«İnsan əti yemək», «insan qanı içmək» və «adamyeyənlik» deyildiyində ağılımıza həmişə «primitiv qəbilələrin», «yarı çılpaq rəqs edən qara dərili adamların» arasına düşmüş, qaynayan böyük bir qazan içindəki ağ adamın mənzərəsi gəlir. Hamımıza əgər bir gün kimsəsiz bir adaya düşsək, qumlu dərhal gerisindəki nəhəng yarpaqlı tropik bitkilərin arasından bizi ovlamaq və yemək üzrə qara başlar görünməsi öyrədilmişdir.
Hannibalizm insan tarixində ən qədim və ən qaranlıq günahlardan biridir. Müqəddəs kitablarda lənətlə həlak edilən Ad və Səmud tayfalarının günahlarından biri insan ətini yemələridir. (Bu iki qövmlə əlaqədar belə bir qeyri-adilik var. Köhnə itkin sivilizasiyalar olaraq Atlantis və Mu adları çəkilir. Diqqətinizi çəkdi mi: Ad + land + is, Se-MU-d)
Afrika, Okeaniya adaları, Uzaq Şərq və Amerikadakı yerli mədəniyyətlərdəki adam əti yeməklə əlaqədar çox şey deyilər, amma Avropadakı adamyeyənliyə nədənsə heç toxunulmaz.
Ancaq orta əsrlərdə və müstəmləkə dövrü satılan insan ətinin rəsmləri bu günə qədər qaldı. Birinci Xaçlı Səfərləri zamanı böyük insan kütlələri adam əti yeməyə qurşanmışdılar. Anadolu qalalarının xalqlarının necə məğlub olduğu izah edilir.
Çox bilinməyən bir adamyeyənlik hadisəsi İsveçrədə … 1815-ci ildə İndoneziyada bilinən tarixin ən böyük vulkan partlaması baş verdi. Minlərlə insanın öldüyü partlayışın təsirləri təkcə həmin ərazidə qalmadı. Atmosferi bağlayan toz qatlarına görə havalar soyudu, yay fəsli sıradan çıxdığı üçün Avropada aclıq başladı. O dövrdə İsveçrədə adam əti yemək geniş yayıldı.
Yalnız adamyeyənlik deyil, həm də qan içmə adətinin xristianlıqda olması sübutlar ilə təsdiq edilmişdir. Təəssüf ki, katolik mərasimlərində İsanın qan və ətinin tətbiqi batil inanclarda da öz əksini tapmışdı. Məsələn, bir papa xəstəykən üç gəncin qanını içmişdi (VIII İnnocent).
Tarixin ən mərhəmətsiz qatillərindən olan Elizabet Bator də, bakirə qızların qanlarıyla yuyunaraq sonsuz gənclik və ölümsüz olacağına inanmışdı.
Qədim Misir sivilizasiyasının Avropada dəb olduğu zamanlarda isə bəzi ziyafətlərdə şəfa və güc verdiyinə inanıldığı üçün mumiya parçaları yeyilir və ya su içində əridərək içilirdi.
Qədim Amerika sivilizasiyaları, Azteklər və Mayalarda da hannibalizm və qana ehtiram vardı. Azteklər çox qaddardılar: məğlub etdikləri düşmənlərinin minlərcəsini qurban edərdilər, bəzi orqanlarını yeyir, qanlarını isə içərdilər.
Mayalar isə yaxın zamana qədər barışcıl bir sivilizasiya olaraq tanınırdı, amma sonradan Mayalayarın yer altında cəhənnəmin bənzəri olan qurban otaqları tikdiyi öyrənildi. Burada insanların qanı axıdılardı.
19-cu əsrdə Danimarkada edam olunmuş məhbuslar qarşısında insanlar əllərində bardaqlar gözləyərdilər. Təbii ki, edamdan sonra aşağıya axacaq isti qan ilə öz qablarını doldurmaq üçün gözləyirdilər…
Çünki təzə insan qanının epilepsiyaya müalicə etdiyinə inanırdılar. Bu tük ürpədici inancın kökləri isə təxminən 2000 il öncələrə söykənir. Məşhur Romalı həkim Celsus dövrünə … Bu illərdə xəstələrə yaralı Qladiatorların bədənlərindən alınan saf qan verilirdi.
İntibah dövründə yaşamış İtalyan mütəfəkkirlərindən, atası da bir həkim olan Marsilio Ficino (1433-1499), insan bədəninin yalnız müalicə edici bir dərman deyil, eyni zamanda bir həyat iksiri olduğunu irəli sürmüşdü. Məsələn, bir gəncin qanını qol damarından sormaqla, bir yaşlıya gənclik aşısı etməklə onun həyat enerjisini bərpa etmək olar. Bu inancla, yeni ölən gənc cəsədlər, yaşlıların həyatına cavanlıq vermək üçün müqəddəs qurbanlar kimi istifadə edildi.
1600-cü illərin sonlarında İngilis Dr. Toopeyə aid gündəlik qeydlərində, West Kennet toplu məzarlığından aldığı sümüklərdən əldə etdiyi xüsusi «soylu dərman» ilə bir çox adamı müalicə etdiyi yazılıb. Dr. Toope «soylu dərmanının» tərifini verməsə də, eyni il fevral ayında Kral II. Çarlesin ölüm yatağındakı ağrını azaltmaq üçün ona yüksək dozda kəllə tozu verildiyini bilirik.
Howard H. Haggardın 1929-cu ildə etdiyi işdə, II. Charlesin həkimlərinin xüsusi bir panzehir, inci şurubu və amonyakın hamısını birdən ölmək üzrə olan kralın boğazına tökdüklərini yazar. İmperator onlara heç bir şəkildə müqavimət göstərməyə qadir deyildi. Sir Walter Raleighin hazırladığı panzehir, kəllə tozunu ehtiva edən məşhur «soylu dərman»ın özü idi.
16-cı əsrdə yaşamış məşhur həkim və kimyagər, eyni zamanda tibbi reformist olaraq bilinən Paracelsus, təzə cəsədləri çox qiymətli tapantı sayırdı. Necə ki həmkarlarının cəsədlərə etinasızlığından gileylənərək, «Həkimlər bu qaynağın qiymətini bilsəydilər, kimsənin cəsədi darağacında 3 gündən çox qalmazdı» — deyə tənqid etmişdi.
Qanda şəfa varsa, yağda niyə olmasın? Yağları bədəndən diqqətlə ayrıb romatizm xəstəlikləri üçün yaxşı bir dərman hazırlanırdı. İnsan bədəninin müalicələrdə istifadə ediləcək digər hissələri isə, ümumiyyətlə, kiçik parçalara ayrılıb şəraba və ya spirtə qoyularaq dərman kimi istifadə edilirdi. Belə müalicə üçün istifadə olunacaq cəsədlər harada idi? Əlbəttə, kimsəsizlərdən, qəriblərdən, asılmışlardan bu məqsədlə istifadə edilirdi.
Tarixçilərin dünyagörüşünə görə, «adamyeyənlik növləri» olaraq isimlendirilebilecek 3 təməl kateqoriya var. Tibbi adamyeyənlik da bunlardan biridir …
Xaçlılar Antakya şəhərindən sonra Maarratu-n-Numan (Maara) şəhərini mühasirəyə aldılar. Keşiş Robert Maarra hannibal olduğu üçün dedi: «Bizim kişilər damlarda gəzir və vəhşi aslan kimi hücum edərək yeyib içirdilər. İllərin ağırlığı altında, əzilmiş yaşlı kişiləri və kiçik uşaqları parçalayıb yeyirmişlər. Pul tapmaq üçün müsəlmanların qarınlarını deşdilər. Hər yerdə cəsədlər vardı, qan su yerinə axırdı. Baş yepiskop sözlərinə belə davam edib: «Bizim adamlarımız ölüləri yeyərək müsəlmanlar və türklərə qarşı döyüşmüşdülər.
Raoul de Cean belə deyir: «Bizim Fransızlar, Maarrada əsir götürülmüş müsəlmanları qazanlarda bişirdilər və uşaqları şişə taxıb qızartdılar».
Brentanonun yazdığı bilgidə isə deyilirdi: » Fransızlar, müsəlman ərəbləri və türkləri ikiyə bölüb, güya udduqları qızılları axtarırdılar. Digər bir qrup isə müsəlmanları kəsib və bişirirdi».
Ən böyük şikayət isə, böyüklərin ətinin qızartmaya uyğun olmadığından idi. Tarixçi Albertus qeyd edir: «Bizim kişilərimiz türkləri, hətta itləri də yeyirdilər. Türkləri yemək deyil, itlərin yemək çətin qəbul edilən bir şeydir.
1972-ci ilin oktyabrında, Uruqvayın «Old Christians» adlı reqbi komandasını daşıyan təyyarəsi And dağı üzərindən keçdi və sonra Gözyaşları Buzulu adlı zirvəyə toxunaraq düşdü. Qəzalar səbəbiylə sərnişinlərdən 18 nəfəri həyatını itirdi, iki həftə sonra uçqun altında 8 adam da həyatını itirdi. Daha sonra 3 adam aclıqdan və soyuqdan öldü. Amma 16 nəfər 2,5 aylıq mübarizədən xilas oldu. Heç bir bitki və heyvan olmayan bölgədəki cəsədləri yeyərək yaşamağı bacardılar.
Birinci günü onlar gəmidə və çamadanlarda yemək parçaları ilə idarə etdilər. 11-ci gündə onlar həyatlarını itirdiyi və axtarışın dayandığını tapdıqları radiolardan öyrəndilər. 60-cı gündə ikisi bir ümidlə yola çıxdı. Təxminən 10 gün sonra bir neçə kəndliylə rastlaşdılar və digərləri də xilas oldu. Qannibalizm ictimaiyyətə açıqlanmadı. Sağ qalanlar bölgədə pendir yeyərək sağ qaldıqlarını söylədilərsə də, bölgəyə gələn jurnalistlər ölənlərin cəsədlərinin parçalanmış fotoşəkillərini nəşr etdilər. Ölənlərin ailələri, sağ qalanların vəziyyətini başa düşdüklərini bildirərək, heç bir ittiham irəli sürmədilər. 1993-cü ildə hadisə, «Yaşamaq üçün» adıyla ekranlaşdırıldı.
Hazırlayan: Akcan Mir