«Кавказский Узел» saytı 28 sentyabr 2016-cı il belə bir məqalə yayınlamışdı. Fedai.az 44 günlük müharibə öncəsi Ağdərədə 6 mindən azca artıq əhalinin qaldığını və hazırda bu rəqəmin 3700 nəfər olduğunu yazıb. Agdərə rayonunun azərbaycanlı icmasının sayı isə hazırda 17 min nəfərdən artıqdır. Erməni və rus faşizmi 1992-1993-cü illər ərzində, Umudlu kəndi istisna olmaqla bütün kəndləri yandırıb və bu gün əhali məcburi köçkün kimi öz yurdlarına dönəcəkləri günü səbirsizliklə gözləyirlər.
9 noyabrda imzalanmış üçtərəfli Sazişin 7-ci bəndinə görə məcburi köçkünlər öz yurdlarına qaytarılmalıdır (7. Daxili məcburi köçkünlər və qaçqınlar Dağlıq Qarabağın ərazisinə və ətraf rayonlara BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının Ofisinin nəzarəti altında geri qayıdır.). Lakin Rusiya bir «mujik həyasızlığı ilə» məcburi köçkün əvəzinə İranda, Livanda və Rusiyada bölgəyə köçürmək üçün erməni və rusları təşviq edir.
Bunu erməni əsilli Lavrov — Kalantaryanın rusiyalı iş adamlarını Qarabağa çağırması həyasızlığı bir daha sübut edir. Bu cür həyasızlıq Azərbaycan xalqının və ümumiyyətlə, Türklərin heysiyyatıyla oynamaqdan qeyri bir şey deyildir. Rusiya bilməlidir ki, Qarabağda illərdir yetişdirdiyi separatçı tör-töküntüsünü götürüb rədd olmasa, nəinki Qafqazdan, hətta Həştərxandan da çıxmağa məcbur olacaqdır.
Jirinovskilərin, solovyovların və simonyanların təbliğatına uyub öz gələcəklərini bölgədə çarəsiz 25 minlik ermənini girov saxlamaqla cəhənnəm çuxuruna kömməsinlər. Пo доброму, Иван, иди домой! А то отправим, как Груз-200…
Çünki rus siyasətinin sərxoş əxlaqını hər kəs yaxşı bilir. Bu gün öz yazdığını — 4. Rusiya Federasiyasının sülhməramlı kontingenti erməni silahlı qüvvələrinin çıxarılması ilə paralel şəkildə yerləşdirilir. Rusiya Federasiyasının sülhməramlı kontingentinin qalma müddəti 5 ildir və müddətin bitməsinə 6 ay qalmış hazırkı müddəanın tətbiqinə xitam verilməsi niyyəti ilə bağlı Tərəflərdən hər hansı biri çıxış etməzsə, müddət avtomatik olaraq növbəti 5 ilə uzadılır.-kimi müddəaları görməzdən gəlir və hər vəchlə Qarabağda itirdiyi «arsax müdafiə ordusu» adıyla pərdələdiyi separatçı-terror dəstələrini bərpa etməyə çalışmaqdadır.
Bu müddəanın indiyədək həyata keçirilməməsi, yalnız və yalnız Rus işğal güclərinin bölgədə möhkəmlənmək istəkləri ilə bağlıdır. Rus hərbi meydanda tarixən həmişə məğlub olmuş və bu cür taym autlar götürərək qınına çəkilmiş və məqamı namərdcəsinə gözləyib əks hücuma keçmişlər. Napaleonu da, Hitleri də bu cür aldada bilmişlər. Bizlər gözləməməliyik. Rusiyanın növbəti İNOBİS planı hazırlamasına şans verməməliyik. Bu gün Rusiyanın «jirinivskisi» qapı arasında qaldığı bir məqamdan məharətlə istifadə etməyə çalışmalıyıq…
Saytın yazdığını diqqətinizə çatdırırıq:
Dağlıq Qarabağda bir kəndin sakinləri səlahiyyətlilərdən onlara maşın ayrılmasını istəyiblər Yerli sakinlərin dediyinə görə, Ağdərə (Mardakert) bölgəsindəki Dəstəgir (Tonaşen) kəndinin, o cümlədən rayon mərkəzi ilə nəqliyyat əlaqəsi yoxdur. «Кавказский Узел» müxbiri xəbər verir ki, Dağlıq Qarabağ hökuməti bu problemin həlli variantlarının nəzərdən keçiriləcəyini açıqlayıb. Dəstəgir (Tonaşen) kəndi Xankəndidən (Stepanakertdən) 85 kilometr, Ağdərə rayon mərkəzindən 40 kilometr aralıda Tərtər çayının sol sahilində yerləşir. Kənd 1990 -cı illərdə Qarabağ müharibəsi zamanı tamamilə dağıdılıb. Hazırda bu kənd, demək olar ki, yarısı gənclər olan 14 ailənin və ya 37 nəfərin yaşadığı kənddir. Məktəbdə beş şagird və beş müəllim var. Kənddə elektrik enerjisi, mobil rabitə və İnternet var.
Dəstəgir (Tonaşen) icmasının rəhbərliyi «Кавказский Узел» bildirib ki, iki kiçik şəxsi tövlə var, amma heç bir ilk yardım məntəqəsi yoxdur. «Uzun illərdir yorulmadan müraciət edirəm ki, təcili həll tələb edən kəndimizin əsas problemi nəqliyyat əlaqələrinin olmamasıdır … Digər icmalarla nəqliyyat əlaqələrinin olmaması bir çox narahatlıq yaradır və kəndin gələcəyinə şübhə yaradır.
Dəstəgir (Tonaşen) kəndinin sakini, müəllim Marietta Edigarova «Кавказский Узел»-ə belə deyib. Dediyinə görə, nəqliyyat olmadığından şəhərdən gələn şagirdlər həftə sonları valideynlərinin yanına gəlmir, sonra isə tamamilə şəhərdə qalırlar. Eyni zamanda, kənddən Ağdərə (Mardakert) rayon mərkəzinə qədər taksi xidmətləri 10-15 min dram (21,2-31,8 dollar) təşkil edir ki, bu da Edigarovaya görə cəmiyyətin demək olar ki, bütün sakinləri üçün çox baha başa gəlir. «Kiməsə bir yerə getmək lazımdırsa, getmək üçün yeganə şans, şəxsi maşını olan kənddən bir nəfərdən mərkəzi magistral yola onu çıxarmasını istəməsi və oradan istədikləri nöqtəyə hərəkət edən maşınlara minməsidir. Yollar asfaltlanmamış, kəndimizin uzun illərdir niyə diqqətdən kənarda qaldığını anlamıram» deyib.
O, anasını bu yaxınlarda it dişləndiyini və tibbi yardıma ehtiyacı olduğunu qeyd etdi. «Onu müayinə, sarğı və iynə üçün həkimə aparmaq mənim üçün böyük problem idi. Camaatın hətta xəstəni rayon mərkəzindəki xəstəxanaya aparmaq üçün təcili yardım maşını belə yoxdur. Əksər sakinlər kəndi aylarca tərk etmirlər» deyə Yedigarova bildirib. Onun sözlərinə görə, 2 aprel 2016 -cı ildə kəndi atəşə tutarkən icma başçısı kəndliləri şəxsi avtomobilləri ilə evakuasiya edib. Qarabağ münaqişəsi zonasında vəziyyət aprelin 2 -nə keçən gecə kəskin şəkildə gərginləşdi: tərəflər zirehli texnikadan, artilleriyadan və aviasiyadan istifadə edərək döyüşə başladılar.
Aprelin 5 -də atəşkəs imzalandı, lakin onun pozulması barədə məlumatlar mütəmadi olaraq daxil olurdu. Yedigarova, kənd sakinlərinin problemi ilə əlaqədar hökumətə məktublar yazdığını, ancaq ona görə heç bir cavab alınmadığını qeyd etdi. «Kəndin heç vaxt müntəzəm avtobusları olmayıb. İndi avtobus xidmətinə ehtiyacımız yoxdur, ancaq kəndin ehtiyacları üçün bir avtomobil ayırmağı zəruri hesab edirik» dedi. İcmanın rəhbəri Muşeq Yedigaryan «Кавказский Узел»-ə bildirib ki, icma ilə rayon mərkəzi və «paytaxt» arasında avtobus əlaqəsi qurulacağı təqdirdə belə bir reys sərfəli olmayacaq.
«Avtobusla bağlı hökumətdən qərar gözləmək üçün heç bir səbəb görmürəm, çünki ziyanla işləyəcək. Yollarımız dağlıqdır, sakinlər azdır — gündə bir və ya iki sərnişin ola bilər, ya da ümumiyyətlə olmur” -dedi. Lakin, onun sözlərinə görə, camaatın sadəcə bir vasitə ilə təmin olunması lazımdır. «Yollarımızdan keçə biləcək, adi bir avtomobilə, daha çox adam yerləşdirə biləcək bir nəqliyyata ehtiyacımız var. Məsələn, kəndlilərə xidmət edəcək bir UAZ markalı avtomobil olsun. Şəhərə, xəstələri lazım gələrsə, xəstəxanaya aparmaq üçün. Şəxsi maşınlara daha ehtiyac olmayacaq» deyə icma başçısı bildirib.
Əlavə etdi ki, camaatın belə bir maşınla təmin olunması üçün rəhbərliyə müraciət hazırlayıb. «Dağlıq Qarabağ baş nazirinin mətbuat katibi» Artak Beqlaryan «Кавказский Узел»-ə bildirib ki, Dəstəgir (Tonaşen) icmasının nəqliyyat problemi nəzərə alınacaq. Onun sözlərinə görə, bu problemin həlli variantları hökumət tərəfindən nəzərdən keçiriləcək.
Mənbə: https://www.kavkaz-uzel.media/articles/290034/ © Кавказский Узел
P.S. Daha Beqlaryanın bu məsələyə baxmasına ehtiyac və kənddə də erməni qalmayıb.
Lakin bu yazıdan 5 il sonra 44 günlük Vətən müharibəsi baş verdi və çox güman ki, Dəstəgirdə yalnız qanunsuz erməni hərbi birləşmələrindən qeyri kimsə qalmayıb…
Mən öz yurduma — Ağdərəyə dönmək istəyirəm, cənab Putin!
X. Ədəboğlu