«Artsax ordusunun» könüllüləri — sülh müqaviləsi haqqında danışırlar
Könüllülər hesab edir ki, münaqişəyə müdaxilə etmədiyinə görə Rusiya Ermənistanı itirib
Noyabrın 10 -na keçən gecə Azərbaycan və Ermənistan Rusiyanın vasitəçiliyi ilə atəşkəs haqqında saziş imzaladılar. Yeni sənədə əsasən, Dağlıq Qarabağın əhəmiyyətli hissəsi Azərbaycan tərəfinin nəzarətinə keçir. Növbəti beş il üçün sülhün qarantı, təxminən 2 min sülhməramlı rus ordusu olacaq. Ermənistan da bu müqavilə üzrə təslim oldu və Hökumət Evi dağıdıldı və Azərbaycan lideri İlham Əliyev sevincini gizlətmədən Nikol Paşinyanı yerli televiziyada lağa qoydu. «Artsax» müdafiəçiləri (ermənilər Dağlıq Qarabağı belə adlandırırlar-bunu rus Daily storm belə şərh edib. Yəni ağıllanıblar) birbaşa siyasətçilərin onları satdıqlarını və xəyanət etdiklərini söyləyirlər.
Daily Storm Ermənistan və Rusiyadan olan «Artsax ordusunun» iki könüllüsü ilə söhbət edib.
Andranik, könüllü:
— İşlər yaxşı getmirdi, amma əsgərlərimiz Şuşa uğrunda igidliklə vuruşdu. Hamımız torpağımız uğrunda ölməyə hazır idik. Və hələ də ölməyəcəyimiz məlum deyil. Noyabrın 9 -na keçən gecə televiziyada sülh müqaviləsindən danışanda müharibə davam edirdi. Stepanakerti kasetli və fosforla raketlərlə vururdular. Son həftələrdə baş verən partlayışlardan sonra şəhərdən demək olar ki, heç nə qalmamışdı. Biz də gecələr azərilərə normal cavab verirdik.
— Sülh sazişinə münasibətiniz necədir?
— Bu Ermənistan üçün bir ayıbdır. Bu nöqtədə hər kəs özü üçün qərar verməlidir: hansının daha yaxşı olduğunu: ayıb, yoxsa ölüm. Müharibəyə getdim, buna görə də seçimim aydındır. Ruslar bir -iki həftə əvvəl müdaxilə etsəydilər, əlbəttə, daha yaxşı olardı. Məgər İlhamı sıxa bilməzdilərmi? Vertolyotunuzu gözləməyə ehtiyac vardımı?
— Müqavilə əvvəlcədən hazırlanmışdı …
— Bəlkə də, bilmirəm. Amma biz bu müharibədə tək qaldıq. Bunu xatırlayacağıq. Biz Rusiyanı sevirik, amma burada bizi həqiqətən tərk etdilər.
— Amma sülh müqavilələri tələsik imzalanmır, deyəsən.
— Bilmirəm, heç kim bu sülhü Ermənistanda, eləcə də Azərbaycanda istəmirdi. Amma bunları bilmirəm, ya Putin təzyiq göstərdi, ya da gücləri tükənməyə başladı. Amma düşünürəm ki, hər şey Paşinyan üçündür, onun nə Ermənistanda nə gücü, nə də həyatı olmayacaq. Onun popülizmi bu nəticəyə gətirib çıxardı. İnsanlar əldən gedir, torpaqlar itirilir, o necə liderdir? Belə bir liderə ehtiyacımız yoxdur.
— Qarabağ kimindir?
— Qarabağ yox, Artsax. Onsuz da bizim olacaq, ermənilərindi. Beş il və ya yüz il olsun — yenə alacağıq.
Tiqran, Rusiyalı könüllü.
— Ölsək daha yaxşı olardı. Bizi satdılar. Paşinyanın hər şeyi təslim etmək və ya ərazilərin bir hissəsinə nəzarəti saxlamaq imkanı var idi. Əlindən gələni etdi. Amma mən hələ də onun anasını söyürəm. Artıq Stepanakertdən İrəvana qayıtmışam. Ancaq uşaqlar indiyə qədər Şuşa uğrunda mübarizə aparmağa davam etdilər.
— Qələbə qazana biləcəyinizə, həqiqətən inanırdınızmı?
«Heç kim bu qədər uzun müddət sağ qalacağını və kədərlənəcəyini gözləmirdi. Oğlanlarımız hələ də tarlada, cəbhədədirlər və bu xəbəri qəbul etmirlər. İnsanlar ora torpağı uğrunda ölmək üçün getdilər və təslimçiliyə sürükləndilər. Azərilər indi bayram edirlər (yeri gəlmişkən, görəsən, bu qədər insan həyatı qoyduqları «tarixi» torpaqlarına görə Rusiyanı neçə faiz tərk edəcək), sanki David və Qoliaf yerlərini dəyişib bizim məğlubiyyətimizi qeyd edirlər. Türklər, azərbaycanlılar və suriyalı muzdlular bizə qarşı idilər.
— Rusiya ilə Ermənistan arasındakı münasibətlər pozulubmu?
— Yeri gəlmişkən, patron [Vladimir Putin] haqqında. O, bu andan etibarən, nəhayət Ermənistanı itirdiyini düşünə bilər. İnsanlar bu müdaxiləyə və narahatlığa görə onu bağışlamayacaqlar. Düşünürəm ki, ermənilər artıq heç bir «rusiyapərəst» şəxsin hakimiyyətə gəlməsinə icazə verməyəcəklər.
— Rusiyada heç kim Paşinyanı rusiyapərəst hesab etmir.
— Ən azından, Marqarita Simonyanların hər şeyə rəisin qərar verdiyini yayaraq, fəal insanların bu qənaətə gəlməsinə səbəb oldu.
— Amma bəlkə də Paşinyan sazişi imzaladığı üçün haqlıdır? Həyatını xilas etdi.
— Müharibədə heç bir şans yox idi, amma başqa işlərdə səhv buraxdı. Və bu daha çox ölkə daxili gündəmə aiddir. Nədənsə dezinformasiyaya buraxdılar, çaxnaşma yaratdılar, günahkarları axtardılar [cəbhədə məğlubiyyətlərə görə] — bütün bu «əclaflar» (yeri gəlmişkən, rusiyapərəstlər) Paşinyanın «hər şey qanun çərçivəsindədir» deyə həbsxanada deyildilər». Cəbhə bölgəsinə getdilər, vəziyyəti gərginləşdirdilər, kimsə onlara bu imkanı verdi. Və Nikol da bir həftəlik yoxa çıxdı və təslim olaraq geri döndü.
— Özün nə edəcəksən?
— Moskvaya uçuram və yavaş -yavaş hazırlaşmağa başlayıram. Gələn il də Rusiyadan uçub gedəcəyəm və bir daha ora qayıtmayacağam. Ora artıq mənim evim deyil.
P.S. İtə deyirlər ki, niyə hürüsən? Deyir ki, qorxuduram. Bəs quyruğunu niyə bulayırsan? Deyir ki, qorxuram. Ermənilər deyirlər ki, ruslar bizi satdılar. Bu axmaq yığnaq hələ də anlamayıb ki, alınan əşya bir gün mütləq satıla bilər. Hər halda ən yaxşı erməni «ölü ermənidir»…