dd\u0259n art\u0131q izdihaml\u0131 olub:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u015f\u0259h\u0259r \u0259razisini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox yer\u0259 ehtiyac duyulurdu. Yer olmad\u0131\u011f\u0131ndan o zamank\u0131 s\u0259lahiyy\u0259tlil\u0259r problemin &#171;praktiki&#187; h\u0259llini tap\u0131rlar. Bel\u0259 ki, \u015f\u0259h\u0259rd\u0259ki q\u0259biristanl\u0131qlar m\u0259hv edildi v\u0259 \u00f6l\u00fcl\u0259rin qal\u0131qlar\u0131n\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin alt\u0131ndak\u0131 katakombalara y\u0131\u011fd\u0131lar. S\u00fcm\u00fckl\u0259r r\u0259fl\u0259rd\u0259 bir-birinin \u00fcst\u00fcnd\u0259, ayaqlar ayaqlar\u0131n yan\u0131nda, qollar qollar\u0131n, k\u0259ll\u0259l\u0259ri is\u0259 k\u0259ll\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fczd\u00fcl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201cL&#8217;Ossuaire Municipal\u201d 6 milyondan \u00e7ox insan\u0131n qal\u0131qlar\u0131n\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 qorxunc bir m\u0259b\u0259ddir. \u201cMonumental s\u00fckut\u201d deyil\u0259n m\u0259b\u0259d ziyar\u0259t\u00e7il\u0259rin qar\u015f\u0131la\u015facaqlar\u0131 yegan\u0259 qorxulu yer deyil. Parisin b\u00fct\u00fcn katakombalar\u0131nda &nbsp;eyni v\u0259ziyy\u0259t t\u0259krarlan\u0131r. Bu m\u0259b\u0259dl\u0259r\u0259 ged\u0259nl\u0259ri g\u00fccl\u00fc \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259 v\u0259 insan qal\u0131qlar\u0131n\u0131n d\u0259h\u015f\u0259tli qoxusu m\u00fc\u015fayi\u0259t ed\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaur \u018fliyev d\u0259h\u015f\u0259tli m\u0259nz\u0259r\u0259y\u0259 \u201cDouaumont ossuari\u201d nekropolunda da rast g\u0259lm\u0259yin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259di:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u201dOssuari\u201d 1932-ci ild\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131b v\u0259 Verden d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 h\u0259lak olmu\u015f 130 min nam\u0259lum frans\u0131z v\u0259 alman \u0259sg\u0259rinin qal\u0131qlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikil\u0259n bir abid\u0259dir. \u201cOssuari\u201dnin qar\u015f\u0131s\u0131nda is\u0259 milli nekropol yerl\u0259\u015fir. Bura Birinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u00f6l\u0259n 16 min 142 frans\u0131z \u0259sg\u0259rinin m\u0259zar\u0131 olan \u0259n b\u00f6y\u00fck Frans\u0131z q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r ki, onun \u0259ks\u0259rini da\u011f\u0131d\u0131b \u00fcz\u0259rind\u0259 kils\u0259 tikibl\u0259r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fqa bir n\u00fcmun\u0259 is\u0259 Fransan\u0131n Baiye \u015f\u0259h\u0259rind\u0259dir. Burada \u0259ks\u0259r tikilil\u0259r v\u0259 abid\u0259l\u0259r m\u00fcharib\u0259d\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f insanlar\u0131n s\u00fcm\u00fckl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 in\u015fa edilib. Q\u0259rib\u0259dir ki, kils\u0259 tikil\u0259n zaman m\u0259zarlar\u0131n olmas\u0131 he\u00e7 k\u0259si narahat etm\u0259yib.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Daha bir vandalizmi fakt\u0131 Parisin 12-ci rayonunda yerl\u0259\u015f\u0259n \u00f6z\u0259l q\u0259biristanl\u0131qda gizl\u0259nib. 1794-c\u00fc ild\u0259 burada 1306 n\u0259f\u0259r ba\u015flar\u0131 k\u0259silmi\u015f frans\u0131z basd\u0131r\u0131l\u0131b. Lakin 1802-ci ild\u0259 bura yerli zad\u0259ganlara sat\u0131ld\u0131. Onlarsa insan qal\u0131qlar\u0131n\u0131 k\u00f6\u00e7\u00fcrtm\u0259yi laz\u0131m bilm\u0259dil\u0259r. \u0130nsan qal\u0131qlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn saraylar in\u015fa etdil\u0259r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Qlan m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 is\u0259 1841-ci ild\u0259 m\u0259\u015fhur \u201cNotre-Dam\u201d kils\u0259si tikildi. Kuvre \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 olan Roan qalas\u0131n\u0131n xarabal\u0131qlar\u0131na n\u0259z\u0259r salsaq, frans\u0131zlar\u0131n insanl\u0131\u011fa s\u0131\u011fmayan daha bir v\u0259h\u015filiyini g\u00f6rm\u00fc\u015f olar\u0131q. Bu qala tikil\u0259n zaman minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n s\u00fcm\u00fckl\u0259rind\u0259n material kimi istifad\u0259 edilib\u201d.\/\/Bizim.media<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.demokrat.az\/uploadedfiles\/custom\/2024\/4\/20\/1\/ec684b18-725b-4a0b-97a2-aa9ba1e4555f\/888d1cf5-bab3-477f-8c19-73c3cd3a1f1d.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.demokrat.az\/uploadedfiles\/custom\/2024\/4\/20\/1\/ed016452-4a48-44b7-9c93-fc9d2508f492\/7164b048-6274-4184-bc11-572ebb7b3a4e.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.demokrat.az\/uploadedfiles\/custom\/2024\/4\/20\/1\/ab851c9f-97c4-4c84-a77a-973c9723ff63\/a38f110e-c015-409e-8dc6-409a173ea4e0.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fransa h\u0259r zaman \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00fcnyan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t be\u015fiyi kimi t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. B\u0259zi hallarda bu \u00f6lk\u0259nin paytaxt\u0131 Parisi d\u0259 \u201cmuzeyl\u0259r \u015f\u0259h\u0259ri\u201d adland\u0131r\u0131rlar. Do\u011frudan da, bu<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":99313,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-99312","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99312","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99312"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99312\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99314,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99312\/revisions\/99314"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/99313"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99312"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}