1857 -ci ildə, «18 -ci əsrin Gizli Diplomatiyası» kitabında Karl Marks yazırdı:
«Moskoviya, Monqol köləliyinin dəhşətli və pis məktəbində böyüdü və tərbiyə aldı. Köləlik aləmində virtuoz olduqları üçün gücləndilər. Sərbəst buraxıldıqdan sonra da Moskoviya ənənəvi ağaya çevrilmiş qul (kölə) rolunu oynamağa davam etdi. Sonradan Böyük Pyotr, Çingiz Xanın dünyanı fəth etmək planını həyata keçirmək üçün vəsiyyət etdiyi Monqol hökmdarının qürurlu istəkləri ilə Monqol qulunun siyasi sənətini birləşdirdi.»
«Elmi kommunizmin qurucuları» ukraynalı millətçi Duxinskinin rusların slavyan olmadığı barədə elmi «nəzəriyyəni» dəstəklədi. Marks 24 iyun 1865 -ci ildə Engelsə göndərdiyi məktubda yazırdı:
«Əsl moskvitlər, yəni keçmiş Böyük Moskva knyazlığının sakinləri, əsasən Monqollar və ya Finlilərdir … Rus adı moskvalılar tərəfindən qəsb edilmişdir. Onlar slavyan deyillər və hind-alman irqinə aid deyillər, onlar gəlmədirlər və Dneprdən o tərəfə qovulmalıdırlar.»
Keçmişdə də, Marksa görə, Rusiya ilə bağlı olan hər şey insani deyildi. «Marks və Engels Arxivi»ndə, Rusiya tarixinə həsr olunmuş bölmədə, ruslar, rus xalqı, onun tarixi və mədəniyyəti haqqında xoş sözlər tapmaq olmaz. Dövlətçilik, Marksa görə, Rusiyaya Normanlar tərəfindən implant edilib. Üstəlik, bu tezis qurucular üçün mücərrəd deyil. Buradan çox konkret praktiki nəticə çıxır: «Xarici bir boyunduruğun köməyi ilə … yalnız sivilizasiyanın ilk mərhələsinə zorla qaldırılan xalqlar heç vaxt yaşamaz və heç vaxt müstəqillik əldə edə bilməyəcəklər» (cild 6, səh. 294).
Bolşeviklərin çox bəyəndiyi proletariat diktaturası doktrinasının müəllifi K. Marks ölkələri sənaye cəhətdən inkişaf etmiş ölkələrə böldü — və onun hesablamalarına görə, inkişaf inqilabi partlayış vəd edir. Amma proletariat heç bir halda və heç vaxt hakimiyyəti ələ keçirməyəcəyəcəklər. Birincilərə İngiltərə, Fransa, Almaniya, ABŞ daxil edilmişdi. İkincisi, əslində, Rusiya da daxil olmaqla dünyanın qalan hissəsini əhatə edirdi. Buna görə də, dünyanın harasında təzahür etməsindən asılı olmayaraq İngiltərənin genişlənməsini dəstəklədi. İngiltərənin yolunda dayanan hər kəs mürtəce qüvvələr sayılırdı.
Rusiya İngiltərənin Asiyanın daxili bölgəsi ilə ticarətinə mane ola bilərdimi? İngilis müstəmləkəçilik siyasəti? Bu o deməkdir ki, Rusiyanı Qara dənizdən çıxarmaq və bununla da gəmilərin Çanaqqala boğazından sərbəst keçməsini təmin etmək lazımdır. İngiltərə heç bir halda Dunay ölkələrinin Rusiyanın təsir dairəsində qalmasına icazə verməməlidir:
Berlin Film Festivalı, kommunizm şəfəqinə həsr olunmuşdu. «Birincisi, Rusiyanın Krımı, bütün Zaqafqaziya və Qafqazı Terek və Kubana qədər təmizləməsini təmin etmək lazımdır ki, Odessa yandırılsın, Nikolaevdəki liman dağıdılsın və Dunaydan Qalatsaya qədər ruslardan təmizlənsin.»
Marksın planı, hər zaman olduğu kimi, sentimentallıqdan uzaqdır. Əsas məqsəd üçün o, hətta Qərb hökmdarlarını danlayaraq Qafqazlı dağlıların yanında olmağa çağırır: «Avropanın yuxarı siniflərinin Rusiyanın Qafqaz dağlarındakı qalaları necə ələ keçirdiyinə seyrçi kimi baxmaları utancvericidir».
Marks, proletariatın da böyüdüyü və gücləndiyi ABŞ -a ümidlə baxırdı — gələcəkdə, burjuaziyanın qəbir qazıcısı olacağına əmin idi. Buna görə də bir alman kimi, ABŞ -ın qitədə yeni ərazilər tutmasını alqışlayırdı.
Engels («Demokratik Pan-Slavizm» məqaləsindən): «Avropanın ən əks-inqilabçı millətləri adından bizə ünvanlanan qardaşlıq haqqında sentimental ifadələrə cavab veririk: RUSLARA NİFRƏT Almanlar arasında yayğın idi və bu yayqınlıq davam edir. İLK DÖVLƏT münasibətinə inqilabdan sonra Çexlərə və Xorvatlara olan nifrət də əlavə edildi və yalnız bu qul xalqlara qarşı ən qəti terrorizm yoluyla və polyaklar, macarlarla birlikdə inqilabı qoruya bildik.
İnqilab düşmənlərinin harada formalaşdığını gördük: Avstriyanın slavyanlar yaşayan əyalətləri və Rusiya. Ya da bu ölkələrin qeyri -müəyyən demokratik gələcəyinə dair görüntülər, bizi düşmənlərimizə qarşı düşmən kimi davranmağımıza mane olmayacaq.»
Engelsə yazdığı bir məktubda (10 dekabr 1864) Marks soruşur: «Əziz Fred … Kolletin dərin kəşfləri haqqında — Urkart Allahının köməyi ilə, Navuxodonosor və rusların Assuriyalılardan gəlməsi haqqında nə deyirsən?» (K. Marks. Əsərlər, cild 31, s. 32). İngilis işçi hərəkatının liderlərindən biri olan Kollett tərəfindən dərin bir kəşf etməyə ehtiyac yoxdur!
Marks Engelsə yazdığı digər məktubda (24 iyun 1865) yazır: “Böyük Rusların slavyan olmadığını deyən Lapinskinin doqması, cənab Duxinsky (Kiyevli, Parisdə professor) tərəfindən ən ciddi şəkildə dilçilikdə müdafiə olunur. Tarixi, etnoqrafik və s. nöqteyi-nəzərlə iddia edir ki, əsl moskvitlər, yəni köhnə Moskva Böyük knyazlığının sakinləri, əsasən Monqollar və ya Finlilər və s. ibarətdir, xüsusən də Rusiyanın şərq və cənub -şərq hissələrində yerləşən hissələri … Duxinskinin gəldiyi nəticələr: Rus adı Ruslar tərəfindən qəsb edilib. Muskovitlər. Onlar slavyan deyillər və hind-alman irqinə mənsub deyillər, yenə də Dneprdən qovulması lazım olan intruslardır [gəlmələr] və s. … Duxinskinin haqlı olmasını istərdim və buna görə də ən azından bu fikir slavyanlar arasında hakim olardı «(K. Marks. Əsərlər, cild 31, s. 106-107).
Etnik mənsubiyyətin təbiiləşdirilməsi Marks tərəfindən yalnız «qanın səsi» olan bioloji proseslər ilə məhdudlaşmır. «Kök» təsiri ilə bağlı nəzəriyyələri həvəslə götürür. Yeni kitab haqqında Engelsə məlumat verən Marks yazır: «Sizə göndərəcəyim çox yaxşı bir kitab … P. Tremaud «İnsanın və digər varlıqların mənşəyi və dəyişməsi»dir (Paris, 1865). Gördüyüm bütün çatışmazlıqlara baxmayaraq, bu kitab Darvinə nisbətən çox əhəmiyyətli bir irəliləyişdir … Tarixə və siyasətə tətbiq edilməsi baxımından Darvininkindən daha yaxşı və daha mənalıdır. Milliyyət və s kimi bəzi suallar üçün burada ilk dəfə təbii bir əsas verilir. Məsələn, Rusiya və Qərbi Slavyan torpaqlarının geologiyasındakı fərqliliklər haqqında nəzəriyyəsi olan, ümumiyyətlə rusların slavyan deyil, daha çox tatarlar və s. olduğuna dair fikirlərinin səhv olduğunu qeyd edən Qütb Duxinski düzəldir; hesab edir ki, Rusiyada üstünlük təşkil edən əsas tipə görə buradakı slavyanlar tatarlaşdırılmış və monqollaşdırılmışdır. O da sübut edir ki, (uzun müddət Afrikada yaşamışdır) zəncinin ümumi tipi yalnız daha yüksək bir növün degenerasiyasının nəticəsidir.»
Bundan əlavə, Marks Tremotdan sitat gətirir: “Eyni kökdən yaranmış eyni xarakterlər, eyni qabiliyyətlər təkrarlanacaq … Bir tərəfdən Slavyan və Litva irqləri arasında olan sərhədlər, digər tərəfdən moskovitlərlə Neman və Dnepr hövzələrinin şimalında yaşayanların arasındakı geoloji xətt əsl sərhəddir. Bu ana xəttin cənubunda, bu bölgəyə xas olan meyllər və növlər fərqlidir və həmişə Rusiyaya xas olanlardan fərqlənəcəkdir «(K. Marks. Cild 31) , s. 209-210).