{"id":99769,"date":"2024-05-27T00:38:44","date_gmt":"2024-05-26T20:38:44","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=99769"},"modified":"2024-05-27T00:41:40","modified_gmt":"2024-05-26T20:41:40","slug":"az%c9%99rbaycanin-ilk-h%c9%99rbi-naziri-xosrov-b%c9%99y-sultanov","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=99769","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n ilk h\u0259rbi naziri &#8212; Xosrov b\u0259y Sultanov"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Xosrov b\u0259y Sultanov kimdir? \u2013 Y\u0259qin bu haqda \u00e7ox az insan\u0131n m\u0259lumat\u0131 var.<br><\/strong><br>1918-ci ilin may ay\u0131n\u0131n 28-d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131n\u0131n istiqlal b\u0259yannam\u0259sind\u0259 qeyd edilirdi ki, Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fc xarici m\u00fcdaxil\u0259l\u0259rd\u0259n m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k, daxili d\u00fc\u015fm\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259ri z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn nizami orduya malik olmal\u0131, \u00f6z\u00fcn\u00fcn silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rini yaratmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki m\u00fcst\u0259qil ordusu olmayan d\u00f6vl\u0259tin milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyi h\u0259mi\u015f\u0259 yadellil\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259si alt\u0131nda ya\u015fama\u011fa m\u0259hkumdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri H\u0259rbi Nazirliyin yarad\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259t idi. H\u0259rbi nazir v\u0259zif\u0259si r\u0259smi t\u0259sis edilm\u0259s\u0259 d\u0259, bu v\u0259zif\u0259ni 1918-ci ilin may ay\u0131n\u0131n 28-d\u0259n iyun ay\u0131n\u0131n 11-\u0259 q\u0259d\u0259r Xosrov b\u0259y Sultanov icra etdi. Xosrov b\u0259y \u00e7ox az m\u00fcdd\u0259t nazir v\u0259zif\u0259sini icra ets\u0259 d\u0259, tarixd\u0259 ad\u0131n\u0131 yaza bilmi\u015f bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259min ilin oktyabr\u0131n 23-d\u0259 H\u0259rbi Nazirliyin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul edildi. Bu q\u0259rar noyabr ay\u0131n\u0131n 7-d\u0259 r\u0259smil\u0259\u015fdirildi v\u0259 h\u0259rbi nazir v\u0259zif\u0259si F\u0259t\u0259li xan Xoyskiy\u0259 h\u0259val\u0259 edildi. 1918-ci ilin dekabr ay\u0131n\u0131n 26-da rus ordusunda xidm\u0259t etmi\u015f rus artilleriya general-leytenant\u0131 S\u0259m\u0259d b\u0259y Mehmandarov h\u0259rbi nazir, h\u0259min ay\u0131n 29-da general-leytenant \u018flia\u011fa \u015eixlinski onun m\u00fcavini, general-leytenant Suleyman Sulkevi\u00e7 is\u0259 ba\u015f q\u0259rargah r\u0259isi t\u0259yin olundu.<\/p>\n\n\n\n<p>1918-ci ilin 28 may\u0131nda Tiflisd\u0259 Az\u0259rbaycan Milli \u015euras\u0131 ad\u0131ndan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin elan edilm\u0259si B\u0259yannam\u0259sin\u0259 imza ed\u0259n 26 n\u0259f\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Xosrov b\u0259y Sultanov olub. Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin h\u0259min g\u00fcn t\u0259\u015fkil edilmi\u015f birinci h\u00f6kum\u0259t kabinetind\u0259 Xosrov b\u0259y H\u0259rbi Nazir postunu tutub. O, Zaqafqaziya seyminin v\u0259 Az\u0259rbaycan parlamentinin \u00fczv\u00fc olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Xosrov b\u0259y Sultanov 1879-cu il may ay\u0131n\u0131n 10-da Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131n\u0131n Hac\u0131saml\u0131 nahiy\u0259sinin K\u00fcrdhac\u0131 (Qas\u0131mu\u015fa\u011f\u0131 obas\u0131nda) k\u0259ndind\u0259 (indiki La\u00e7\u0131n rayonu) d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. G\u0259nc\u0259 gimnaziyas\u0131n\u0131 bitirdikd\u0259n sonra Odessada ali tibb t\u0259hsili alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan\u0131n 1918-20-ci ill\u0259rd\u0259 iki m\u00fcdafi\u0259 naziri \u2013 Xosrov b\u0259y Sultanov (m\u00fclki \u015f\u0259xs) v\u0259 artilleriya general-leytenant\u0131 S\u0259m\u0259d b\u0259y Mehmandarov, ikinci m\u00fcst\u0259qilliyi d\u00f6n\u0259mind\u0259 is\u0259 8 m\u00fcdafi\u0259 naziri olub.<\/p>\n\n\n\n<p>X.Sultanov 1919-cu ilin 15 yanvar\u0131nda Qaraba\u011f\u0131n general-qubernatoru t\u0259yin edilmi\u015fdi. Az sonra h\u0259min ilin mart\u0131 ay\u0131nda erm\u0259ni-da\u015fnak h\u0259rbi d\u0259st\u0259l\u0259ri Qaraba\u011fa yegan\u0259 ke\u00e7id olan \u018fsg\u0259ran ke\u00e7idini z\u0259bt etmi\u015fdi. X.Sultanovun ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 da\u015fnak general\u0131 Dronun h\u0259rbi d\u0259st\u0259l\u0259ri may\u0131n 30-da darmada\u011f\u0131n edildi v\u0259 Az\u0259rbaycan silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri Xank\u0259ndi v\u0259 \u015eu\u015faya daxil oldular.<\/p>\n\n\n\n<p>1923-c\u00fc ild\u0259 general Xosrov b\u0259y Sultanovun h\u0259yat\u0131nda m\u00fchacir\u0259t d\u00f6vr\u00fc ba\u015fland\u0131. O, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, \u0130randa (1926), daha sonra Fransa v\u0259 Almaniyada ya\u015fad\u0131, Almaniyada Tibb Universitetind\u0259 professor v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdir. Bundan sonra, 1936-c\u0131 ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qay\u0131dan Xosrov b\u0259y Sultanov, Trabzonda m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Xosrov b\u0259y 1943-ci ild\u0259 v\u0259fat edib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Allah r\u0259hm\u0259t el\u0259sin!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/becan.az\/uploads\/posts\/2023-06\/fb_img_1685879129943.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xosrov b\u0259y Sultanov kimdir? \u2013 Y\u0259qin bu haqda \u00e7ox az insan\u0131n m\u0259lumat\u0131 var.1918-ci ilin may ay\u0131n\u0131n 28-d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131n\u0131n istiqlal b\u0259yannam\u0259sind\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":99772,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-99769","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99769","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99769"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99769\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99771,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99769\/revisions\/99771"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/99772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99769"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99769"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99769"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}