ÜÇ ERMƏNİNİN AÇDIĞI DAVA
Bəs ABŞ-ın tanımasının Fransa, Almaniya və Kanada da daxil olmaqla ölkələri tanımasından fərqi nədir?
Dos. Dr. Palabıyık, erməni əsilli ABŞ vətəndaşları Movsesyan, Davoyan və Bakalyan tərəfindən qaldırılan məhkəmə iddialarının Konqres qərarı təsdiqlənmədiyi üçün etibarlı olmadığı bildirdi.
Bu dəfə bəzi sığorta şirkətləri Türkiyəyə qarşı təzminat davaları açacaqlarını vurğulamışdılar.
Onun sözlərinə görə, 1915-ci ildə öz mallarını sığorta şirkətlərinə sığortalayan ermənilər deportasiya edildikdən sonra bu şirkətlərdən sığorta pullarını almışlar.
Şirkətlər bunu Türkiyəyə qarşı istifadə etmək istəmişlər.
Lakin Ağ Ev rəhbərliyi soyqırımı tanımadığı üçün məhkəmələrin qərarı ABŞ Konstitusiya Məhkəməsi tərəfindən rədd edilmişdi.
Dos. Dr. Palabıyık, məhkəmələrin, soyqırımı səbəbi ilə dövlətləri və dövrün sultanını və ya başçılarını mühakimə edə bilmədiklərini, eyni zamanda soyqırıma səbəb olan adları məhkəməyə vermək hüquqlarına sahib olduqlarını xatırlatdı.
Beynəlxalq cinayət məhkəmələrinin Kampuçiya, Ruanda və Serebrenitsada qaydalara uyduğunu və soyqırım qərarları verdiyini bildirirdi.
1948-Cİ İLDƏN QABAĞA QANUNUN QÜVVƏSİ YOXDU
Bu mərhələdə bir detala diqqət çəkdi:
“Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Konvensiyası 1948-ci ildə imzalanıb. Bu tarixdən əvvəlki dövrlə bağlı beynəlxalq məhkəmələrin qərar qəbul etməsi mümkün deyil. Həqiqətən, Avropanın bir çox ölkəsində soyqırımı qəbul etdiyini iddia etmişdi, ancaq Türkiyəyə müraciət edə bilmədi. «
Buna misal olaraq Avropa Ədalət Məhkəməsinin 2003-cü il qərarını, 2012-ci il Fransa Konstitusiya Məhkəməsini və 2013-cü il AİHM qərarlarını göstərdi.
Hər üç qətnamədə parlament qərarlarının hüquqi nəticəsi olmayacağını, bunların siyasi qərarlar olduğunu bildirdi.
Xüsusilə 2013-cü il AİHM qərarına toxunan Dos. Dr. Palabıyık qərarın bu nöqtəsinə diqqət çəkdi:
«AİHM bu hökmdə» ifadə etmə azadlığı çərçivəsində erməni soyqırımının inkarını cəzalandıra bilməzsiniz» deyərkən, soyqırımı tanıma qərarının siyasi mahiyyətindən bəhs edir və bunun Holokost kimi müəyyən və danılmaz dəlillərə əsaslanan həqiqət olmadığını» söyləyir.
O, Beynəlxalq cəza qərarının verilməsinin mümkünsüzlüyünə də diqqət çəkdi.
Yalnız 20-25 ölkənin bunu tanımasının, iddianın etibarlılığını qəbul etmək baxımından da zəif olduğunu və güclü bir əsas verə bilməyəcəyini vurğuladı.
Bununla yanaşı, ABŞ-ın tanınmasının bu nəticəyə təsir edə biləcəyini vurğuladı.
Nəticə olaraq, bir şey çıxmayacaq, sadəcə çox baş qatacaq…
DESƏ, NƏ BAŞ VERƏR?
Qara dənizdəki problemli prosesin getdiyi, Türkiyənin yaxın münasibətlərə olduğu Azərbaycanın Ermənistanla bu qədər qanlı bıçaq olduğu bir dövrdə Ağ Ev, NATO müttəfiqi Türkiyə vətəndaşlarının yüksək etirazına səbəb olan bir addım atarmı?
Daha da əhəmiyyətlisi, bu, iki ölkə arasındakı münasibətlərdə F-35-in satışını dayandırmaq və ya CAATSA ilə bəzi məmurlara ABŞ-a giriş qadağası qoymaqdan daha çox məna daşıyır.
Əvvəlcə onsuz da zəifləmiş bir vəziyyətə baxın, indi Türkiyə-ABŞ münasibətlərinin hansı mərhələdə olduğunu təxmin etmək çətindir.
Erməni əhalisinin yaşadığı İraq və Suriyada vəziyyət bugünkü ilə müqayisədə çox fərqli bir istiqamətdə inkişaf edir.
Daha da əhəmiyyətlisi, Türkiyədə çörək qazanmaq üçün gələn 150 min erməni vətəndaşı da öz çörəklərindən ola bilərlər.
Vaşinqton rəhbərliyi də bütün bunlara görə daşıyacağı məsuliyyəti düşünməlidir.
Mənbə: Haber Türk