Bu gün arxeoloqlar tərəfindən xeyli sayda qədim şəhərlər araşdırılıb. Amma onların hamısı quruda deyil və ya qazıntı tələb etmir. Bəzən şəhərlər minlərlə il ərzində əla vəziyyətdə qalıb, lakin onlar suyun altındadırlar. Zəlzələlər və ya sunamilər, relyefin dəyişməsi və ya insan fəaliyyətləri və müxtəlif səbəblərə görə bir çox qədim yaşayış məskəni suların dibdədir. Bu gün onlar yalnız dalğıclar və ya hidroarxeoloqlar üçün əlçatandır. Diqqətinizə əfsanəvi Atlantidanın əsl analoqu adlandırıla bilən su altında qalmış 6 şəhərİ çatdırırıq.
1. Heraklion, Misir Atlantida əfsanəsinin əsl analoqunu tapmağa çalışsanız, o zaman, bəlkə də Heraklion şəhərinin tarixi buna ən uyğunu sayıla bilər. Ən mühüm liman, eləcə də nəqliyyat və ticarət mərkəzi təxminən eramızdan əvvəl 8-ci əsrdə, yəni Qədim Misirdə Ptolemeylər sülaləsinin hakimiyyəti dövründə tikilmişdir. Lakin, bizə gəlib çatan qədim tarixçilərin şəhadətlərinə baxmayaraq, sonrakı dövrlərdə bir çox tədqiqatçılar heç bir maddi sübut olmadığı üçün bu şəhərin mövcudluğuna ümumiyyətlə inanmırdılar.
Yalnız 2000-ci ildə, təsadüfən, bir vaxtlar əzəmətli Misir şəhərinin qalıqlarını tapmaq mümkün oldu. Bina qalıqları və yaxşı qorunan heykəllər hazırda hidroarxeoloqlar tərəfindən tədqiq olunur. Heraklion sahildən 6,5 kilometr məsafədə dənizin 500 metrdən çox dərinliyindədir. Bu barədə hələ də çox məlumat olmamasına görə, bu şəhərin yer üzündən yoxa çıxmasının səbəbləri hələ də aydınlaşmayıb. Araşdırmalar göstərir ki, Heraklion yerin daha çox gil və ya qumdan ibarət olduğu bir ərazidə tikilib. Buna görə müntəzəm zəlzələlər və ümumi seysmik qeyri-sabitlik son nəticədə şəhərin sadəcə olaraq su altında qalmasına səbəb olub.
2. Fanaqoriya, Rusiya Dənizin dərinliklərinə batan bu qədim yaşayış məskəni müasir Taman yarımadasının sahilində yerləşən Yunanıstanın Fanaqoriya şəhəridir. Ədalət naminə, aydınlaşdırmaq lazımdır ki, qədim yaşayış məntəqəsinin ərazisinin bir hissəsi quruda olsa da, onun bir hissəsi Azov dənizinin dibindədir.
Yunan müstəmləkəçiliyi dövründə salınan şəhərlərdən biri Antik dövr bitdikdən sonra uzun müddət mövcud olmuşdur. Yerli əhali eramızın 10-cu əsrində Fanaqoriyanı tərk etdi. Buna səbəb dənizin suyunun səviyyəsinin qalxması və həm də qismən daşması idi. Bu günə qədər arxeoloqlar qədim şəhərin ərazisində qazıntı işləri aparır, quruda qorunan xarabalıqlara muzey-qoruq statusu verilib.
3. Kleopatra Sarayı, Misir Qədim Misirin İsgəndəriyyə şəhərində, məlum olduğu kimi, təxminən min beş yüz il əvvəl zəlzələdən sonra batmış ərazilər də var. Belə ki, Aralıq dənizinin dibində arxeoloqlar kral məhəlləsi adlanan ərazinin çoxsaylı memarlıq obyektlərini fəal şəkildə tədqiq edirlər — orada siz heykəlləri, sütunları, məbəd komplekslərini və digər tikililəri görə bilərsiniz. Bundan əlavə, İsgəndəriyyənin batmış hissəsinin yanında su altında qalan bir sıra gəmilər var. Bu gün aşağıdan qaldırılmış artefaktlar İsgəndəriyyə Milli Muzeyinin ekspozisiyasının bir hissəsidir.
4. Şiçenq, Çin Yüzlərlə və hətta minlərlə il əvvəl su altında gizlənmiş insanların ən qədim yaşayış yerlərindən fərqli olaraq, Çin Şiçenqi yalnız əlli il əvvəl — 1959-cu ildə suyun dibinə düşdü. Bunun səbəbi təbii fəlakətlər deyil, su elektrik stansiyasının tikintisi çərçivəsində texnogen daşqınlar oldu. Buna görə də qədim şəhər Qiandaohu gölünün dibində 40 metr dərinlikdə yerləşir.
Şiçenq sözün həqiqi mənasında heykəltəraşlıq və memarlıq şah əsərləri və Qing və Ming sülalələrinin hakimiyyəti dövründən qalan digər artefaktlarla doludur. Eyni zamanda, binaların vəziyyəti hələ də kifayət qədər yüksək səviyyədə qalır. O qədər yüksəkdir ki, Çin hökuməti bir gün şəhərin yenidən canlana biləcəyi ehtimalını istisna etmir.
5. Pavlopetri, Yunanıstan Qədim şəhərlər arasında bu gün bir neçəsinin dənizin dibində olması ilə öyünə bilərik. Bununla belə, hazırda onlardan ən qədimi Pavlopetridir. Ona belə titul verilməsinin səbəbi təkcə onun vəziyyətinə görə çoxdan batması deyil. Məsələ burasındadır ki, belə bir qəsəbə haqqında sadəcə məlumat yoxdur.
Pavlopetri nisbətən yaxınlarda — keçən əsrin altmışıncı illərində tapıldı. Araşdırmalar göstərdi ki, şəhər Mino sivilizasiyasına aiddir və ən azı beş min il əvvəl batmışdır ki, bu da onu nəinki günümüzə qədər gəlib çatmış, hətta mövcud olan ən qədim yaşayış məskənlərindən birinə çevirir. Amma onun su altına düşməsinin səbəbi əksər qədim şəhərlərdə olduğu kimi təbii kataklizm — zəlzələ hesab olunur.
6. Dvarka, Hindistan Ən qədim olduğu iddia edilən başqa bir şəhər Hindistanın Dvarka şəhəridir. Arxeoloqlar onun yaşını — sağ qalan strukturların təhlillərinin nəticələrinə əsasən təxminən beş min il müəyyənləşdirirlər. Lakin batmış şəhərin ərazisində də tapılan qırıqlar, heykəllər və insan qalıqları daha qədimdir. Novate.ru-nun məlumatına görə, onların ən azı doqquz min il yaşı var, bəziləri isə yaşın on iki minə qədər olduğunu düşünürlər.
Ədalət naminə qeyd etmək lazımdır ki, o zaman heç Hindistan ərazisində, ümumiyyətlə sivilizasiya yox idi. Bu günə qədər Dvarkada aktiv tədqiqatlar aparılır, çünki onun sirləri hələ açılmayıb. Bununla belə, tarixçilər daşqının bir səbəbini artıq müəyyən ediblər — bu halda şəhəri bürüyən və okeanın dibinə aparan nəhəng dalğa olub.
Mənbə: https://novate.ru