Ənvər Börüsoy
Bu gün süni şəkildə elan edilən “ərəb dünyası” məvhumu tamamilə yalnış məcrada bizlərə təlqin olunur.
Liviya – Bu ölkənin toplumu kökən baxımından heç zaman ərəb olmayıblar. Onlar özlərini hər zaman “bərbər” deyə adlandırıblar. Bu günün özündə belə, Liviya bir neçə əşirət düzəni üzərində köklənibdir. Ona görə də vahid etnos düşüncə sistemi də yox kimidir.
Misir – Bu ölkədə indi ərəb adı ilə tanıdığımız toplum “kıpti” və “koop” adlı iki fərqli etnosdan oluşur. Kıptılar müsəlman, kooptlar isə, xristian inancı sahibdirlər. Ona görə də, Misirdə heç zaman vahid dövlət və etnos sistemi formalaşmayıbdır. Müsəlman toplumü üçün başkənd Qahirə, xristian toplumu üçün isə, İsgəndəriyyə mərkəz sayılır.
Əlcəzair – Quzey Qafrikanın bu ölkəsində yaşayan toplumun gerçək adı “tuareq”dir. Onlar indi də özlərinin əcdadlarının tuareq olması ilə qürur duyurlar.
Fələstin – Bu toplum əslində “girit”li adlanır. Onların özlərinə məxsus xüsusi düşüncə sistemi mövcuddur. Ona görə də, ərəb dünyası məvhumu içində heç zaman özlərinə yer tuta bilmirlər.
Livan – Asiyanın bu ölkəsində yerli toplumun əksəriyyəti “finik”lərdir. Ona görə də Livan Orta Doğunun ən çox qatmaqarışıq bölgəsi hesab olunur. Çünki, Livanda dini baxımdan toplum, islam, xristianlıq, yəhudilik və digər inanclara malikdirlər. Hətta bu ölkə toplumunun etnik tərkibində Hindistan kökənlilər daha çox üstünlük təşkil edirlər. Erməni, fars və kürd toplumlarının Livan sevdasının etnoloji baxımdan dəyəri budur.
Suriya – Orta Doğunun ən ciddi strateji bölgəsi olan bu ölkə toplumun çoxu “suriyanı” adlandırılır. Onların ərəblərlə bağlantısı yoxdur. Suriyanılar mənşə baxımından əski yunan, erməni, kürd, italyan, qaraçı və digər toplumların qarışığından formalaşmış bir toplum hesab olunurlar.
İraq – Orta Doğunun ən əski tarixi, mədəni və sivilizasiya baxımından gəlişmiş bölgəsi olan bu ölkədəki toplumun çoxluğunu “akkad”lar təşkil edirlər. Onlar etnoloji və kültür baxımından ərəblərdən qat-qat üstün toplum sayılırlar.
İslam dininin yaranması və sürətlə yayılması sayəsində bu dövlətlərdə yaşayan toplumlar zamanla zor gücünə ərəbləşdiriliblər. Onların etnik varlığı, yerli mədəni sistemləri tamamilə darmadağın edilibdir. Hətta özlərinin əski inanc kultlarından uzaq düşmələrinə görə zərərə uğradıqlarından peşman deyillər. Onu da qeyd edək ki, dünya dilləri, etnos və mədəni sistemləri arasında ən geridə qalanı ərəb dili, mədəni sistemi və özlərinə pərdə olaraq çəkdikləri inanclardır. Onlar elə bu gün də din pərdəsi altında dünyanın digər toplumlarının ərəbləşməsi kimi dərin oyunlara baş vurmaqdan çəkinmirlər. Orta Doğu tarixində ərəblərin ərəbləşdirə bilmədikləri tək toplum TÜRKLƏR-dir. BOP (Böyük Orta Doğu Projesi) adı altında bu gün İraq, Suriya, İran, Türkiyə, Azərbaycan, Özbəkistan, Qazaxstan, Türkmənistan, Qırğızstan və digər ölkələrdə islam dininin dirçəlişi adı altında çoxsaylı təriqətlər, məzhəblər, siyasi-ictimai qurumlar yaratmaqla türklərin ərəbləşdirilməsi siyasəti yürüdülməkdədir. Bunu görməyən kim varsa, deməli kordur, özünün etnik dəyərlərinə biganədir.
Özəlliklə də Türkiyədə bu gün AKP irticasının apardığı dərin siyasətlər nədəni olaraq, 5 milyondan çox suriyalı qaçqınları qəbul etməklə bu ölkənin tədricən ərəbləşdirilməsi siyasətinin yürüdülməsi qoca tarixin ən acınacaqlı olaylarından biridir. Türkiyədə bu gün sadəcə türklər yaşamırlar, digər toplumlar da mövcuddurlar deyərək, ərəblərə müstəsna hüquqların verilməsi ideologiyasının yürüdülməsi bu acı həqiqətlərdən biridir.
Ona görə də, ərəb şovinizmi ideyası din pərdəsi altında gəlişdirilir. AKP irticasının yürütdüyü bu siyasi doktrinanı çökdürməyin əsil zamanı çatmışdır.