{"id":99492,"date":"2024-04-30T22:04:12","date_gmt":"2024-04-30T18:04:12","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=99492"},"modified":"2024-04-30T22:04:13","modified_gmt":"2024-04-30T18:04:13","slug":"bir-iki-q%c9%99d%c9%99h-araq-v%c9%99-h%c9%99r-sey-qaydasinda-olacaq-stalinden-marsala-mualice-tovsiyesi-fotolar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=99492","title":{"rendered":"\u201cBir-iki q\u0259d\u0259h araq v\u0259 h\u0259r \u015fey qaydas\u0131nda olacaq\u201d \u2013STAL\u0130ND\u018fN MAR\u015eALA M\u00dcAL\u0130C\u018f T\u00d6VS\u0130Y\u018fS\u0130 + FOTOLAR"},"content":{"rendered":"\n<p>SSR\u0130-nin aviasiya mar\u015fal\u0131 Aleksandr Qolovanov haqq\u0131nda m\u0259tbuatda \u00e7ox yaz\u0131lar gedib, m\u00fcharib\u0259d\u0259ki f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir-ne\u00e7\u0259 s\u0259n\u0259dli film \u00e7\u0259kilib. H\u0259tta m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 b\u0259zi alman tarix\u00e7il\u0259ri Qolovanovu SSR\u0130 aviasiyas\u0131n\u0131n \u0259fsan\u0259si adland\u0131r\u0131blar. El\u0259 mar\u015fal\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 kitab\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb. Bu kitablar onu daha da populyarla\u015fd\u0131rsa da, sonuncu kitab\u0131n\u0131n n\u0259\u015fr olunmas\u0131na M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259d\u0259 qoyulan qada\u011fa Qolovanova a\u011f\u0131r m\u0259n\u0259vi z\u0259rb\u0259 vurub v\u0259 bu z\u0259rb\u0259 onun s\u0259hh\u0259tin\u0259 d\u0259 ciddi t\u0259sir edib.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259n f\u0259rqli olaraq, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00e7ap olunan kitablar\u0131n m\u0259zmununa ciddi n\u0259zar\u0259t edilib. X\u00fcsusil\u0259, \u00f6lk\u0259nin h\u0259rbi v\u0259 siyasi m\u00f6vzusunda yaz\u0131lan kitablar M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin icaz\u0259sind\u0259n sonra i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>1974-c\u00fc ild\u0259 Qolovanov n\u00f6vb\u0259ti kitab\u0131n\u0131n n\u0259\u015fri \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259y\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib. Kitab\u0131n m\u00f6vzusu sovet-alman m\u00fcharib\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 olub v\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 Stalinin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 daha \u00e7ox yer ayr\u0131l\u0131b. M\u00fcraci\u0259tl\u0259r\u0259 \u201cyox\u201d cavab\u0131 verildikd\u0259n sonra Qolovanov M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin ideoloji i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 katibi Mixail Suslovun q\u0259buluna yaz\u0131l\u0131b. G\u00f6r\u00fc\u015f 2-3 d\u0259qiq\u0259 \u00e7\u0259kib. Suslov kitaba m\u00fcnasib\u0259tini bir c\u00fcml\u0259 il\u0259 bildirib: \u201cBiz Stalinin m\u00fcharib\u0259d\u0259ki b\u00f6y\u00fck rolunu danm\u0131r\u0131q, amma bu m\u00f6vzuda kitab\u0131n i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u0259sini bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun saym\u0131r\u0131q\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.sosial.tv\/uploadedfiles\/custom\/2024\/4\/25\/1\/2c7611dd-9c64-4e68-9fdd-dae4995e0990\/a0dedc9c-3ffe-43d6-9c91-3e11d402db0d.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Mar\u015fal Suslovla uzun-uzad\u0131 m\u00fczakir\u0259 a\u00e7ma\u011f\u0131 m\u0259nas\u0131z say\u0131b, o, bir-ne\u00e7\u0259 c\u00fcml\u0259 il\u0259 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259 katibinin cavab\u0131n\u0131 verib: \u201cMixail Andreyevi\u00e7, bu g\u00fcn bu rahat kabinetl\u0259rd\u0259 kimin hesab\u0131na oturma\u011f\u0131n\u0131z\u0131 yax\u015f\u0131 bilirsiniz. M\u0259hz Stalinin g\u0259rgin siyasi f\u0259aliyy\u0259tinin say\u0259sind\u0259 qalib bir \u00f6lk\u0259nin m\u0259murlar\u0131 kimi h\u0259r\u0259niz bir v\u0259zif\u0259 tutmusunuz. B\u0259li, \u00e7ox \u015feyl\u0259r qazanm\u0131s\u0131n\u0131z, rahat m\u0259nzill\u0259r, ba\u011f evl\u0259ri, xidm\u0259ti avtomobill\u0259r, b\u00f6y\u00fck v\u0259zif\u0259l\u0259r. Amma itirdiyiniz bir \u015fey d\u0259 var. O da sizin vicdan\u0131n\u0131zd\u0131r. Stalin haqq\u0131nda yaz\u0131lan kitaba qada\u011fa qoyma\u011f\u0131 m\u0259n yaln\u0131z vicdans\u0131zl\u0131q kimi q\u0259bul edir\u0259m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Mar\u015fal\u0131n q\u0131z\u0131 atas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131 xatir\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259min g\u00f6r\u00fc\u015f haqq\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar\u0131 qeyd edib: \u201cH\u0259min g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n sonra atam ev\u0259 \u00e7ox g\u0259rgin v\u0259 \u0259s\u0259bi qay\u0131tm\u0131\u015fd\u0131. Biz onu sakitl\u0259\u015fdir\u0259 bilmirdik. M\u0259cbur qal\u0131b t\u0259cili yard\u0131m \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131q. H\u0259kiml\u0259r bildirdil\u0259r ki, atam\u0131n s\u0259hh\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259s\u0259b sakitliyi \u0259n vacib \u015f\u0259rtdir. Ancaq bu, atam \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn deyildi. Atam\u0131 onlar \u00f6ld\u00fcrd\u00fcl\u0259r, yuxar\u0131da rahat ya\u015fayan m\u0259murlar. Kitab\u0131n n\u0259\u015fr olunmas\u0131na ona g\u00f6r\u0259 icaz\u0259 verm\u0259mi\u015fdil\u0259r ki, atam h\u0259min kitabda Brejnevin m\u00fcharib\u0259d\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n yazmam\u0131\u015fd\u0131. \u018fvv\u0259lc\u0259d\u0259n M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259d\u0259n kims\u0259 z\u0259ng edib atama bildirmi\u015fdi ki, kitaba Brejnevin ad\u0131 m\u00fctl\u0259q sal\u0131nmal\u0131d\u0131r. Atam is\u0259 bundan q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 imtina etmi\u015fdi\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.sosial.tv\/uploadedfiles\/custom\/2024\/4\/25\/1\/20fbcca8-6965-42d6-bdfd-03302c542299\/ecaa42e1-f599-4348-a066-aa2ca661961e.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Qolovanov h\u0259l\u0259 bu hadis\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l Xru\u015fovun hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 siyasi t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b. Xru\u015fov ona Stalinin \u0259leyhin\u0259 m\u0259qal\u0259 yazma\u011f\u0131 t\u0259klif edib. Mar\u015fal \u201cm\u0259n bu q\u0259d\u0259r \u015f\u0259r\u0259fsiz deyil\u0259m\u201d, \u2013 dey\u0259 onun kabinetini t\u0259rk edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Maraqlad\u0131r ki, n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 sovet liderl\u0259rinin m\u0259hz Qolovanovdan siyasi umacaqlar\u0131 olub. Y\u0259qin ki, bunun birinci s\u0259b\u0259bi mar\u015fal\u0131n h\u0259m siyasi dair\u0259l\u0259rd\u0259, h\u0259m d\u0259 h\u0259rbi elitada b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuza sahib olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Qolovanov m\u00fcharib\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259rki d\u00f6vrd\u0259 m\u00fclki aviasiya sistemind\u0259 xidm\u0259t edib. O, 1941-ci ild\u0259 Stalin\u0259 m\u0259ktub yazaraq &nbsp;t\u0259klif edib ki, SSR\u0130-d\u0259 strateji uzunm\u0259nzilli h\u0259rbi aviasiya yarad\u0131ls\u0131n. Onun yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktub h\u0259rbi-strateji, texniki, II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin getdiyi bir d\u00f6vrd\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 siyasi v\u0259ziyy\u0259tin t\u0259hlili il\u0259 ba\u011fl\u0131 o q\u0259d\u0259r m\u00fck\u0259mm\u0259l olub ki, Stalin m\u0259ktuba bigan\u0259 qalmay\u0131b. 1941-ci ilin fevral ay\u0131nda Kremld\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r ba\u015flan\u0131b, Qolovanov Stalinin q\u0259buluna d\u0259v\u0259t edilib. O, Siyasi B\u00fcro \u00fczvl\u0259ri v\u0259 y\u00fcks\u0259k\u00e7inli h\u0259rb\u00e7il\u0259rin aras\u0131nda olmas\u0131na baxmayaraq, t\u0259mkin v\u0259 s\u0259birl\u0259 uzunm\u0259nzilli bombardman\u00e7\u0131 t\u0259yyar\u0259l\u0259rin m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flanaca\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r vacib oldu\u011funu, strateji uzunm\u0259nzilli h\u0259rbi aviasiyan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n z\u0259ruriliyini m\u0259ntiqli \u015f\u0259kild\u0259 izah etm\u0259yi bacar\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.sosial.tv\/uploadedfiles\/custom\/2024\/4\/25\/1\/c3d1ab94-bdbb-49e9-a371-b4ff16fc0c5e\/2425909f-0b56-4708-9330-5a7ed573e4e3.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n sonra Qolovanovun t\u0259klifi q\u0259bul edilib, 212-ci aviasiya alay\u0131 yarad\u0131l\u0131b, Qolovanova polkovnik-leytenant r\u00fctb\u0259si veril\u0259r\u0259k alay komandiri t\u0259yin edilib. Daha sonra o, 1941-ci ilin dekabr\u0131nda 3-c\u00fc uzunm\u0259nzilli aviasiya diviziyas\u0131na, 1943-c\u00fc ild\u0259 yarad\u0131lan uzunm\u0259nzilli aviasiya d\u0259st\u0259l\u0259rinin birl\u0259\u015fdiyi 18-ci hava ordusuna komandan v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yinat al\u0131b. Qolovanov \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 podpolkovnik r\u00fctb\u0259sind\u0259n aviasiya mar\u015fal\u0131 r\u00fctb\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n\n\n\n<p>Qolovanovun m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarda qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furlar s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda m\u00f6c\u00fcz\u0259y\u0259 b\u0259nz\u0259yib. D\u00f6vl\u0259t M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sind\u0259 onun d\u00f6y\u00fc\u015f u\u00e7u\u015flar\u0131 m\u00fczakir\u0259 edil\u0259nd\u0259 h\u0259tta Stalin \u00f6z t\u0259\u0259cc\u00fcb\u00fcn\u00fc gizl\u0259tm\u0259yib v\u0259 sovet lideri ona son d\u0259r\u0259c\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>1944-c\u00fc ild\u0259 Qolovanovun s\u0259hh\u0259tind\u0259 ciddi probleml\u0259r yarananda o, v\u0259zif\u0259sind\u0259n azad olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Stalin\u0259 yaz\u0131l\u0131 m\u00fcraci\u0259t g\u00f6nd\u0259rib. Stalin m\u00fcraci\u0259t\u0259 cavab verm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l mar\u015fal\u0131n s\u0259hh\u0259tini h\u0259kiml\u0259rd\u0259n soru\u015fub v\u0259 sonra ona z\u0259ng vurub: \u201cAleksandr, (Stalin Qolovanova m\u0259hz ad\u0131 il\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib) m\u0259n h\u0259kiml\u0259rl\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131m. Bel\u0259 anlad\u0131m ki, bizim h\u0259kiml\u0259rimiz he\u00e7 n\u0259y\u0259 yaram\u0131rlar, s\u0259ni sa\u011falda bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 \u00e7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259nm\u0259. S\u0259n\u0259 bir t\u00f6vsiy\u0259m olacaq. S\u0259n h\u0259r g\u00fcn h\u0259m evd\u0259, h\u0259m d\u0259 kabinetind\u0259 \u00e7ox yox, bir-iki q\u0259d\u0259h araq i\u00e7, bu s\u0259ni d\u00fcz\u0259ld\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Stalinin bu m\u00fcalic\u0259 metodu mar\u015fal\u0131 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirs\u0259 d\u0259, o, \u201cresept\u0259\u201d riay\u0259t edib. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra Stalin yenid\u0259n mar\u015fala z\u0259ng vurub. Qolovanov g\u00fcmrah s\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259qdim edib: \u201cAviasiya mar\u015fal\u0131 Aleksandr Qolovanov e\u015fidir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.sosial.tv\/uploadedfiles\/custom\/2024\/4\/25\/1\/425c3ecf-be5b-4dde-9c86-b3e828f583a8\/913191ec-ee6f-48e5-8723-b591e27e2c8d.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>X\u0259ttin o ba\u015f\u0131ndan Stalinin s\u0259si e\u015fidilib: \u201cS\u0259sinizin tonundan anlad\u0131m ki, s\u0259hh\u0259tiniz normald\u0131r. Bu g\u00fcn s\u0259h\u0259r s\u0131naq t\u0259liml\u0259rind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259yinizd\u0259n d\u0259 x\u0259b\u0259rim var. Dem\u0259k, h\u0259r \u015fey qaydas\u0131ndad\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra Stalinl\u0259 mar\u015fal 5-10 d\u0259qiq\u0259 \u0259rzind\u0259 h\u0259rbi aviasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0131sa fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131blar. Sonda Qolovanov sa\u011folla\u015fmaq ist\u0259y\u0259nd\u0259 Stalin&nbsp; onun s\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0259sib: \u201cAleksandr, m\u0259n bir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m. S\u0259n bu araq m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 \u00e7ox da alud\u0259 olma. Bir-iki q\u0259d\u0259h d\u0259rmand\u0131r, h\u0259ddi a\u015fmaq is\u0259 \u0259yya\u015fl\u0131qd\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla da telefon dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yekunla\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Qolovanov \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonun q\u0259d\u0259r Stalin\u0259 \u00f6z s\u0259daq\u0259tini n\u00fcmayi\u015f etdirib. D\u0259v\u0259t olundu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259, r\u0259smi v\u0259 qeyri r\u0259smi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 Stalinin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259s\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Aviasiya mar\u015fal\u0131 Aleksandr Qolovanov 1975-ci ild\u0259, 71 ya\u015f\u0131nda v\u0259fat edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SSR\u0130-nin aviasiya mar\u015fal\u0131 Aleksandr Qolovanov haqq\u0131nda m\u0259tbuatda \u00e7ox yaz\u0131lar gedib, m\u00fcharib\u0259d\u0259ki f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir-ne\u00e7\u0259 s\u0259n\u0259dli film \u00e7\u0259kilib. H\u0259tta m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 b\u0259zi alman<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":99493,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-99492","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99492"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99501,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99492\/revisions\/99501"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/99493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}